5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Davacı tarafından mahkememizde açılan davada yapılan yargılama sonunda;

Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin tekstil ticareti ile uğraşmakta olduğunu, şirket ..... Giyim Tekstil San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. yetkilisi ...... Tekstil San. Ve Tic. A.Ş. ile yaptığı ticari işler nedeniyle belirtilen çekleri ödeme olarak aldığını, söz konusu çeklerin çalındığını ve şüphelilere karşı gerekli soruşturmanın yürütülmesi ve kamu davası açılmasını sağlama adına Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığına Suç Duyurusunda bulunulduğunu, Müvekkili tarafından yine mezkur çeklerle ilgili olarak Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, mahkeme tarafından dava konusu çeklerle ilgili ödeme yasağı konularak ilgili bankalara bildirildiğini, dava konusu çeklerin iptali için gazete ilanı da yapılmış olup, davanın henüz derdest olduğunu ve karar verilmediğini, ancak, davaya konu çeklerin, davalı tarafından bankaya ibraz edildiğinden, mahkeme tarafından mezkur çeklerle alakalı olarak istirdat davası açılması için müvekkile tebligat gönderildiğini, müvekkilinden çalınan ve iptal davası açılarak ödeme yasağı konan çeklerden olup, bir şekilde, savcılık dosyasında isim ve bilgilerine yer verilen dolandırıcılardan ve hırsızlardan davalının eline geçtiğini, davalının çek iktisabında tamamen kötüniyetli olduğunu, zira, davalının gerekli araştırmayı yapmadığını, çek iktisabında kusurlu ve kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin davalı ile hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığını, müvekkilinin davalıyı tanımadığını, davalıya herhangi bir borcu olmadığını, dava konusu çeklerin müvekkiline verilmiş olup; müvekkilinin meşru hamil olduğunu, dava konusu çekler üzerinde ödemeden men kararı olmasına rağmen davalının çekleri iktisap ettiğini belirterek dava konusu ...... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00 (yüz elli bin) tl bedelli çek, ...... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00 (yüz elli bin) tl bedelli çeklerin icraya konulmaması, icraya konulması durumunda takibin durdurulması, icra veznesine yatacak paranın karar kesinleşinceye kadar alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, dava konusu çekle ilgili müvekkilinin meşru hamil olduğunun tespiti ile çekin İstirdadına, İstirdadı mümkün olmazsa iptaline, çekin tahsil edilmesi halinde tahsil edilen tüm paranın ticari faiziyle istirdadına, paranın icraya ödenmesi durumunda icara veznesine yatan paranın müvekkiline ödenmesine; davalının kötüniyete mahkumiyetine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .....vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı ..... Tekstil ..... ile Müvekkili arasında Faktoring sözleşmesi akdedildiğini, yapılan sözleşme gereği davalı/borçluya ön ödeme finansman sağlandığını, bu finansman karşılığında dava konusu çekin faturaya istinaden teslim tutanağı ile ciro ve teslim alındığını, müvekkilinin 6361 sayılı yasanın belirtmiş olduğu tüm yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle dava konusu çeki iktisap ettiğini, dolayısıyla müvekkiline herhangi bir kusur isnadının mümkün olmadığını, müvekkilinin kendisine finansman için başvuran müşterisine yasal yükümlülüklerini yerine getirerek karşıladığını belirterek davanın reddine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin, davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ..... Tekstil vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, ..... nolu çeki ..... Teknoloji Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'den 3.borcuna istinaden aldığını, Müvekkilinin ..... nolu çeki 31/05/2023 tarihinde bankaya ibraz ettiğini, banka 97 kodla işlem gördüğünü, müvekkilinin şirket çekin çalıntı olduğunu 12/07/2023 tarihli tebligatla öğrendiğini, davaya konu olan ...... nolu çeki iyi niyetli 3. kişi olarak bir önceki cirantadan güven ilişkisi içerisinde ciro yoluyla iktisap ettiğini ve çeki kendisine verenlerden öncekilerin durumunu bilecek durumda olmadığını, davacının, müvekkilinin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu ve ağır kusuru bulunduğunu ispatlaması gerektiğini belirterek davanın esastan reddine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin, davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Bilirkişi ..... tarafından mahkememize sunulan 16/07/2024 tarihli raporunda özetle;'' a) Dava konusu uyuşmazlık kapsamında Davalı ...... FAKTÖRİNG A.Ş. Tarafından incelemeye ibraz olunan 2022,2023 yılı ticari defterlerinin TTK hükümlerine uygun tutuldukları anlaşılmakta, Davalı şirkete ait 2022,2023 yılı ticari defterlerinin lehine delil in Sayın Mahkemeniz takdirinde bulunduğu, Davalı ..... FAKTÖRİNG A.Ş nin,Davalı ..... FAKTÖRİNG A.Ş. ile Dava Dışı ..... TEKSTİL-...... arasında 22.11.2022 tarihinde 1.200.000,00 TL Tutarlı imzalanan detayı rapor içinde sunulan FAKTÖRİNG SÖZLEŞMESİNE İsi .... TEKSTİL-...... adına gerçekleştirdiği Dava konusu çekle ilgili Faktöring işlemlerinde , 6361 sayılı faktöring kanunu ve BDDK *nın işlemleri kanunu genelgesi çerçevesinde hareket ettiği, Dava konusu çeke istinaden yapılan Faktöring işleminin temayüllere uygun olduğu Tarafımca Değerlendirilmiştir.'' kanaati olarak belirtmiştir. Dava, davacının meşru hamili olduğu ileri sürülen çekin rızası dışında davacının elinden çıktığı iddiasına dayalı istirdat istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davaya konu ..... seri nolu 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000TL bedelli, ..... seri nolu, 31/05/2023 keşide tarihli 150.000TL bedelli çekler yönünden davacının davalılara borcunun olup olmadığı, çeklerin istirdadının talep edilip edilmeyeceği, davalı ...... Faktoring Şirketinin yetkili hamil olup olmadığı konularında olduğu anlaşılmıştır. Yargılama aşamasında davacı vekili tarafından sunulan 24/08/2023 tarihli dilekçesinde özetle; yalnızca davalı ..... TEKSTİL KONFEKSİYON ENERJİ SAN VE TİC A.Ş. (.....) yönünden davadan feragat ettiklerini bildirdikleri görüldü.

Davalı ..... Tekstil vekili tarafından mahkememize sunulan 24/08/2023 tarihli dilekçesinde; davacı tarafından davalı müvekkil ..... Tekstil Konfeksiyon Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. yönünden feragat edildiği taktirde dosya kapsamında yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin olmadığını bildirdikleri görüldü.

Davadan feragat, davaya son veren taraf işlemlerinden olup, davacının yada vekilinin mahkemeye hitaben yaptığı tek taraflı bir irade beyanı ile olur ve tamamlanır. Feragatin geçerliliği için mahkemeye veya davalı tarafından kabul edilmesine gerek yoktur. 6100 sayılı HMK 311 maddesi uyarınca feragat karşı tarafın kabulüne gerek olmaksızın kesin hükmün hukuksal sonuçlarını doğurur.

Davacı tarafın mahkememize vermiş olduğu 24/08/2023 tarihli dilekçesi ile davalı ..... Tekstil yönünden feragat ettiğini beyan ettiği anlaşıldığından davanın davalı ..... Tekstil yönünden feragat nedeniyle reddine karar vermek gerektiği kanaat ve sonucuna varılmıştır. Davalı ..... Anonim Şirketi yönünden çekin iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Muhatabın çeki ibraz eden kişiye geçerli bir ödeme yapabilmesi için bu kişinin çek bedelini tahsil konusunda talep hakkına sahip olması zorunludur. Emre yazılı çeklerde düzgün bir ciro zinciri ile hak sahibi olduğu anlaşılan kişi (yetkili hamil) olması gerekir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğine dava; davacının elinden rızası dışında çıkan çek nedeniyle çekin istirdadı istemine ilişkindir. TTK.'nın 792. Maddesi gereğince çekin herhangi bir surette hamilin elinden çıkması halinde, ister hamile yazılı, ister ciro yolu ile devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkının 790. Maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Anılan kanunun 790. Maddesi gereğince cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır düzenlemesi bulunmaktadır.

Davacı taraf çekteki imzayı inkar etmeyip işbu istirdat davasında davaya konu çekin iradesi dışında elinden çıktığını beyan etmiştir.

Davacı yanın iddiası şahsi def'i mahiyetinde olup 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 687. maddesinde, hamilin poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına harekete etmesi dışında şahsi def'ilerin başvuran hamile karşı ileri sürülemeyeceği düzenlenmiştir. Yine 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/3. maddesinde "Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoringşirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." düzenlemesine yer verilmiştir. Davalı faktorin şirketinin çeki temlik alırken 6361 sayılı Factoring Kanunu ve BDDK 'nın işlemleri kanunu genelgesine uygun hareket edip etmediği buna göre kusur durumunun tespiti açısından ticari defter ve belgeler üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde; davalının 6361 sayılı kanun ve kanuna bağlı yönetmelik çerçevesinde gerçek bir satışa dayanan faturanın temliki ile işlem yaptığı, davaya konu çekleri bu işleme bağlı olarak ödeme aracı olarak teslim aldığı, çeklerin fatura ile uyumlu olduğu, çek ciro silsilesinde kopukluk olmadığı, işleme yönelik istihbarat çalışması yapıldığı, dolayısı ile yapılan işlemin kanun ve yönetmelik hükümleri çerçevesinde gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.

Tüm bu hususlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde davalının kötüniyetli olduğuna dair dosyada bir delil bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM-Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1.Davanın davalı ..... Tekstil Konfeksiyon Enerji Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden feragat nedeniyle REDDİNE,

2.Davanın davalı ...... Faktoring Anonim Şirketi yönünden REDDİNE,

3.Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 427,60-TL ilam harcından peşin alınan 5.123,25-TL harçtan mahsubu ile bakiye 4.695,65 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

4.Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5.Davalı ..... Faktoring Anonim Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 48.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,

6.Davalı ...... Tekstil Konfeksiyon Enerji Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi vekilince vekalet ve yargılama gideri talep edilmediğinden vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7.HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı ..... Faktoring vekilinin yüzüne karşı, davalı ...... Şirketi vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/12/2024 Katip .... e imzalıdır Hakim...... e imzalıdır