3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ... tarihinde mülkiyeti müvekkile ait ... plakalı ticari taksicilik yapan araca, davalı ... mülkiyetindeki ve davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı tarafın tam ve asli kusurlu olduğunu, kazanın ... İli ... Mah. ... Sk. İle ... Sk. kesişiminde; ... Sokaktan gelen davalı ... idaresindeki araç ile davalının idaresindeki aracın sağ tarafından ve ... Sokaktan gelen davacı müvekkiline ait aracın çarpışması neticesinde meydana geldiğini, müvekkilinne ait araçta ağır hasar meydana geldiğin, davalının ZMSS poliçecisi olan .... tarafından müvekkile ZMSS poliçe teminat limiti dahilinde toplam ... TL ödeme yapıldığını, ancak ZMSS poliçecisi tarafından yapılan ödeme, dilekçe ekinde sunduğumuz ve araçta meydana gelen maddi hasar kalemlerine ilişkin olup, müvekkilin işbu dava ile talep edilen zararlarını karşılamadığını, sigortacı ödemesinin yetersiz olduğundan bakiye ödenmeyen zararların, haksız fiil tarihinden itibaren işletilecek faizleri ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin aracının kaza nedeniyle uzun süre tamircide kaldığını, ticari taksi taşımacılığı yapan müvekkile ait aracın, çalışmadığı her gün boyunca müvekkil nezdinde meydana gelen gelir kaybı söz konusu olduğunu, müvekkilinin aracında piyasa değer kaybı meydana geldiğini, müvekkiline ait araç kullanılamadığından müvekkili tarafından ikame araç tesisi gerçekleştirildiğini, ve masarflarının müvekkili tarafından karşılandığını, dava açılmadan önce davalıya ve davalının ZMSS poliçecisi ....'ye zorunlu dava şartı arabuluculuk kapsamında başvuru yapıldığını, ancak anlaşma sağlanılamadığını, tüm bu nedenlerle ... tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle, HMK Madde 107 uyarınca belirsiz alacak davasına konu olmak üzere, toplanacak delillere göre maddi tazminat tutarları belirlenerek (fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik) müvekkile ait ... plakalı araçta meydana gelen; ... TL belirsiz alacak araç piyasa değer kaybı, ... TL belirsiz alacak aracın kaza nedeniyle çalışamadığı süre boyunca davacı müvekkilin mahrum kaldığı ticari gelir kaybı, ... TL belirsiz alacak müvekkil tarafından söz konusu kaza nedeniyle maruz kalınan ikame araç bedeli, olarak ödenen meblağların haksız fiil tarihininden itibaren işletilecek ticari temerrüt faizleri ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın HMK 107 md. Gereği belirsiz alacak davası olarak ikame etmesi sebebiyle davanın reddinin gerektiğini, müvekkili tarafından ödeme yapıldığını, davacı tarafından aleyhine açılan davanın reddinin gerektiğini, davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin açılan ... numaralı hasar dosyasında davacının araç hasarı için ...-TL ödendiğini, müvekkilinin davacının zararını karşıladığını, davacı vekiline davadan evvel ...-TL değer kaybı tazminatı davacı tarafa ödendiğini, değer kaybıb ödemesi ile sorumluluklarının kalmadığını, ikame aracın mahrumiyet zararının dolaylı zarar niteliğinde olduğunu, trafik sigortası genel şartlar gereğince poliçe teminatı dışında kaldığını, müvekkilinin sorumluluğunun bakiye poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, davanın kabulü anlamına gelmemekle kaydıyla davacı tarafın sigortalının kusurunu ve zararını ispat etmesi gerektiğini, müvekkilinin faizden dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu, bu nedenlerle yetki itirazının kabulü ile dosyanın yetki yönünden redddini, aleyhlerine haksız olarak açılan davanın reddini, davacının davasının ispatı halinde; müvekkil şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması, olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı bakiye poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın muhattabının müvekkili olmadığını, husumetin diğer davalı ... ve ... şirketine yöneltilmesi gerektiğini, hatalı olarak müvekkiline yöneltilen iş bu davanın husumet yokluğundan usulden reddinin gerektiğini, sorumluluğun sigorta şirketine ait oludğunu, davanın ... ... şirketine ihbar edilmesi gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığının davanın hukuki yarar yokluğundan reddinin gerektiğini, kaza hakkında tanzim edilen kusur oranının kabulünün mümkün olmadığını, araçta değer kaybı lomadığınlı düşündüklerini, söz konusu talebin belirlenebilir olduğunu, bu nedenlerle haksız davanın müvekkili yönünden reddini, davanın ekseki kasko poliçesi de eklenmek suretiyle kasko sigorta şirketi olan ... ...'ne ihbarını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.

İhbar olunan ... ... vekili cevap dilekçesinden özetle;Dava konusu trafik kazasında hasara uğrayan ve davalı Sayın ...'a ait ... plaka sayılı aracın müvekkili sigorta şirketi nezdinde ...-...-... sayılı Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile teminat altına alınmış bulunduğunu, müvekkilinin sigorta şirketi zornulu trafik sigortası kapsamında ödenen limitler üzerindeki zararları karşılamakla sorumlu olduğunu, dava konusu olaya ilişkin tazminat talepleri bakımından öncelikle ZMMS poliçesine istinaden teminat tutarı tüketilmesi gerektiğini, belirlenecek olan gerçek zarardan sigortalısının dava konusu olan trafik kazasındaki kusuru oranına isabet eden oranda ve poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olacağını, aracın geçmişte aynı bölgeden hasarı mevcut ise ikinci kez aynı bölgeden alınan hasarın araçta değer kaybı yaratmayacağının sabit olduğunu, davalının maliki bulunduğu aracın zorunlu trafik sigorta poliçesi kapsamında teminat limitleri tüketilmeden kasko poliçesi nezdinde müvekkili sigorta şirketine başvurulmasının hukuka uygun olmadığını, müvekkili şirkete usulüne uygun bir başvuru gerçekleştirilmemesi (aracın geçmiş hasar ve ağır hasar sorgularının şirkete başvuruda sunulmamış olması) nedeniyle, işbu hususun tamamlanamaz dava şartı olması nedeniyle başvurunun reddine yönelik hüküm kurulmasını, aksi takdirde, aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin dikkate alınmasını, Yargıtay içtihatları doğrultusunda üç kişilik bilirkişi heyetine dosyanın atanmasını, karşı vekalet ve yargılama giderlerinin karşı yan üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

Mahkeme kalemince ... ve ... plakalı araçların aktif/pasif maliklik bilgilerinin uyap ortamından temin edilmiştir. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne yazılan müzekkereye verilen cevap dosya arasına alınmıştır. Davalı sigorta şirketine yazılan müzekkerelere verilen cevaplar dosya arasına alınmıştır.

Antalya Şöforler ve Otomobilciler Odası'na yazılan müzekkereye verilen cevap dosya arasına alınmıştır. Söz konusu yazı cevabı incelenldiğinde; "İlimiz sınırları dâhilinde faaliyet gösteren ticari bir taksinin 2023 yılı ortalama günlükkazancı ...-(...)TL. civarındadır.Antalya ilimiz sınırları içinde faaliyet gösteren bir taksinin günlük ortalama kazancı farklı bölge ve duraklara göre değişiklik göstermektedir,"denilmiştir. ... ...'ne yazılan müzekkereye verilen cevap dosya arasına alınmıştır.

Adli Trafik Bilirkişisi ve Sigorta Eksperi Bilirkişisinin müşterek olarak hazırladıkları ... tarihli raporda özetle;Hukuksal olarak delillerin takdir ve kabulü Sayın Hakimliğinize ait olmak üzere, dosyada mevcut belge ve bilgilere dayalı olarak yapılan ve yukarıda gösterilen inceleme sonucunda Açıklanan tüm gerekçeler ve değerlendirmeler ışığında; huzurdaki dava konusu aracın hasarı kilometre düzeyi, boyanan parça miktarı, parça değişim adedi, aracın kullanılış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut hasarı bulunup bulunmadığı, sigortalı ile sigorta şirketi arasında akdedilen poliçenin tanzim tarihi, gibi parametreler dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler itibariyle araç tarafımdan fiziki olarak görülememiş olup temin edilen belge (tutanak/ resimler/ eksper raporu ve sair evraklar) doğrultusunda;

a)- ... plakalı kamyonet Sürücüsü ... 2918 Karayolları Trafik Kanunu Madde:52/1-a( Kavşaklara girerken hızlarını azaltmak zorundadır) Madde: 57/c-2. ( Motorlu araçlardan soldaki sağdan gelen araca, İlk geçiş hakkına vermek, zorundadır.) Madde; 84/h (Kavşaklara geçiş önceliğine uyma) dikkat ve özeni göstermeyerek dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek %75 YÜZDE YETMİŞBEŞ KUSURLU olduğu,

b)- ... plakalı otomobil Sürücüsü ... 2918 Karayolları Trafik Kanunu Madde:52/1-a( Kavşaklara girerken hızlarını azaltmak zorundadır) dikkat ve özeni göstermeyerek dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek %25 YÜZDE YİRMİ BEŞ KUSURLU olduğu

c)-Dava konusu araç üzerinde yapılan hasar tespiti ve buna bağlı olarak değişecek parça ve işçilikler göz önüne alınarak ... tl değer kaybına uğrayacağı (kaza tarihi itibarıyla) ilgili sigorta şirketİ tarafından ödemesi yapılan ... tl göz alındığında KUSUR DURUMUDA GÖZ ÖNÜNE ALINARAK bakiye bedelin ... tl olarak belirlendiği

d)- Dava konusu aracın kaza sebebi ile aracının tamirde kaldığı süre içinde kullanamaması sebebi ile kullanamadığı süre 18 gün olarak tespit edilmiş olup bu süreç için aracın yerine koyabileceği makul bir aracın kiralama bedelinin 18 gün için ... tl olarak belirlendiği gerekli amortismanların düşülmesi ile bu mahrumiyet bedelinin ... tl ye tekabül edeceği kusur durumu göz önüne alındığında ikame araç bedelinin ... tl ye tekabül edeceği

e)-Dava konusu aracın kaza sebebi ile tamirde kaldığı süre içinde kullanılamaması kaynaklı olarak 18 için kazanç kaybı Antalya Şöförler odasından gelen bilgiye istinaden ... tl olduğu kusur durumu göz önüne alındığında kazanç kaybının ... tl ye olarak hesaplandığı ... Mahkemenin ... tarihli duruşmasında “kusur yönünden oranlama yapılarak gerekçeli rapor alınması istemi” doğrultusunda yüzde kusur oranı verilmiştir. " şeklinde beyan etmişlerdir. Adli Trafik Bilirkişisi ve Sigorta Eksperi Bilirkişisinin müşterek olarak hazırladıkları ... tarihli ek raporda özetle;"Hukuksal olarak delillerin takdir ve kabulü Sayın Hakimliğinize ait olmak üzere, dosyada mevcut belge ve bilgilere dayalı olarak yapılan inceleme sonucunda, 1-Adli trafik yönünden davalı vekilinin itiraz dilekçseinde (...) itirazına cevap Bilirkişi Daire Başkanlığı Antalya Bölge Adliye Bilirkişi kurulu tarafından ..., ... [... ADLİ TRAFİK, ... SES VE GÖRÜNTÜ KAYITLARININ METİN HALİNE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ] konusunda uzman bilirkişi olarak kayıtlı bulunmaktayım Antalya Adliyesinde 20 yıldır konusunda uzman bilirkişi olarak görevlendirilmekteyim kök raporumda tespit edildiği şekilde kazanın meydana geldiği herhangi bir değişiklik olmadığı görüşündeyim.

2.itirazlar doğrultusunda yapılan incelemelere göre dava konusu arcın değer kaybı mahrumiyet araç onarım süresi ile alakalı kusur onaranlarında değişiklik olmadığı için herhangi bir değişiklik olmadığı hususu" şeklinde beyan etmişlerdir.

Davacı vekili ... tarihli değer artırım dilekçesi ile;"asıl dava ve birleşen davamızın kabulüne; ... tarihli bilirkişi raporunda davaya konu ikame araç bedeline ilişkin ... TL'lik belirsiz alacak dava değeri ... TL arttırılarak, sayın mahkeme tarafından tespit edilen ... TL olarak yükseltilmesine, arttırılan bedelin haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek olan ticari temerrüt faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,... tarihli bilirkişi raporunda davaya konu kazanç kaybı bedeline ilişkin ... TL'lik belirsiz alacak dava değeri ... TL arttırılarak, sayın mahkeme tarafından tespit edilen ... TL olarak yükseltilmesine, arttırılan bedelin haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek olan ticari temerrüt faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ... tarihli bilirkişi raporunda davaya konu araç değer kaybı bedeline ilişkin ... TL'lik belirsiz alacak dava değeri ... TL arttırılarak, sayın mahkeme tarafından tespit edilen ... TL olarak yükseltilmesine, arttırılan bedelin haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek olan ticari temerrüt faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,yargılama giderleri ve vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini " talep etmiştir.

Dava ; ... tarihinde, davacıya ait ... plakalı araç ile davalı ... 'a ait olan ve davalı ...'ın sevk ve idaresinde olan ve davalı sigorta şirketinin ZMMS i olduğu ... plakalı aracın karıştığı trafik kazası nedeniyle, ... plakalı araca ilişkin kazanç, değer kaybı ve ikame araç bedelinin tüm davalılardan tahsili talebine yöeliktir.

Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi kayıtları, hasar dosyası, yazılan müzekkerelere verilen cevaplar, denetime açık bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacıya ait ... plakalı aracın sürücüsünün 2918 sayılı Karayolları trafik Kanunu md. 52/1.A'da düzenlenen "aracın hızının kavşaklara yaklaşırken dönemeçlere girerken tepe üstlerine yaklaşırken dönemeç yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine henzemin geçitlerine tünellere dar köprü ve menfezlere yaklaşırken yapım ve onarım alanlarına girerken azaltmamak" kuralını ihlal ettiği, ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın 2918 sayılı Karayolları trafik Kanunu md. 57/1.C'de düzenlenen "kavşak bulvarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş kavşaklarda motorsuz araç sürücülerinin motorlu araçlara, motorlu araçlardan soldaki gelen aracı sağdan gelen araca geçiş hakkını vermesi" kuralını ihlal ettiği ve trafik kazasının meydana gelmesinde ... plakalı aracın sürücüsünün %75 oranında ve ... plakalı aracın sürücüsünün %25 oranında kusurlu olduğu, meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacıya ait ... plakalı araçta kaza tarihi itibariyle ... TL'lik değer kaybı meydana geldiği ve davadan önce davalı sigorta şirketinin değer kaybına ilişkin olarak yapmış olduğu ... TL'lik ödeme ve davacıya ait aracın şoförünün %25 kusurlu olması dikkate alındığında (... =... TL. ... - ...=... TL) 3/4 davacının bakiye değer kaybı alacağının ... TL olduğu, meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının kazanç kaybının ... TL olduğu ve kusur durumu dikkate alındığında da kazanç kaybına ilişkin olarak davacının ... TL alacağının bulunduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar davacı davalı sigorta şirketinden ikame araç bedeli ve kazanç kaybı bedelinin tahsiline ilişkin taleplerde de bulunmuş ise de; davalı sigorta şirketinin yansıma yoluyla oluşan zararlardan sorumluluğunun bulunmaması nedeniyle davacının bu taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Her ne kadar davacı ikame araç bedeli talebinde de bulunmuş ise de; davacının aracının ticari taksi olması ve dolayısıyla kullanımının hususi olmaması, davacının ticari olan aracından mahrum kalması nedeniyle uğramış olduğu zarara ilişkin talebinin kabul edilen kazanç kaybına ilişkin tutar ile karşılanmış olması nedenleriyle davacının ikame araç bedelinin tahsili talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacının kabul edilen talepleri bakımından temerrüt tarihi; davacı gerçek kişiler için kaza tarihi olarak belirlenmiş ve davalı sigorta şirketi bakımından ise 2918 sayılı Kanun Md. 99 hükmü dikkate alınarak belirlenmiş ve davalıya ait aracın da ticari olması nedeniyle faiz türü olarak ticari faiz tercih edilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.)Davanın KISMEN KABULÜ ile ;

2.) Davalı ...'ye yönelik ikame araç bedeli ve kazanç kaybı bedeli tahsili taleplerinin REDDİNE,

3.) Davalı ... ve ...'a yönelik ikame araç bedeli tahsili talebinin REDDİNE,

4.) Kazanç kaybı ... TL'nin kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5.) Değer kaybı ... TL'nin davalı ... bakımından temerrüt tarihi olan ...'den işleyecek ticari faiziyle ve davalılar ... ve ... bakımından kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte olmak üzere ; davalılar ...( bakiye poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere ) ,... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

6.) Kabul edilen kazanç kaybı tutarı ... TL ve değer kaybı tutarı ... TL olmak üzere toplamda ... TL üzerinden Harçlar Kanunu ve Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken ... TL karar ve ilam harcından peşin alınan ... TL harcın ve kabul edilen değer kaybı miktarı ile kazanç kaybı miktarına isabet eden tamamlama harcının ... TL'sinin mahsubu ile bakiye ... TL harcın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, ayrıca ... TL harcın (davalı sigorta şirketi aleyhine hükmedilen değer kaybı bedeli tutarı üzerinden alınması gereken ... TL harçtan davalı sigorta şirketinin de sorumluğu olduğu davanın başında yatırılan peşin harç ... TL ve tamamlama harcının değer kaybına isabet eden kısmı ... TL mahsup edildiğinde bakiye ... TL kalmaktadır, ... TL-...=... TL) davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,

7.) Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen kazanç kaybı tutarı ... TL ve değer kaybı tutarı ... TL olmak üzere toplamda ... TL üzerinden karar tarihindeki A.A.Ü.T. Uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalı sigorta şirketi bakımından ... TL ile sınırlı olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

8.) Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden reddedilmiş olan ... TL üzerinden karar tarihindeki A.A.Ü.T. Uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

9.) Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden reddedilen ikame araç bedeli ... TL üzerinden karar tarihindeki A.A.Ü.T. Uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

10.) Davalı sigorta şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; sigorta şirketi bakımından reddedilen kazanç kaybı ... TL üzerinden karar tarihindeki A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı sigorta şirketine verilmesine,

11.) Davacı tarafından yapılan; ...-TL Başvuru Harcı, ...-TL Peşin Harcı olmak üzere toplam ... TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

12.)Davacının yatırmış olduğu ... TL tamamlama harcının kabul edilen değer kaybı tutarına yönelik artırılan kısmına denk gelen ... TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, kabul edilen kazanç kaybı talebine yönelik artırılan kısmına denk gelen ... TL'sinin davalı gerçek kişilerden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

13.)Davacı tarafından yapılan; ...-TL Tebligat, Bilirkişi, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam ...-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak ...-TL'lik kısmının ... TL'sinin tüm davalılardan müştereken müteselsilen ve ... TL'sinin ise davalı gerçek kişilerden müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,

14.)Zorunlu arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle kamu tarafından yapılan ...-TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'ın 18/A-13. maddesi gereğince kabul red oranı dikkate alınarak ...-TL'lik kısmının ... TL'sinin tüm davalılardan müştereken müteselsilen ve ... TL'sinin davalı gerçek kişilerden müştereken müteselsilen ve geri kalan ...-TL'lik kısmının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

15.)Taraflarca Mahkememiz veznesine depo edilen ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda miktar itibariyle kesin olarak karar verildi. 25/02/2025 Katip ...