5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Davacı tarafından mahkememizde açılan davada yapılan yargılama sonunda;

Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle;

Davalı tarafından müvekkili aleyhine 2019 tarihinde Bakırköy .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas Sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibine geçildiğini, takip konusu senetlerde müvekkilinin alacaklı olarak gösterildiğini, senetlerin arkasının müvekkili adına ciro edilmek suretiyle en son alacaklı görünen davalı şirket tarafından icra takibi yapıldığını, takip sonucunda müvekkilinin İstanbul ilinde bulunan arsa vasıflı taşınmazın 23/341 hissesinin icra müdürlüğünce satıldığını ve dosyaya bu gayrimenkulün satışından 112.624,58 TL icra dosyasındaki borçtan düşüldüğünü, davalının .... marka .... model matbaa makinasını 26.000,00-EURO bedel ile müvekkiline sattığını, müvekkilinin 21.02.2019 ödeme günü ve 26.000,00-EURO bedelli olan seneti imzaladığını, 05.12.2017 tarihinde 10.000,00-TL 'lik çeki ve 2.000,00-TL nakit parayı ödeme gününden önce teslim ettiğini, çekin fotokopisinin yer aldığı ödemelerin yapıldığına dair davalının el yazısı ile yazılıp imzalanan belge aldığını, ödemenin günü gelmemesine rağmen davalının müvekkilini arayarak, iş yerine gelerek sürekli baskı yaptığını, müvekkilini mağdur ettiğini, müvekkilinin işlerine odaklanamadığını, aile huzurun kalmadığını, ödeme gününe 3-4 ay kala alacaklıya verilen senedin kaynağı olan ticaretin sebebi olan makineyi işyerinden müvekkilinin rızası dışında adamlarına aldırttığını, makineyi iade alan alacaklının kötüniyetli olarak aldığı paraları inkar ettiğini ve makinayı iade ettiği için alacaklıya hiçbir borcu kalmayan müvekkilini 12.000,00 EURO Borçlu göstererek hakkında icra takibine başlattığını, takip alacaklısının, haricen yapılan görüşmelerde aslında müvekkilininin borçlu olmadığını kabul ettiğini ve alacağı bulunmadığını bildirmesine rağmen takibe devam ettiğini, müvekkilinin alacaklı görünen davalı şirketten satın aldığı makinayı iade ettiğini ve Makinayı satın almak için 40,000+12.000 olmak üzere 2017 yılında ödenen parayı da iade istemediğini, bu durumda ticaretin konusu makina iade edildiğinden davalı/Alacaklıya müvekkilinin herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek Menfi Tespit davasının kabulü ile müvekkilinin davaya ve icra takibine konu senet itibariyle davalıya borçlu bulunmadığının tespitine, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas İcra dosyasının iptaline karar verilmesini, davalı tarafa müvekkili tarafından dava tarihine kadar yapılmış olan 112.620.000 TL ödemenin istirdadına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davanın süresinde açılmadığını, davacını, müvekkil ile alacağına karşılık davacının verdiği senede ilişkin kısmı ödemeler olsa da 12.000,00 EURO'luk kısmı ödenmediğini, müvekkilinin kalan bakiyenin tarafına ödenmesi için davacıdan talepte bulunmuşsa da sonuç alamadığını ve alacağı için dava konusu takibin dayanağı olan senedi, Bakırköy .... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasından icra takibine koymak zorunda kaldığını, davacı tarafın aralarındaki ticari ilişkiyi de hem huzurdaki dava dilekçesinde hem de başlatmış oldukları icra takibine karşı borca itiraz olarak açılan takibe itiraz olan Bakırköy .... İcra Hukuk Mahkemesi ... esas sayılı dava dilekçesinde ikrar ettiğini, aralarındaki ticari ilişki çerçevesinde müvekkiline karşı borçlandığını, davacı tarafından 22/03/2019 tarihinde borca itiraz edildiğini, Bakırköy .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasından borcu olmadığına dair itiraz edildiğini, iş bu dosyadan yargılama yapılarak borçlunun iddialarının aksine dava reddedilerek hem dava hem de takibin kesinleştiğini, dosya borcuna karşılık üzerine kayıtlı tek taşınmaz olan İstanbul ilindeki taşınmazın cebri icra yoluyla 114.250 TL 'ye 3. Kişi olan ihale alacaklısına satıldığını, taşınmaz satış dışında da herhangi bir tahsilat yapılmadığını, güncel borç bakiyesinin devam ettiğini belirterek dava hak düşürücü sürede dava açılmadığından usulden ve hukuki, somut koşulları gerçekleşmeye davanın esastan reddedilerek, yine ortada davacı tarafça istirdadı talep edilebilecek bir ödeme de olmamakla davanın da yasal süresinde açılmamış olması sebebiyle davanın reddiyle birlikte davacı tarafın dava konusu değerin % 20 si oranında tazminata da mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Küçükçekmece ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas .... Karar sayılı dosyasıyla görevsizlik kararı vermiş, dosya mahkememize gönderilmiştir.

Mahkememizce Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası incelenmiş, incelenmesinde alacaklısının ... borçlularının ... olduğu, 12.000,00-EURO toplam alacak üzerinden icra dairesinde ilamsız icra takibi açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyasına konu 26.000Euro miktarlı 02-12-2017 tanzim tarihli, 21-02-2019 vade tarihli senet nedeniyle (takibin 12.000Euro yönünden yapıldığı) davacının davalıya borcu olup olmadığı, davacının davalıya yaptığı ödemelerin istirdadı koşullarının oluşup oluşmadığı davanın hak düşürücü sürede açılıp açılmadığı konularında olduğu anlaşılmıştır.

Kendisine karşı ilamsız icra takibi yapılmış olan borçlu, ödeme emrine itiraz etmemiş veya itiraz etmiş olup da, itirazının icra mahkemesince kaldırılmış olması sonucu kesinleşen icra takibi ile; menfi tespit davası da açmaması nedeniyle, gerçekte borçlu olmadığı bir parayı ödemek zorunda kalırsa, ödemiş olduğu paranın kendisine geri verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir (İİK.m.72/7).

İstirdat davasının açılmasının şartlarının bir tanesi de maddi hukuk bakımından, aslında borçlu olmadığı bir parayı cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kalmış olmasıdır (İİK.m.72/7). Borçlar Kanununun 62. maddesinin aksine, burada davacı (borçlu), yalnız borçlu olmadığı bir parayı ödemek zorunda kaldığını ispat etmekle yükümlü olup; bu parayı hataen, kendisini borçlu sanıp ödemiş olduğunu ispat etmek zorunda değildir.

Önemle vurgulanmalıdır ki; istirdat davasının, borç olmayan paranın tamamen ödendiği tarihten itibaren 1 (bir) yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılması gerekir (İİK.m.72/7). Dolayısıyla, borçlunun bu parayı doğrudan doğruya alacaklıya veya icra dairesine ödediği veya borçlunun haczedilen mallarının satılıp, bedelinin icra dairesine ödendiği tarihte, 1 yıllık istirdat davası açma süresi başlar. Paranın icra dairesince alacaklıya ödendiği an, 1 yıllık istirdat davası açma süresinin başlaması bakımından önemli değildir. Borcun ödenmesi takside bağlanmışsa, 1 yıllık dava açma süresi son taksidin ödendiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Kanunda öngörülen 1 yıllık süre, hak düşürücü süre olduğundan; taraflarca ileri sürülmese bile mahkemece re'sen göz önüne alınır.

Davacı aleyhine başlatılan Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından davacı tarafından icra dosyasına en son 18/03/2022 tarihinde ödeme yapılmıştır. Davacı davasını 09/02/2024 tarihinde açmıştır. Yine arabuluculuk görüşmelerinin de 2024 yılında yapıldığı anlaşılmıştır. Davacının davasını kanuna ve yerleşik içtihatlara göre icra dosyasına yatan son tahsilattan itibaren bir yıl içinde açması gerekmektedir. ( Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2016/13424 esas, 2018/240 karar, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2016/17636 esas, 2018/2275 karar sayılı ilamları). Somut olayda icra dosyasına yapılan son ödeme 18/03/2022 tarihinde gerçekleşmiş olup, iş bu dava 09/02/2024 tarihinde açılmıştır. Bu durumda dava tarihi itibariyle yasada öngörülen bir yıllık hak düşürücü süre geçmiştir. Tüm hususlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; yukarıda açıklanan nedenlerle davanın hak düşürücü sürenin geçmiş olması nedeniyle reddi gerekmiştir. HÜKÜM-Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1.Davanın hak düşürücü sürenin geçmiş olması nedeniyle REDDİNE,

2.Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 427,60 TL ilam harcından peşin alınan 1.923,27 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.495,67 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3.6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 3.600,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,

4.Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5.Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,

6.HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine, Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/11/2024 Katip ... e imzalıdır Hakim ... e imzalıdır