1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Davalı tarafından müvekkili belediyeye bağış amacıyla ibraz edilen ve takip talebi ekinde icra müdürlüğüne sunulan belgelerin karşılıklarının ödenmemesi nedeniyle Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, herhangi bir gerekçe olmaksızın takibe itiraz edilip takibin durduğunu, bağış nedeniyle ödenmesi gereken meblağın tamamının müvekkili belediyeye ödenmediğini, takibe itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu, itirazın iptali ile takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın temelinin müvekkili ...'un yetkilisi olduğu Alfa Tanı Merkezi Özel Sağlık Hizmetleri ve Medikal Ticaret Sanayi Ltd.Şti.ne ait Kayseri ili, Talas ilçesi, 1392 ada, 2 parselde kayıtlı kütle parselin dışında kalan yapımı davacı idareye ait olan bir takım düzenlemelerin yapılabilmesini temin bakımından verilen 100.000-TL tutarlı teminat çekine ilişkin olduğunu, bu itibarla bu işin muhatabının davalı ... değil, doğrudan doğruya Alfa Tanı Merkezi Özel Sağlık Hizmetleri ve Medikal Ticaret Sanayi Ltd.Şti. olması gerektiğini belirterek davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, arabuluculuk şartının yerin getirilmemiş olduğundan davanın reddine, zamanaşımı itirazları nedeniyle usulden reddine davacı idare aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmolunmasına, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, ayıplı mal satışından kaynaklanan munzam zarar talebine ilişkindir. Dava, Kayseri 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas ...karar sayılı dosyasına verilen görevsizlik kararının kesinleşmesi neticesinde dosya mahkememize gelerek ...esas sırasına kaydı yapılmıştır.

Dava şartı medeni usul hukukuna ait bir kurumdur. Bunun amacı bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekli bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek; böylece davaların daha çabuk, basit ve ekonomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır. Dava şartları dava açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan şartlardır. Buna davanın dinlenebilmesi şartları da denir. Mahkeme dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit ederse davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hâkim tarafından re'sen gözetilir. 6100 sayılı HMK’nun 114/1. maddesinde, dava şartları açıkça sayılmış ve yine HMK'nın 114/2. maddesi gereğince diğer kanunlarda sayılan dava şartlarına da atıfta bulunmuştur. 6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesinde (Ek:6/12/2018-7155/20 maddesi):"(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır..." şeklinde getirilen düzenleme ile arabuluculuk müessesesine başvurunun bir dava şartı olduğunu benimsenmiştir. İşbu dava da söz konusu yasanın yürürlüğe girdiği tarih olan 01/01/2019'dan sonra yani ... tarihinde açılmıştır. Dosya incelendiğinde bu aşamadaki talep ve davanın niteliğine göre, ticari bir dava olduğu görüldüğünden dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartının mahkememizce resen aranması gerektiği anlaşılmıştır. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde her hangi bir işlem yapılmaksızın ve dosya üzerinden davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir. Dava şartı arabuluculuk HMK'nun 115/2. maddesi kapsamında tamamlanabilen bir dava şartı eksikliği değildir. 7155 Sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun'un 23. maddesi ile 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nda dördüncü bölümden sonra gelmek üzere “Dava Şartı Olarak Arabuluculuk” başlığıyla beşinci bölüm eklenmiş ve eklenen 18/A maddesi ile; (1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır. (2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir..." hükmü düzenlenmiştir. ....Öte yandan, eldeki davanın önce asliye hukuk mahkemesine açıldığı, asliye hukuk mahkemesinde arabuluculuğa başvurma zorunluluğunun bulunmadığı, mahkemece görevsizlik kararı verilmek suretiyle dosyanın asliye ticaret mahkemesine gönderildiği dosya kapsamıyla sabittir. Ancak, ticari davalarda arabuluculuğa başvurma zorunluluğun bulunmaktadır. Arabuluculuğa başvuru dava şartı olup, asliye ticaret mahkemesince re'sen gözetilmesi gerekmektedir. Asliye ticaret mahkemesinin görevine giren bir davanın görevli olmayan bir başka mahkemede açılması durumunda da arabuluculuğa başvuru şartının aranması gerekmektedir. Aksi halde taraflarca görevli olmayan bir başka mahkemede arabuluculuk dava şartını aşmak amacıyla dava açılmasına yol açılması durumu söz konusu olacaktır. Bu nedenle davacı yanın buna yönelik istinaf başvurusuna da itibar edilmemiştir. (Ankara BAM 21. HD 2021/1760 Esas, 2022/102 Karar sayılı kararının onanmasına dair Yargıtay 11. HD ...Esas, ... Karar, ... tarih)

Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı nazara alınarak; eldeki davanın arabulucuya başvurulmadan Asliye Hukuk Mahkemesine açıldığı, Kayseri 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas ...karar sayılı dosyasına verilen görevsizlik kararı verildiği, mahkemece verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulduğu, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı ilamı ile tarafların istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verildiği, kararın 20/03/2024 tarihinde kesinleştiği, talep üzerine tevzi edilen dosyanın mahkememize gönderilerek Mahkememizin ...Esas sırasına kaydedildiği, dava tarihinin davanın asliye hukuk mahkemesinde açıldığı tarih olduğu (Yargıtay 11. HD ...Esas, ... Karar) davacı tarafından, 6325 sayılı Kanun'un 18/A, 2 fıkrasına göre dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmadığının sabit olduğu anlaşılmakla işbu davanın 6102 sayılı TTK'nun 5/A. maddesi ile 6325 sayılı kanunun 18/A. maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1.HMK'nun 114/2 delaletiyle TTK'nun 5/A, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A ve HMK'nun115/2. maddeleri gereğince arabuluculuğa yönelik dava şartı yokluğu nedeniyle DAVANIN USULDEN REDDİNE,

2.492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 427,60-TL ilam harcının, dava açılışı sırasında tahsil edilen 1.263,68-TL peşin harçtan mahsubu ile artan 836,08-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacıya iadesine,

3.Davacı tarafın yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4.Davalı tarafın yaptığı 177,50-TL posta ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5.6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

6.Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 7/2 maddesi gereği 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil eden davalıya ödenmesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. ... Katip ...