10. Hukuk Dairesi

Mahkemesi :İş Mahkemesi No :461-94 Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı ve davalılardan Kurum vekilleri tarafından temyizi üzerine, temyizin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:

1.Dava 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan, mülga 506 sayılı Kanun’un 79/10 hükmü uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların resen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Davacı, 13.11.1988-Aralık 2003 tarihleri arasında bilfiil çalıştığı halde eksik bildirilen hizmetlerin tespitini talep etmiş olup, Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, 13.11.1988-12.09.1996 tarihleri arası sürenin hak düşürücü süre nedeniyle reddine, 13.09.1996-11.09.2003 tarihleri arasında bildirilmeyen hizmetlerin tespitine, 12.09.2003, Aralık 2003 tarihleri arasındaki sürenin ise, reddine karar verilmiştir.

Davacının davalı işyerinden bildirimleri 01.03.2000 tarihi ile, 10.04.2000 tarihleri arasında ve 01.11.2011 tarihinden itibaren yapılmıştır. Davalı işyeri 10.03.1997 tarihinde kapsama alınmıştır. Ancak, davacının iddiası ve davacı tanıklarının beyanlarına göre, davalı işyeri, her ne kadar 1997 yılında işyeri kapsama alınmış ve vergi kaydının 25.02.1997 tarihinden başladığı anlaşılmış ise de, mahkemece, davalının 1997 yılı öncesinde vergi kaydına tabi olarak geçen, yada, vergiye kayıtlı olmasa da, bu kapsama girecek faaliyetinin bulunup bulunmadığı araştırılmalı, davacının başka işyerlerinden bildirimlerinin gerçekliği, bu farklı işyerleri adı altında bildirimlerin davalı işyeri ile bağlantısı araştırılmalı, bu araştırmalar sonucu tespit edilecek bilgilere göre hak düşürücü süre yeniden gözden geçirilmelidir.

2.13.09.1996-11.09.2003 tarihleri arasında davalı işyerinde geçen çalışmaların ayda 10 gün üzerinden kabulü ile, toplam 1091 gün çalıştığının kabulüne karar verilmiş olmasında; sadece, tanık beyanlarına dayanılmış olup, bu husus davacıdan sorularak, davalı işyerinden bu dönemlere ilişkin dönem bordroları celp edilerek, bordrolarda adı geçen bordro tanıkları da dinlenmek suretiyle çalışmaların sürekli mi, kısmi mi, geçtiği hususu araştırılmalıdır.

3.12.09.2003-Aralık 2003 dönemi için ise, başka işyerinden bildirimler yapılmış olduğundan, davalı işyeri ile bu işyerleri arasındaki ilişki araştırılmalı, davalının bu yerlerden iş alıp almadığı sorulmalı, işyeri kayıtları incelenmeli, diğer işyerinden verilen bordrolarda adı geçen şahıslar tanık sıfatıyla dinlenerek bu husus açıklattırılmalı, bu tür davaların nitelikleri gözetilerek gerektiğinde re’sen araştırma yoluna da giderek tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı vekili ile, davalılardan Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.