7. Hukuk Dairesi

T. C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7.

HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1902 - 2025/270 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

2....

3.SINIRLI SORUMLU 79 NOLU 2 SANAYİ BÖLGESİ KASALI DAMPERLİ KAMYONCULAR KAMYONETÇİLER VE TIRCILAR MOTORLU TAŞIYICILAR KOOPERATİFİ DAVA İHBAR OLUNAN : 1- ÇAMSAN ENTEGRE AĞAÇ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ

: 2- YENİ ADATEPE NAKLİYAT SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı sigorta şirketi ile dava dışı Çamsan Entegre Ağaç Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi arasında ... numaralı Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi akdedildiğini, Sigortalı şirket ile davalı S.S 79 Nolu Hankoop 2.Sanayi Bölgesi Tırcılar ve Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi arasında ise sigortalı şirketin bayisine gönderilmek üzere "Parke" malzemesinin taşınması amacıyla Taşıma Sözleşmesi kurulduğunu, Davacı şirket nezdinde sigortalı olan malların bayiye teslim edilmediği hususu, bayinin sigortalı Çamsan Şirketini bilgilendirmesi neticesinde ortaya çıktığını, taşıma işini gerçekleştiren tır sürücüsü ... ile yapılan görüşüldüğünü, ... yükü kendisini telefonla arayan bir kişinin talebi üzerine Kırıkkale'ye götürdüğünü ifade ettiğini, Sigortalı şirket yetkilisi ... tarafından tüm bu hususlar Hendek İlçe Jandarma Komutanlığı'na 25.08.2020 tarihli ifade tutanağı ile bildirildiğini, taşıma sözleşmesi kapsamında teslimi öngörülen emtea teslim edilememiş olup emteanın akıbeti ise bilinmediğini, E-İrsaliyede taşınan emteanın niteliği ve miktarı belirlenmiş olup, irsaliyede emteanın ... plakalı araç ile şöför ... tarafından taşınacağı yer aldığını, taşıma işi S.S 79 Nolu Hankoop 2.Sanayi Bölgesi Tırcılar ve Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi gerçekleştirildiğini, TTK uyarınca kooperatif akdi taşıyıcı olup, ... plakalı araç maliki ... ise fiili taşıyıcı, ... plakalı aracı sevk ve idare eden sürücü ise ...' olduğunu, davalıların dava konusu zararın tamamından herhangi bir sınırlamaya tabi olmaksızın sorumlu olduklarını, düzenlenen ekspertiz raporunda ve tutulan tutanaklar da “malın kaybolması/çalınması.' neticesinde söz konusu zarar meydana geldiğinin, hasar neticesinde, davacı şirket nezdinde nakliyat/emtea sigortası kapsamında sigortalı olan muhtelif emtea için 13.10.2021 tarihinde toplam 90.026,21 TL hasar tazminatı ödendiğini, Sigorta poliçesi kapsamında yapılan bu ödeme ile müvekkil şirket T.T.K’nın 1472. Maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğunu, davalıdan rücuen tahsili amacıyla, Hendek İcra Müdürlüğü’nün 2021/990 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış ve fakat borçlunun borca itirazı üzerine takip durduğunu, bu sebepler Hendek icra müdürlüğü 2021/990 E. sayılı icra dosyasına davalılar tarafından yapılmış haksız ve hukuka aykırı itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ihbar olanan vekili cevap dilekçesinde; Nakliyesinin ...'a yapılması gereken malların teslim süresi içerisinde teslim edilmediği bu hususun, teslimi gereken bayinin müvekkil Çamsan Entegre firmasının araması neticesinde ortaya çıktığının, Hemen akabinde nakliyeci ... aranarak kendisine teslim edilen malın akıbeti sorulduğunun nakliyeci malın teslimiyle ilgili kendisini üçüncü bir kişinin aradığını ve bu kişinin yönlendirmesiyle malları Kırıkkale'ye götürdüğünü ve kendisine belirtilen adrese teslim etmiş olduğunu beyan ettiğini, olay kapsamında yapılan taşıma sözleşmesi uyarınca Çamsan Entegre şirketi ile yapılan irsaliye kapsamında irsaliye de alıcının ismi, telefon numarası, adres bilgilerinin mevut olduğunu, ...'ın yükü kendini arayan bir kişinin talebi üzerine Kırıkkale 'ye götürdüğünü ifade etmesi hayatın olağan akışını da aykırı olduğunu, Lakin nakliyeyi yapan kişi irsaliyede mevcut olan adres ve kişiye teslim etmekle yükümlü bulunduğunu, ...'ın sürücülüğündeki ... plakalı tırın 106.230,93 TL tutarındaki parkeleri irsaliyede yazan adresin dışında başka bir adrese boşaltması mümkün olmayacağını, İrsaliyede belirtilen adresin dışında malı başka bir adrese teslim etmenin keyfi olduğunu, bu adres dışında başka bir adrese tesliminin de mümkün olmadığının ortada olduğunu, davalı şirketin parkelerin bayiye teslim edilmediği hususu Eureko Sigorta A.ş. Tarafından bilgilendirildiğini ,... plakalı araç bayi tarafından Yeni Adatepe Nakliyat vasıtası ile tedarik edildiğini , Aracın plaka bilgisi bayi tarafından pazarlamaya, oradan da fabrikaya sevkiyatına iletildiğini, araç, prosedür olarak müvekkil şirketin direk araç temin ettiği S.S 79 Nolu Hankoop 2. Sanayi Bölgesi Tırcılar ve Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifine giderek ... yüklemesi yapacağını ifade ettiğini, Taşıma irsaliyeleri araç sahibi tarafından, bir ücret karşılığında yük (eşya, mal) taşıyan gerçek veya tüzel kişi olan nakliyecilerin taşıdıkları eşya için düzenledikleri bir belge olduğunu, Araç teslim adresi ... olarak yola çıkmış olup farklı bir kişi olan -25.08.2020 tarihli ...'ın ifade tutağında bildirdiği üzere telefonla arayan kişinin ... isminde bir kişi olduğu belirtilmiş- şoförü arayarak malın teslim adresi dışında bir yere yönlendirerek aracı boşaltıldığını . Ayrıca nakliye bedelini ... olarak fatura etmiş ve tahsil etmiş bulunduğunu, ..., ÇAMSAN ENTEGRE firmasında yaklaşık 20 seneden bu yana üst düzey yöneticilik yapmakta olup,

İhbar olunan davalı firma Türkiye'nin ilk 200 firması içinde yer almakta olup 1000 e yakın kişi istihdam ettiğini, Her gün yaklaşık 60 adet tır yüklenip Türkiye ve dünyanın dört bir yanına ürün gönderdiklerini, Davaya konu olayın benzeri daha önce bir kez dahi yaşanmadığını, Nakliye irsaliyesinde belirtilen adrese teslim yapmayarak tamamen keyfi, akla ve mantığa sığmaz bir şekilde ... isimli kişinin aramasıyla başka bir adrese malın teslim edilmesi tamamen nakliyecinin kusurundan kaynaklandığını, ...'ın ifadesi incelendiği takdirde olay nedeniyle ... isimli kişiden şikayetçi olduğunu, dava davalı ya ihbar edilmiş ise de bu hasarın meydana gelmesinde davalının en ufak bire kusuru bulunmadığını, nakliyeciye malı teslim etmiş ...'a teslim edilmesi konusunda irsaliyeyi düzenlediğini, üzerine düşen tüm edimleri yerine getirdiğini, ihbar edilen davayı kabul etmediklerini beyan etmiştir.

Davalı ... yazılı ve sözlü beyanında; dava ile bir ilgilisi ve kusuru olmadığını, Davalı ... ın kendisine ... a yük aldığını boş gelmeyeceğinin bilgisini verdiğini başka bir bilgisi olmadığını, bu sebeple icra takibine itiraz ettiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... yazılı ve sözlü beyanında ;Benim yapılan Hendek İcra Müdürlüğü 2021/990 Esasında icra takibi açılmış süresinde itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, Şanlıurfa'dan Adapazarına mal getirdiğini, dönüşte boş gitmemek için Yeni Adatepe Nakliyat (...-...) şirketine yük alabilmek için müracaat ettiğini, Adatepe nakliyat, ... beyin(mal sahibi muhatap olarak) ... nolu telefonunu verdiğini, hem Adatepe nakliyat şirketi hem de mal sahibi olarak isminin ... olduğu söylenen kişinin kendisini arayarak 1 SS 79 Nolu Hankoop “a yönlendirerek buradan komisyon ödeneceğini söylediğini, komisyon ücretini ödedikten sonra Çamsan Fabrikasından yükü alarak teslim yeri olarak ...'a irsaliye kesildiğini, . Yola hareket halinde iken mal sahibi olan ... ismindeki kişinin arayarak( whatsapp yazışmaları ve teslimi için atılan konum mevcuttur) yükün ...'a değil teslim yerinin değiştiğini ve Kırıkkale Etiler Karaçalılı Caddesi Lastikçi ...'in karşına teslim edileceğini söylediğini, Malları alan görevli irsaliyedeki ... Orman ürünleri ... adına faturayı kesmemi söyleyerek kestiğim 18.08.2020 tarihli faturaya binaen ücretimi ödeyerek malları teslim ettiğini, Bu teslimi yaparken fotoğraflarını da çektiğini, 3-4 gün sonra Çamsan Fabrikası malların ...'a teslim edilmediği için aranması nedeniyle mal sahibi olan ...'ın teslim adresinin değiştiğini bildirdiğini Çamsan Fabrikasına söylediğini Çamsan Fabrikasının kendisi hakkımda şuç duyurusunda bulunduğunu, 28.08.2020 Tarihinde Jandarmaya ifademi verdiğini, 24.08.2020 tarihinde Şanlıurfa C.Başsavcılığı vasıtasıyla Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmek üzere Yeni Adatepe Nakliyat ve ... nolu telefon için şikayette bulunduğunu Kamyon sahibi olan ...'ın bu davada herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, Çamsan Fabrikası malları sigorta ettirdiğinden parasının sigorta şirketinden aldığını, sigorta şirketine borcunun olmadığını, kendisine verilen talimatları uygulayarak istenen yere malları teslim ettiğini, Teslim ederken de faturasını kestiğini ve ücretini aldığını, Bu nedenle şirkete borcunun olmadığını, .Doğan zarar varsa bunda kusurunun olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince; "... Davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilamsız icra takibi açılırken borcun dayanağı belgenin gönderilmesine gerek olmadığını, icra takibine konu asıl alacak miktarı ile dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda tespit edilen tutarın aynı olması itibariyle borcun sebebinin açık olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalılar tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/05/2023 tarih, 2022/157 Esas - 2023/292 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

Dava nakliyat abonman poliçesinden kaynaklanan rücuen tazminat talebine dayalı itirazın iptali talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusu yapılmıştır. İnceleme; 6100 sayılı HMK.'nin 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; davacı ile dava dışı Çamsan Entegre Ağaç San. Ve Tic. A.Ş. arasında 31.03.2020-31.03.2021 vadeli nakliyat abonman poliçesi imzalandığı, dava dışı sigortalının davalı kooperatif ile arasında ise sigortalı şirketin bayisine gönderilmek üzere "Parke" malzemesinin taşınması amacıyla taşıma sözleşmesi kurulduğunu, davacı şirket nezdinde sigortalı olan malların bayiye teslim edilmediği, anılan malların ziya uğradığı, sigortalıya davacı tarafından ödeme yapıldığı, anılan ödemenin davalılardan tahsili için takip başlatıldığı, başlatılan takibe davalılar tarafından itiraz edilmesi üzerine eldeki davanın açıldığı, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın usulden reddine karar verildiği, karara karşı davacı tarafın istinaf yasa yoluna başvurduğu görülmüştür.

Uyuşmazlık; takip talebinde ve ödeme emrinde borcun sebebi olarak asıl alacak olarak gösteren alacaklının, dayanak hiçbir belge eklememiş ve borçlu tarafça da bu yönde süresinde mahkemeye şikayette bulunulmamış olması karşısında; sigorta sözleşmesine ve hasar dosyasının yargılama aşamasında ibraz edildiği de göz önünde bulundurularak; takip talebine ve ödeme emrine dayanak belgenin eklenmediği yolundaki eksikliğin, itirazın iptali aşamasında nazara alınıp alınamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Bilindiği üzere genel haciz yolu ile takip, alacaklının icra dairesine yapacağı bir takip talebi ile başlar. Takip talebinin geçerli olması ve buna dayanarak icra dairesinin borçluya ödeme emri gönderebilmesi için, takip talebinde bulunması gereken kayıtlar, takip talebinin şartları olarak adlandırılmaktadır.

Takip talebinde bulunması gereken zorunlu unsurlar 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 58. maddesinde düzenlenmiş olup; anılan maddede sıralanan diğer unsurların yanı sıra, maddenin ikinci fıkrasının dördüncü bendi gereği borcun sebebinin gösterilmesi ve üçüncü fıkrası uyarınca da “Alacak belgeye dayanmakta ise, belgenin aslının veya alacaklı yahut mümessili tarafından tasdik edilmiş, borçlu sayısından bir fazla örneğinin takip talebi anında icra dairesine tevdii…” zorunludur.

İcra dairesi, İcra ve İflas Kanunu’nun 58. maddesinde sıralanan unsurları taşıyan bir takip talebini kabul etmek ve buna dayanarak ödeme emri göndermek zorundadır. Buna karşılık, icra müdürünün Kanunda yer alan unsurları taşımayan bir takip talebini kabul etmemesi gerekir. Şayet kabul eder ve borçluya ödeme emri gönderirse, işte bu halde borçlu İcra Mahkemesine başvurarak şikayet (m.16) yolu ile takibin iptalini sağlamalıdır.

Bu noktada alacaklı; takibe konu alacağı belgeye dayalı olduğu halde, belge aslını veya örneğini takip talebi anında icra dairesine ibraz etmesine dair yasal zorunluluğu (m.58/3) yerine getirmeden giriştiği ilamsız takibe itiraz üzerine İcra Mahkemesinden itirazın kaldırılmasını talep etmiş ise; alacaklı yönünden ispat vasıtası olan belgelerin verilmemesine dair takip talebi ve ödeme emrindeki bu noksanlığın, itirazın kaldırılması aşamasında değerlendirilmesi olanaksızdır.

Bir diğer ifadeyle, İcra ve İflas Kanunu’nun 58. maddesinde öngörülen takip talebi şartlarının eksikliği ve buna dayalı ödeme emrine karşı çıkılması, aynı Kanunun 16. maddesi doğrultusunda İcra Mahkemesine yapılacak şikayetle olanaklıdır. Söz konusu takip talebi ve ödeme emrine şikayet yoluyla karşı çıkılmaması halinde, bu şikayet itirazın kaldırılması aşamasında değerlendirilemez. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/12-724 esas 2019/529 karar sayılı ilamı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2010/12-641 esas 2011/218 karar sayılı ilamı, Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2015/18122 esas 2016/1805 karar sayılı ilamı) Eş söyleyişle ödeme emrine takip dayanağı belgenin eklenmemiş olması takip hukukunu ilgilendirir. (Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2015/18122 esas 2016/1805 karar sayılı ilamı)

Elinde kambiyo senedi ya da bir ilam olmayan ve alacağına icra yoluyla kavuşmak isteyen alacaklı; borçlu aleyhine ilamsız icra takibine başvurabilir. Borçlu takibe itiraz ederse, alacaklı itiraz eden takip borçlusuna karşı, itirazın kaldırılması için icra tetkik merciine başvurabileceği gibi, genel mahkeme de itirazın iptali davası açabilir. Alacaklı itirazın kaldırılması yolunu seçtiği taktirde İİK 68. Maddede sayılan belgelerden birisine sahip olması gerekir.

Alacaklı, icra tetkik mercii yerine doğrudan genel mahkeme de itirazın iptali davacı açtığı taktirde alacaklının elinde İİK 68-68a maddelerinde belirtilen belgelerden birisi olabilir ya da olmayabilir. Bu durumda davanın konusu normal bir alacak davası ile aynı olup, dava normal bir alacak davasının tabi olduğu usul ve ispat kurallarına tabidir. Somut olayda davacı; davalının takibe vaki itirazı üzerine itirazın iptalini bu davada istemiştir.

İtirazın iptali davasının yasal dayanağı İİK 67. Maddesidir. Bu madde hükmüne göre, takip talebine itiraz edilen alacaklı itirazın tebliğ tarihinden itibaren 1 sene içinde mahkemeye başvurarak genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. İtirazın iptali davası müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz ettiği alacak üzerine açılan bir eda davasıdır. Madde metninde de açıkça belirtildiği üzere, takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı genel mahkemede açılır ve genel hükümlere göre görülür. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 58. maddesinde öngörülen takip talebi şartlarının eksikliği ve buna dayalı ödeme emrine karşı çıkılması, aynı Kanunun 16. maddesi doğrultusunda İcra Mahkemesine yapılacak şikayetle olanaklıdır. Söz konusu takip talebi ve ödeme emrine şikayet yoluyla karşı çıkılmaması halinde, bu şikayet itirazın iptali aşamasında değerlendirilemez. (Benzer yönde Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/12-724 esas 2019/529 karar sayılı ilamı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2010/12-641 esas 2011/218 karar sayılı ilamı, Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2015/18122 esas 2016/1805 karar sayılı ilamı) Eş söyleyişle ödeme emrine takip dayanağı belgenin eklenmemiş olması takip hukukunu ilgilendirir. (Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2015/18122 esas 2016/1805 karar sayılı ilamı)

Öyle ise mahkemece işin esasına girilerek davacının ve davalının karşı delilleri toplanarak hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken, yasa hükümlerinin yanılgılı değerlendirilmesi sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş olup, (Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2015/18122 esas 2016/1805 karar sayılı ilamı) bu husus anılan kararın kaldırılmasını gerektirmiştir.

Dava dosyası kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde,

HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; tarafların iddia ve savunmalarının esaslı unsurlarını oluşturan ve eldeki davanın niteliği itibariyle mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış ve mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle HMK'nın 353/1-a.6 maddesinde öngörülen şartlar gerçekleştiğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulü ile mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1.Davacının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,

2.Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/05/2023 tarih, 2022/157 Esas - 2023/292 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3.Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4.İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,

5.İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

6.Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

7.İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.12/02/2025 ... Başkan ...