10. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı vekili ile davalılar ... ve ... ortak vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar ... ve ... ortak vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ... Ltd. Şti. bünyesinde 31.01.2013 tarihinden itibaren çalışmakta iken 04.03.2013 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu 2 kolunun kırıldığını, başından ve göğüs kafesinden yaralar aldığını, kaza neticesinde ameliyat geçirdiğini ve çalışamadığını, işverence davacının maddi zararlarının giderilmesi gerektiğini, ayrıca manevi zarara da uğradığından bahisle manevi tazminatında hüküm altına alınması gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı işverenin kusurunun bulunduğunu beyanla 100.000 TL manevi tazminat ile 1000 TL maddi tazminatının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde özetle; davacının işvereni olan ... Makine Firmasının inşaat işinin çelik konstrüksiyon imalat montaj işini alt işverenlik sözleşmesi ile ... ve ...'ne devredildiğinden ve bu firmaların da kusurlu olduğunun belirlendiğinden bahisle müşterek ve müteselsilen sorumluluk kapsamında 100.000 TL manevi tazminatının ve 1000 TL maddi tazminatının davalılar ... ve ...'nden tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Davalı ... Mak. Müh. Metal İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacı kaza mahaline arkadaşlarına yardım maksadı ile gittiğini bu durumun formenin bilgisi ve izni dahilinde gerçekleşmediğini, davacının 6331 sayılı Kanunda yazılı önlemlere uyma zorunluluğunun bulunduğunu, ancak görev dışında bir bölüme geçerek bu yükümlülüğüne aykırı davrandığını, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, manevi tazminat miktarının fahiş bir miktar olduğunu, ayrıca tedavi sürecince müvekkilinin davacı ile ilgilendiğini ve hastane masraflarını karşıladığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketler ... ve ...'nin adi ortaklık oluşturduğunu, ve adi ortaklık olarak İZSU ile yaptıkları kamu ihale sözleşmesi kapsamında ... Çamur Kurutma ve Çürütme inşaatını üstlendiklerini ve bu tesisin mekanik montaj işlerinin de alt işveren ... Makine Ltd. Şti'ne verildiğini davacının ...'nin işçisi olduğunu ve havalandırma kanalına girerek hava boşluğuna düştüğünü davacının hiçbir işçi sağlığı ve güvenliğine önlem almadan bu alana gittiğini, kazanın davacının davranışı ile meydana geldiğini, olayda müvekkillerinin kusurunun bulunmadığını, iş sağlığı ve güvenlik kurallarına ... firmasının uymasının sağlandığını, ayrıca bu firma ile imzalanan sözleşmede iş kazalarından dolayı sorumluluğun ... firmasında olduğunun kararlaştırıldığını, kişisel koruyucu ekipmanların verildiğini, iş sağlığı ve güvenliğinden doğan tüm sorumluluğun yerine getirildiğini, kazanın davacının kendi kusuru ile meydana geldiğini, manevi tazminat miktarının faiş olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, "...Kusur bilirkişi heyetinden kusur raporu alınmıştır. Kusur raporununda anlaşılacağı üzere davacı ... Makine Ltd. Şti'nin işçisidir. Kaza 04.03.2013 tarihinde davalılar ... ve ... Çevre Teknolojileri İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketlerinin oluşturduğu adi ortaklık tarafından inşa edilen .... Atık Su Arıtma Çamur Kurutma Tesisinde meydana gelmiştir. Söz konusu adi ortaklık inşaatın çelik konstrüksiyon imalat ve montaj işini davacının işvereni olan ... Ltd Şti'ne vermiştir. Davacı olay günü bina inşaatının 2. katında bulunan hava kanallarının montaj işini yapılmakta iken kanal içinde çalışan işçilerin montajını yaptıkları parçayı yerine oturtamamaları üzerine kanal dışındaki işçilerden yardım istendiği davacının da kanal içine girdiği esnada boşluğu farketmeyip beton zemine düşmesi neticesinde kazalandığı anlaşılmıştır. Davalı adi ortaklık oluşturan şirketler inşaatın bir bölümünü teşkil eden çelik konstrüksiyon ve montaj işini davacının iş vereni olan ... Ltd. Şti'nin verdiğinden davalılar arasında alt üst işverenlik olduğu ve dava konusu alacaklarından birlikte sorumlu oldukları sonucuna varılmıştır. Davacının işvereni olan ... Ltd Şti. iş sağlığı ve güvenlik riski değerlendirmesi yapmamakla çalışanların güvenli çalışmasının sağlanabilmesi için gerekli denetim ve gözetim kontrol yükümlülüğünü yerine getirmediğinden % 40, ... Ltd Şti'nin ortak yetkilisi olan ...'in iş güvenlik uzmanı görevlendirmeyip hava kanalı içinde bulunan boşluğun kapatılmasını sağlamadığından ve gerekli kontrol denetimi yapmadığından %10, iş güvenlik formeni olarak çalışan ...'ın iş güvenlik tedbirlerinin alınmasında üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğinden ayrıca sanık olarak yargılanıp hüküm giydiği de dikkate alındığında %5, şantiye sorumlusu olan ... Palaz'ın iş güvenlik tedbir önlemlerinin alınmasında üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediğinden iş yerinde yapılan çalışmaların kontrol ve denetimini sağlamadığından kesinleşmiş ceza hükmü de gözetilerek %5, üst işveren sıfatı taşıyan adi ortaklığın çelik konstrüksiyon imalat ve montaj işi yapımı esnasında iş güvenlik tedbirleri almasını sağlamayıp alt işveren ... Şirketi tarafından yapılan çalışmaları yeterince izlemediği, iş disiplini ve organizasyonunu sağlamadığından dolayı %20, iş güvenlik usullerine aykırı davranıp kendi can güvenliğine yeterince önlem göstermeyen kazazede işçi davacınında %20 kusurlu olduğu belirlendiği görülmüştür. Kaza ile ilgili Karşıyaka 4. Sulh Ceza Mahkemesi'nin 2013/345 Esas 2013/1023 Karar sayılı ilamı ile ... İnalpolat ve ... Palaz hakkında adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, verilen kararların kesinleştiği görülmüştür. Söz konusu kusur raporu birleştirmeden önce alınmakla birleşen dosya davalıları olan şirketler vekiline kusur yönünden var ise tanık ve delillerini bildirmeleri için süre verilmiş, ancak tanık ve delil bildirilmediği görülmüş ve ek rapor alınmasını talep ettiği görülmekle bilirkişi kusur heyetinden ek rapor alınmış, birleşen dosya davalılar vekilince itiraz edilen hususlarda değerlendirilmek suretiyle 10.01.2019 tarihli ek bilirkişi kusur raporunda verilen kusur oranlarında bir değişiklik yapılmadığı görülmüştür. Davacının kaza neticesinde kurumca belirlenen iş görememezlik oranının %18,2 olarak tespit edildiği görülmüştür.

İş göremezlik oranına itiraz edilmesi üzerine SGK Yüksek Sağlık Kurulu'na gönderilmiş, maluliyet oranının %18,2 olarak belirlendiği görülmüştür. İş göremezlik oranında itiraz edilmesi üzerine dosya bu sefer Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu'na gönderilmiş, davacının maluliyetinin e cetveline göre %9 olarak tespit edildiği görülmüştür.

YSK raporu ile adli tıp raporu arasında çelişkinin meydana geldiği görülmekle, davalı tarafın maluliyet itiraz davası açması için süre verilmiş, maluliyete itiraz davası açılmamışsa da aynı kaza ile ilgili İzmir 14. İş Mahkemesi'nin 2016/481 Esas sayılı rücuen alacak davasının bulunduğu, kazazede sigortalının iş görememezlik oranına karşı yapılan itirazın bu dosyada incelendiği anlaşılmakla, ilgili rücu dosyasında yapılmakta olan maluliyete itirazın neticesi beklenmiştir. İlgili rücu dosyasının davalıların da mahkememiz dosyasının davalıları olduğu tespit edilmiştir.

İlgili dosyada alınan adli tıp 2. üst kurulunun 31.03.2022/752 Karar nolu kararında iş göremezlik oranının muayene tarihi olan 30.07.2021 tarihinden sonra 8.1 olduğu tespit edilmiş olup, davacının 03.09.2013 çalışır tarihi ile ATK 2. Üst Kurul muayene tarihi olan 30.07.2021 tarihleri arasında %9 bu tarihten sonrası için %8.1 oranında iş göremezlik durumunun bulunduğu anlaşılmıştır. Hesap bilirkişisinden hesap raporu alınmıştır, TRH 2010 yaşam tablosu dikkate alınarak hesaplanan ve hükmü esas alınan 09.02.2023 tarihli hesap raporuna göre davacının geçici iş göremezlik ve sürekli iş görmezlik dönemi gözetilmek sureti ile ve iş göremezlik oranı da Adli Tıp 2. Üst Kurulu'nca belirlenen tarih ve oranlar dikkate alınarak ayrıca kurumca davacıya bağlanan PSD'li gelir tutarın da mahsubu neticesinde maddi zararın 346.053,81 TL olarak hesaplandığı görülmüş, davacı tarafça bu miktar doğrultusunda bedel arttırım dilekçesi sunduğu görülmüş, ayrıca tarafların ekonomik ve sosyal durumu , paranın satın alma gücü ve kusur gözetilerek davacının kaza sebebi ile duyduğu elem üzüntüsünün telafisi yönünden 65.000 TL manevi tazminata hükmetmek gerekmiş, davalıların alt üst işverenlik ilişkisi kapsamında tazminatlardan alacaklardan müşterek ve müteselsilen birlikte sorumlu olduğu anlaşılmakla..." gerekçesiyle; "1-Bu dosya ile Karşıyaka 4. İş Mahkemesi'nin 2018/143 Esas 2018/190 Karar sayılı dosyası yönünden maddi tazminat talebinin kabulüne, bedel arttırım dilekçesi de gözetilerek 346.053,81 TL'nin kaza tarihi 04.03.2013 tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılar ... Makine Müh. Metal İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., ... ve ... Çevre Teknolojileri İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinden müşterek ve müteselsil alınarak davacıya verilmesine,

2.Manevi tazminat yönünden talebin kısmen kabulüne, tarafların ekonomik ve sosyal durumu paranın satın alma gücü ve olaydaki kusur durumu gözetilerek davacının duyduğu elem ve üzüntünün telafisi yönünden 65.000,00 TL manevi tazminat taktirine, bu tutarın kaza tarihi 04.03.2013 tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılar ... Makine Müh. Metal İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., ... ve ... Çevre Teknolojileri İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinden müşterek ve müteselsil alınarak davacıya verilmesine, fazla talebin reddine," şeklinde karar verilmiştir.

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; müvekkiline yüklenen kusur oranının hatalı olduğunu, manevi tazminat miktarının düşük olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davalı ... Anononym Tehniki Etaireta – ... Çevre Teknolojileri ... Çamur Çürütme ve Kurutma İnşaatı Adi Ortaklığı vekili istinaf dilekçesinde; Kusur raporlarının hükme esas alınabilir nitelikte olmadığını, eksik ve hatalı hesaplamalar içeren hesap raporuna itirazlarının değerlendirilmediğini, maluliyet ile hüküm altına alınan tazminatların orantısız olduğunu, davacının zararın artmasına sebebiyet veren keyfi tutum ve davranışlarının mahkemece dikkate alınmadığını, müvekkili işverenin ihale makamı olduğunu, kazada sorumluluğu bulunmadığını, tarafların kusur oranında sorumluluğa gidilmesi gerekirken müteselsil sorumlu tutulmalarının hatalı olduğunu, ıslah edilen kısmın zamanaşımına uğradığını, kaza tarihinden itibaren faize karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne dair İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden Kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ...

Anononym Tehniki .... Çevre Teknolojileri ..... Çamur Çürütme ve Kurutma İnşaatı Adi Ortaklığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalılar ...

ve ... vekili temyiz dilekçesinde özetle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi tazminat ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 371. maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21. maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77. maddesi

3.Değerlendirme A) Taraf vekillerinin davacı yararına hükmedilen manevi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre davacı vekilince dava dilekçesinde davacı için 100.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulunduğu, İlk Derece Mahkemesince davacı yararına 65.000,00 TL manevi tazminata hükmolunduğu, Bölge Adliye Mahkemesi'nin yukarıda anılan kararı ile taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği gözetildiğinde kabulüne karar verilen tazminat miktarlarının Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davalılar vekilinin temyiz itirazlarının miktardan reddine karar verilmiştir.

B)Davalılar vekilinin davacı yararına hükmedilen maddi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden ;

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz eden davalılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.