ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/465 Esas - 2025/163
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
GEREKÇELİ KARARIN
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi ile özetle; sürücü davalı ... sevk ve idaresindeki ...plakalı aracı ile D-100-10 Sakarya-Hendek istikametinde seyir halinde iken Büyük Esence kavşağına geldiğinde kırmızı ışıkta duran müvekkili ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca arkadan çarpması neticesinde meydana gelen kazada müvekkile ait ... / 2020 Renault marka araçta ciddi derecede maddi hasar oluşturduğunu, gerçekleşen maddi hasarlı kaza sonrasında davalı tarafın sigorta şirketi olan Axa Sigortaya gerekli yasal başvuruda bulunulduğunu, bu başvurunun akabinde ... plaka sayılı aracın trafik sigortasından 07/01/2022 tarihinde 21.218,00 TL tutarında bir kısmi ödeme alındığını, ancak Axa Sigorta şirketinin davacı müvekkile ödemiş olduğu bedel, oluşan değer kaybının oldukça altında bir miktar olduğunu, bunun üzerine 04/02/2022 tarihinde dava şartı olan arabuluculuk kurumuna başvurduklarını, arabuluculuk 24/02/2022 tarihli ilk oturumda anlaşmaya varılmadığını ve ikinci oturum 01/03/2022 tarihinde gerçekleşip, 01/03/2022 tarihinde anlaşamama tutanağı düzenlendiğini, bu kazada ... plakalı araç sürücüsü % 100 kusurlu, müvekkile ait ... plakalı araç sürücüsü ise kusursuz bulunduğunu, müvekkiline ait araç 2020 Renault marka araç olup, orijinal bir araç iken mevcut kaza sebebiyle aracın bir kısım parçaları yenileriyle değiştirilmiş, bir kısım parçaları ise tamir görerek onarılmış olup, aracın gördüğü iş bu kapsamlı tamir/ onarım/ boya/ parça değişimi ve tramer kayıtlarına işlenen hasar kaydı sebebiyle ikinci el piyasa rayiç değerinde ciddi bir düşüş yaşanacağının kaçınılmaz olduğunu, ilgili sigorta şirketince ödenen bedelin de olması gerekenden daha düşük olması bunun üzerine arabuluculukta da anlaşma sağlanamadığından iş bu davayı açma zorunluluğunun doğduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile bilirkişi incelemesi sonucunda ortaya çıkacak olan araçta oluşan değer kaybının işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketi veya davalı ... tarafından tazminine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Sigorta Şirketi vekili tarafından UYAP üzerinden mahkememize ibraz edilen cevap dilekçesi ile özetle; ... plakalı araç için, Müvekkili Şirket tarafından 04.12.2020/2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 278492829 numaralı KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin düzenlenmiş olduğu, müvekkili Şirket tarafından uyuşmazlık konusu aracın değer kaybı bedeli olarak 07.01.2022 tarihinde davacı ...'a 21.218,18.-TL ödeme yapıldığını, ödeme yapmış olduğundan sigorta poliçesinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirdiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... tarafından muhabere yolu ile mahkememize ibraz edilen cevap dilekçesi ile özetle;, araca arkadan çarpmış olması nedeniyle suç oranına itirazın bulunmadığını, davacının aracında oluşan hasarın kasko sigortasından karşılandığını, istenilen ödemelerin haksız olduğunu davanın reddini talep etmiştir.
II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar: Dava; trafik kazasından kaynaklanan değer kaybına ilişkin tazminat davasıdır.
Uyuşmazlık; dava konusu kaza nedeniyle ... plakalı araçta değer kaybının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarının ne kadar olduğu hususlarındadır. III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller: Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü, HDİ Sigorta Anonim Şirketi, davalı Sigorta Şirketi, Türkiye Noterler Birliği Başkanlığınden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir.
Mahkememizin 19/07/2022 Celse Tarihli duruşma zaptı (2) Nolu ara kararı uyarınca; "26/08/2022 tarihi saat 10.30'da makineci bir bilirkişi eşliğinde adliye dışında aracın hazır edilmesi halinde keşif yapılmasına, ... plaka sayılı aracın yapılacak olan keşif günü ve saatinde davacı tarafından hazır edildiği takdirde, seçilecek makineci bir bilirkişi eşliğinde araç başında keşif yapılarak araçta oluşan değer kaybının tespit edilmesinin istenilmesine," şeklinde karar verilmiş olup;
Mahkememizce 26/08/2022 Tarihinde Adliye Otoparkında hazır edilen dava konusu ...plaka sayılı araç başında keşif yapılmıştır.
Makine Mühendisi Bilirkişisi ... bilirkişi raporunda özetle; "...plakalı ... Şasi numaralı Renault Clio-RJA tip 2020 model mavi renkli, benzinli araç 28.10.2021 Perşembe Saat:9:00 da arkadan çarpma sonucu maddi hasarlı bir trafik kazasına uğramış ve bu durum tramer kaydına girmiş olup ;hasar ve onarım bedeli 21.782 TL olmuştur. Bilimsel kriterlere göre araçta bu hasar nedeniyle satış olması halinde bir değer düşmesi yaşanacak olup; Nispi Metota göre Kaza tarihindeki Değer kaybı : 28.575,00 TL olarak hesaplanmıştır." şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin itirazlarını içerir dilekçe sunduğu, davalıların beyan dilekçesi sunmamış oldukları görülmüştür.
Mahkememizin 22/12/2022 Celse Tarihli duruşma zaptı (2) Nolu ara kararı uyarınca; "Dava konusu aracın kaza tarihindeki hasarsız rayiç bedeli ile mevcut hasarlardan sonra yapılan tamirden sonra kaza tarihi itibariyle kazalı rayiç değeri ayrı ayrı bulunarak arasındaki farkın değer kaybı olarak hesaplanması gerekirken dosyaya sunulan raporda güncel değerler bulunup nispi metot uygulanarak kaza tarihindeki bedele bu oranın uygulanmasının yerleşik yargı içtihatlarına aykırı olduğu bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmadığı anlaşılmakla bilirkişiden ek rapor alınmasına, bilirkişiden davacının aracında oluşan hasar miktarının tespiti ile değer kaybı yönünden yerleşik Yargıtay içtihatları da nazara alınarak aracın kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre 2. El rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasar gören kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değerinin tespit edilerek bu iki değer arasındaki farkın değer kaybı olduğu değerlendirilerek rapor tanzimin istenmesine, yapılacak hesaplamada sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin dikkate alınmasına, yapılan ödeme yönünden ödeme tarihinden rapor tarihine kadar işleyecek yasal faizin de davalı sigorta şirketi tarafından yapılan tazminat ödemesine eklenerek hesaplanacak tazminattan mahsup edilmesinin istenmesine ayrıca davalı ... şirketi tarafından dava dışı HDI Sigorta'ya yapılan hasara ilişkin ödemenin hasarla uyumlu olup olmadığının tespit edilmesinin istenilmesine, şeklinde karar verilmiş olup, istenilen hususlarda ek rapor düzenlenmek üzere dosya aslı Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'a tevdi edilmiştir. Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'a 10/01/2023 Tarihli Bilirkişi ek raporunda özetle; SONUÇ VE KANAAT:
Davacı Vekilinin itirazı ve tüm dosya bilgileri yeniden değerlendirilerek, önceki kök raporda sehven TCE tipi, SCE tipi hatası yapılmış olup tüm değerler düzeltilmiş ve kaza tarihindeki değerler dikkate alındığını, dava konusu araçtaki hasar miktarının toplam iskontolu tutarın 50.823,18-TL olarak tespit edildiğini, dava konusu araçta kaza sonucunda oluşan hasar nedeniyle aracın uğramış olduğu değer kaybının yukarıdaki hesaplamalar sonucu Nispi Metota göre Değer kaybının 54.168,00-TL olduğu görüş ve kanaatindeyim," şeklinde rapor düzenlenmiştir. Ek bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu raporun davacı vekiline, davalı sigorta vekiline ve davalı ...'a tebliğ edildiği , rapora karşı beyanda bulunulmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizin 09/03/2023 Celse Tarihli duruşma zaptı (2) Nolu ara kararı uyarınca; "2-Dava konusu aracın kaza tarihindeki hasarsız rayiç bedeli ile mevcut hasarlardan sonra yapılan tamirden sonra kaza tarihi itibariyle kazalı rayiç değeri ayrı ayrı bulunarak arasındaki farkın değer kaybı olarak hesaplanması gerekirken dosyaya sunulan raporda nispi metot uygulanarak yerleşik yargı içtihatlarına aykırı rapor düzenlendiği, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmadığı anlaşılmakla yeni bir bilirkişiden rapor alınmasına, bilirkişiden davacının aracında oluşan hasar miktarının tespiti ile değer kaybı yönünden yerleşik Yargıtay içtihatları da nazara alınarak aracın kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre 2. El rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasar gören kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değerinin tespit edilerek bu iki değer arasındaki farkın değer kaybı olduğu değerlendirilerek rapor tanzimin istenmesine, yapılacak hesaplamada sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin dikkate alınmasına, ayrıca davalı Axa Sigorta şirketi tarafından dava dışı HDI Sigorta'ya yapılan hasara ilişkin ödemenin hasarla uyumlu olup olmadığının tespit edilmesinin istenilmesine," şeklinde karar verilmiş olup; istenilen hususlarda rapor tanzim edilmek üzere dosya aslı
Makine Mühendisi Bilirkişisi ... 12/06/2023 Tarihli bilirkişi raporunda özetle; Aracın kaza öncesindeki dönemde ikinci el HASARSIZ piyasa RAYİÇ DEĞERİNİN yaklaşık olarak 146.500 TL olduğu, kaza sonrasındaki dönemde ise HASARSIZ piyasa RAYİÇ DEĞERİNİN yaklaşık olarak 193.000 TL olduğu, kaza sonrasındaki dönemde ise dava konusu aracın DEĞER KAYBININ araçta oluşan hasar tutarının (43.716 TL (kdv hariç) - Ekspertiz Raporu verisi - Servis Fatura ) yukarıdaki analizlerimin yüzdesel ortalamasının ( SAHİBİNDEN.COM-%10 - ARABAM.COM - %24 = %17 ) hasar tutarı üzerine eklenerek hesaplama yapıldığında çıkan sonuç olarak 51.147 TL (değer kaybı) olduğu kanaatine varılmıştır. Aracın EKSPERTİZ RAPORU ve tamirat işlemlerinin yapıldığı ERNAZ yetkili servis tarafından hazırlanan faturanın birbirleri ile uyumlu olduğu ve tüm yapılan işlemlerin HASARA yönelik olduğu, Ayrıca; AXA Sigorta şirketi taradından HDI sigortaya yapılan ödemenin dosya içeriğindeki evraklar incelendiğinde ilgili ekspertiz dosya numarası için 21.782 TL olduğu fakat ilgili ödeme dekontunda 21.218 TL olarak geçtiği ve dekont açıklama kısmında TAZMİNAT ... ... notunun bulunduğu, bu ödeme dışında başka bir ödemenin ... firması tarafından yapıldığının ilgili evraklar arasında görülmediği ve ...şirketi tarafından ...şirketine yapılan ödemenin HASAR TOPLAM TUTARI ile UYUMLU OLMADIĞI kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor düzenlemiştir.
Bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, raporun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı taraflaca beyanda bulunulmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizin 07/09/2023 Celse Tarihli duruşma zaptı uyarınca; "1-Dava konusu Renault Clıo Marka aracın kaza tarihi olan 28.10.2021 tarihindeki hasarsız rayiç bedeli ile mevcut hasarlardan sonra yapılan tamirden sonra kaza tarihi itibariyle kazalı rayiç değeri ayrı ayrı bulunarak arasındaki farkın değer kaybı olarak hesaplanması gerekirken dosyaya sunulan raporda değer kaybının belirtilen şekilde hesaplanmadığı, hesaplama yapılırken Renult Megan Markalı aracın dikkate alındığı, yerleşik yargı içtihatlarına aykırı ve davaya konu aracın emsalleri dikkate alınmadan rapor düzenlendiği, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmadığı anlaşılmakla bilirkişiden ek rapor alınmasına, bilirkişiden davacının ... Plakalı, Renault Clio Joy 1.0 SCE 72 Marka 2020 Model aracında oluşan hasar miktarının tespiti ile değer kaybı yönünden yerleşik Yargıtay içtihatları da nazara alınarak aracın kaza tarihi olan 28/10/2021 tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre 2. El rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasar gören kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değerinin tespit edilerek bu iki değer arasındaki farkın değer kaybı olduğu değerlendirilerek rapor tanzimin istenmesine, rapor sunulduğunda gün beklenmeksizin taraflara tebliğine, davalı sigorta şirketi ve davalı ...'a bir sonraki duruşma gün ve saatinin bilirkişi raporunun tebliği ile bildirilmesine, şeklinde karar verilmiş olup; istenilen hususlarda ek rapor düzenlenmek üzere dosya aslı Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'na tevdi edilmiştir.
Makine Mühendisi Bilirkişisi ... 06/12/2023 Tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Dava konusu araç ile ilgili olarak yapmış olduğu piyasa araştırması çerçevesinde; Aracın kaza öncesindeki dönemde ikinci el hasarsız piyasa rayiç değerinin yaklaşık olarak 197.000 TL olduğu, kaza sonrasındaki dönemde ise tamir edilmiş piyasa rayiç değerinin yaklaşık olarak 139.000 TL olduğu, dava konusu aracın değer kaybının ise 58.000 TL olduğu kanaatine varılmıştır." şeklinde ek rapor düzenlenmiştir.
Mahkememizin 08/02/2024 Celse Tarihli duruşma zaptı (1) Nolu ara kararı ile; "1-Bilirkişi ek raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmakla yeni bir bilirkişiden rapor alınmasına, bilirkişi olarak makine mühendisi ...'ın seçilmesine bilirkişiden davacının ... Plakalı, Renault Clio Joy 1.0 SCE 72 Marka 2020 Model aracında oluşan hasar miktarının tespiti ile değer kaybı yönünden yerleşik Yargıtay içtihatları da nazara alınarak aracın kaza tarihi olan 28/10/2021 tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre 2. El rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasar gören kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değerinin tespit edilerek bu iki değer arasındaki farkın değer kaybı olduğu değerlendirilerek rapor tanzimin istenmesine, yapılacak hesaplamada sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin dikkate alınmasına, ayrıca davalı ...şirketi tarafından dava dışı ...'ya yapılan hasara ilişkin ödemenin hasarla uyumlu olup olmadığının tespit edilmesinin istenilmesine," şeklinde karar verilmiş olup, istenilen hususlarda ek rapor düzenlenmek üzere dosya aslı Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'a tevdi edilmiştir.
Makine Mühendisi Bilirkişisi ... 20/02/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda özetle; " ... plakalı araçta kaza sonrasında meydana gelen hasarın giderilmesi için gerekli olan yedek parça ve işçilik bedelinin ... TL (Elli Bin Sekiz Yüz Yirmi Üç Lira Lira On Sekiz Kuruş) olduğu, ... plakalı aracın takdir edilen piyasa rayiç değeri olarak 220.000,00 TL (Yedi Yüz Kırk Bin Lira) alınmasının uygun olduğu, ... plakalı aracın kaza tarihi itibarıyla takdir edilen Değer Kaybının 48.400,00 TL (Kırk Sekiz Bin Dört Yüz lira) olduğu, ... plakalı aracın değer kaybı yönünde yapılan eksik ödemenin 27.182,00 TL (Yirmi Yedi Bin Yüz Seksen İki Lira) olduğu görüş ve kanaatindeyim" şeklinde rapor düzenlemiştir.
Bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, raporun taraf vekillerine ve davalı ...'a tebliğ edildiği, rapora karşı tarafların beyan ve itirazda bulunmadıkları anlaşılmıştır.
Mahkememizin 19/09/2024 Celse Tarihli duruşma zaptı (1) Nolu ara kararı uyarınca; "1-Dosyanın evvelce rapor sunan bilirkişi ...'a tevdi edilerek, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler dikkate alınarak tarafların kusur oranlarına ilişkin rapor düzenlenmesinin istenilmesine," şeklinde karar verilmiş olup, istenilen hususlarda ek rapor tanzim edilmek üzere dosya aslı Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'a tevdi edilmiştir.
Makine Mühendisi Bilirkişisi ... 02/10/2024 Tarihli Bilirkiş Ek Raporunda özetle; "Kök Raporda ve ek raporda yapılan tespitler ve hesaplamalara göre: Kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...'ın olayda “ASLİ” (%100 oranda) kusurlu olduğu, Kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...’ın herhangi kusur ve kabahatinin OLMADIĞI, ... plakalı araçta kaza sonrasında meydana gelen hasarın giderilmesi için gerekli olan yedek parça ve işçilik bedelinin 50.823,18 TL (Elli Bin Sekiz Yüz Yirmi Üç Lira Lira On Sekiz Kuruş) olduğu, ... plakalı aracın takdir edilen piyasa rayiç değeri olarak 220.000,00 TL (Yedi Yüz Kırk Bin Lira) alınmasının uygun olduğu, ... plakalı aracın kaza tarihi itibarıyla takdir edilen Değer Kaybının 48.400,00 TL (Kırk Sekiz Bin Dört Yüz lira) olduğu, ... plakalı aracın değer kaybı yönünde yapılan eksik ödemenin 27.182,00 TL (Yirmi Yedi Bin Yüz Seksen İki Lira) olduğu, görüş ve kanaatindeyim," şeklinde rapor düzenlemiştir.
Mahkememizin 28/11/2024 Celse Tarihli duruşma zaptı (2) Nolu ara kararı uyarınca; "Dosyanın evvelce rapor sunan bilirkişi Ünal Uysal'a tevdi edilerek, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler dikkate alınarak davalı sigorta şirketi tarafından ibraz edilen dekontlarda belirtilen ödemelerin güncellenerek davacı zararından düşülerek davacıya ödenmesi gereken bakiye zararın ilgili Yargıtay İlamı doğrultusunda hesaplanmasının istenilmesine," şeklinde karar verilmiş olup, istenilen hususlarda rapor tanzim edilmek üzere dosya aslı Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'a tevdi edilmiştir.
Makine Mühendisi Bilirkişisi ... 03/12/2024 Tarihli Bilirkiş Ek Raporunda özetle; "Kök Raporda yapılan hasar tespitinde ... plakalı araçta kaza sonrasında meydana gelen hasarın giderilmesi için gerekli olan yedek parça ve işçilik bedelinin %18 KDV dahil 50.823,18 TL (Elli Bin Sekiz Yüz Yirmi Üç Lira Lira On Sekiz Kuruş) olarak tespit edilmiştir.
Dosya içindeki bilgilere göre; Davalı ... tarafından hasar tazminatı olarak 07.01.2022 tarihinde davacıya 21.218,00 TL ödeme yapıldığı, yapılan ödeme dikkate alınırsa; Eksik Hasar tazminatı ödemesinin: 50.823,18-21.782,00=29.041,18 TL (Yirmi Dokuz Bin Kırk Bir Lira On Sekiz Kuruş) olduğu, Kök Rapordaki değer kaybı hesaplamalarına göre; dava konusu ... plakalı aracın kaza tarihi itibarıyla takdir edilen Değer Kaybının 48.400,00 TL (Kırk Sekiz Bin Dört Yüz lira) olarak belirlenmiştir. Değer kaybı açısından; ... tarafından 25.01.2022 tarihinde ...'ye 21.782.00 TL ödeme yaptığı dikkate alınırsa; Eksik değer kaybı ödemesinin: 48.400,00-21.218,00= 27.182,00 TL (Yirmi Yedi Bin Yüz Seksen İki Lira) olduğu, Toplam eksik ödeme tutarının,: 29.041,18+27.182,00=56.223,18 TL (Elli Altı Bin İki Yüz Yirmi Üç Lira On Sekiz Kuruş) olduğu," görüş ve kanaatindeyim", şeklinde ek rapor düzenlenmiştir.
Davacı vekilinin davasını 30/01/2023 tarihinde ıslah ettiği, ıslah dilekçesinin davalıya tebliğ edildiği, davalı sigorta şirketinin ıslaha karşı beyan dilekçesi ibraz ettiği anlaşılmıştır. IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar:
TBK'nun 49/1. Maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." düzenlemesine yer verildiği,
TBK'nun 50/1. Maddesi "Zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." düzenlemesine yer verildiği, 2918 sayılı KTK 85/1 maddesi "Bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşübbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı", aynı Kanun'un 3. maddesinde ise işleten tanımı yönünden "araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır" düzenlemesine yer verildiği, 2918 sayılı KTK 85/son maddesi“işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.”düzenlemesine yer verildiği anlaşılmıştır.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2017/5058 E., 2018/323 K. sayılı ilamında,"...Davalı sigorta şirketi, davacılar murisinin yolcu olduğu aracın trafik sigortacısı olup, 2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ile ZMSS Genel Şartları'nın B.2. maddesi uyarınca, rizikonun ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Somut olayda; davacılar tarafından poliçe kapsamında ödeme yapılması için davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya ilişkin belge dosya kapsamında bulunmamakla birlikte, başvuru yapılması üzerine davalı sigortacı tarafından alınan aktüer raporu gereği, davacılara 26.12.2008 tarihinde kısmi ödeme yapıldığı görülmektedir. Davalı sigortacının başvuru üzerine tam tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunduğu gözetildiğinde, eksik ödenen kısım için, eksik ödemenin yapıldığı tarihten itibaren davalının temerrüde düştüğü kabul edilerek..." belirtilmiştir.
V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler:
Tüm bu değerlendirmelere göre; 20/02/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü ...'ın %100 (yüzde yüz) kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...’ın kusursuz olduğu, değer tespitinin aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2. el piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el piyasa değeri arasındaki fark gözetilerek hesaplamalar yapılarak hazırlanan denetime elverişli bilirkişi raporuna göre, kaza tarihi itibariyle hasar onarım bedelinin 50.823,18-TL olduğu, değer kaybının 48.400,00.-TL olduğu, meydana gelen bu zararlardan %100 kusurlu ... plakalı araç sürücüsü ... zarar veren sıfatı ile TBK uyarınca, davalı sigorta şirketinin zarar veren araç sigortacısı sıfatı ile KTK ve Sigorta Genel Şartları uyarınca poliçe limitleri dahilinde sorumlu oldukları; davalı sigorta şirketi tarafından davalı sigorta şirketi tarafından 27.182,00.-TL değer kaybı için ödeme yaptığı eksik değer tazminatı ödemesinin, 48.400,00-21.218,00= 27.182,00 TL olduğunun tespit edildiği; alınan bilirkişi raporu ile de sabit olduğu üzere davalı sigorta şirketinin sigortalı aracın sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu dolayısıyla da oluşan bu zararlardan sorumlu olacağından bu yöndeki taleplerin hüküm fıkrasında belirtildiği gibi 27.182,00 TL değer kaybını davalılardan talep edebileceği; davalı sigorta şirketinin ise 918 Sayılı KTK.'nun 99/1. ve ZMSS Genel Şartları'nın B.2.b. maddesi uyarınca, davalı sigorta şirketi yönünden, davalı sigorta şirketinin eksik ödenen kısım için temerrüd tarihinin 07/01/2022 tarihi olduğundan 07/01/2022 tarihinden itibaren, davalı ...yönünden kaza tarihinden itibaren, davaya konu araç otomobil (hususi nitelikte araç) olduğundan yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla, açılan davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
1.Davacının davalılar aleyhine ikame ettiği bakiye değer kaybı yönündeki davasının KISMEN KABULÜ İLE,
27.182,00.-TL bakiye değer kaybının davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 07/01/2022 tarihinden, davalı ... yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2.Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 1.856,80-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 626,33-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.230,47-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak Hazineye İrad Kaydına,
3.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 27.182,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4.Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 26.986,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'ne verilmesine,
5.Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 80,70-TL Peşin/nisbi Harcı, 545,63-TL Islah Harcı olmak üzere toplam 707,03-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ,
6.Davacı tarafından yapılan; 7.300,00-TL Bilirkişi ücreti, 571,90-TL Keşif Harcı, 1.636,75-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 9.508,65-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak (%50,18 Kabul oranı) 4.771,53-TL lik kısmanın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
7.Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra talep eden tarafa iadesine,
8.Hazineden karşılanan 1.600,00-TL arabuluculuk masrafının arabuluculuk görüşmelerinin zorunlu olması ve davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak (%50,18 Kabul oranı) 802,88-TL'sinin davalıdan alınarak, bakiyesinin davacıdan alınarak Hazineye İrat Kaydına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen kararın, miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/03/2025 10:10:01 Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)