1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

2.

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde ; 09/07/2022 tarihinde davalı ... idaresindeki ... plakalı araç ile davacı şirket nezdinde kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı hatlı minibüsün çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından 10.815,07 TL tazminat ödendiğini, davalı tarafın kazada asli ve tam kusurlu olduğunu, sigorta şirket tarafından ödenen tazminat bedelinin kusuru sebebiyle sorumlu olan davalı taraftan rücuen tazmin etme zorunluluğu doğduğunu, meydana gelen kazada zarar miktarı ve kusur durumunun ekspertiz raporu ile tespit edildiğini beyanla davanın kabulüne, asıl alacak tutarının %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafların usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermediği görüldü. DELİLLER; ... , Vergi Dairesi'ne, ... Birliği'ne, ... Sigorta A.Ş.'ye yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.

Dava, kasko sigortacısının, sigortalısına yapmış olduğu hasar bedeli ödemesi nedeniyle kazaya karışan karşı araç maliki ve sürücüsüne yönelik yaptığı icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı, bu davayı sigortalısının halefi olarak açtığına göre, görevli mahkemenin tayininde sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınır. ... 22.03.1944 tarihli Esas ve Karar sayılı ilamında bu husus "sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak, sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" şeklinde vurgulanmaktadır. Öte yandan, TTK'nun "Halefiyet" başlığı altındaki 1472.(eski TTK 1301.) maddesinde; "sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder" hükmüne yer verilmiştir.Somut olayda; davacı sigorta şirketinin sigortalısının halefi olarak açtığı davada, mahkememizin görevli olabilmesi için davacı kasko şirketinin sigortalısı ile davalıların tacir olması gerekmektedir. Yoksa aracın kullanım amacının ticari olması eldeki davayı mutlak ticari dava haline getirmeyecektir. Nitekim mahkememizin bu kabulü ... BAM 4. HD. 22/03/2024 Tarih ve 2024/... esas, 2024/ karar sayılı ve ... BAM 37. HD. 04/07/2023 tarih ve 2022/ esas, 2023/ karar sayılı ilamlarında da açıkta vurgulanmıştır. Kazaya karışan karşı taraf araç malikinin tüzel kişi tacir olduğu ihtilafsızdır. Dava dışı sigortalı ...'nın ise, ticaret sicilinde kaydı bulunmadığı, Esnaf ve Sanatkarlar Odasına kayıtlı olduğu bildirilmiş, ... Defterdarlığı'nın 09/01/2025 tarihli yazısında ise ...'nın gerçek usulde ticari kazanç yönünden kayıtlı olduğu, işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu bildirilmiştir. Yazı ekinde gönderilen, ilgilinin kazanın meydana geldiği 2022 yılına ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamesinin incelenmesinde, 2022 yılı itibariyle dönem içinde satın alınan emtia tutarının 35.587,64-TL, dönem içinde elde edilen hasılatının ise 164.674,69-TL olduğu bildirilmekle, anılan kişinin VUK 177. Maddenin 2. Bendindeki işlerle uğraştığından gelir hacmi 2022 yılı için 400.000 TL aşmadığından faaliyetinin esnaf faaliyeti sınırı içerisinde kaldığı dolayısıyla dava dışı sigortalının 6102 sayılı TTK. anlamında tacir olmadığı anlaşılmıştır. Bu haliyle, davacının sigortalısı olan ...'ın tacir olmadığı ve davanın sigorta sözleşmesinden değil davalı sürücünün kusuru ile gerçekleşmesine sebebiyet verdiği iddia edilen haksız fiilden kaynaklandığı anlaşıldığından uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp karara bağlanması gerekecektir. Bu itibarla, mahkememiz dava konusu uyuşmazlık bakımından görevsiz olup, görev kamu düzeni ile ilgili dava şartı olduğundan, iddia ve savunma olarak ileri sürülmese bile, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen göz önünde bulundurulması gerektiğinden görevli ve yetkili mahkeme ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, davanın görev yönünden usulden reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.

1.Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114/1-c maddesi gereğince, davanın görevli mahkemede açılmadığı ve mahkemelerin görevinin dava şartı olduğu anlaşılmakla; dava şartı noksanlığı nedeniyle, HMK m.115 uyarınca, DAVANIN USULDEN REDDİNE,

2.... Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli mahkeme olduğunun tespitine,

3.HMK m.20 gereğince; taraflardan birinin, kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde, mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde; dosyanın ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde, dava dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde, davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğinin taraflara ihtarına, (ihtar edildi)

4.Harç ve yargılama giderlerinin HMK 331/2 maddesi gereğince yetkili ve görevli mahkemece hüküm altına alınmasına,

5.Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına, Dair; tarafların yokluğunda HMK 341.md'si uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 25/03/2025