5. Hukuk Dairesi
5. Hukuk Dairesi 2024/4235 E. , 2025/102 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
Avukat ...
2....
İLK DERECE MAHKEMESİ : Soma 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ile taşınmazların davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare ve davalı ... vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle;
Manisa ili, ..., Deniş Mahallesi 479 ve 480 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; idarece belirlenen bedelin davacıyı ve diğer hissedarları mağdur edeceğini, takdir edilen değerin taşınmazın gerçek değerini yansıtmadığını, bedelin dava tarihine göre değil keşif tarihine göre belirlenmesi gerektiğini, belirlenecek bedelin mevduata uygulanan en yüksek faizle nemalandırılması gerektiğini savunmuştur.
III. İlk Derece
Mahkemesi kararı İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazların davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir. IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ...
vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; Muhdesatların davacı idareye aidiyetine karar verilmediğini, bedelin yüksek belirlendiğini, davalı lehine vekâlet ücreti takdirinin hatalı olduğunu, davacı idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğini, faizin hatalı belirlendiğini ileri sürmüştür.
2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun eksik olduğunu, bedelin düşük belirlendiğini, objektif değer artışı uygulanmamasının hatalı olduğunu, bedelin keşif tarihi itibarıyla belirlenmesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmemesinin doğru olduğu, dava konusu taşınmazların keşifte yapılan gözlem, toplanan deliller ve alınan beyanlar doğrultusunda kuru tarla olarak kabulüyle yörede tarımı yapılan ve ... İl Tarım ve Orman Müdürlüğü 2022 yılı münavebe listesinde yer alan buğday ve tütün münavebesi yapılarak ve % 5 kapitalizasyon faizi uygulanmak suretiyle, objektif değer artışı ya da azalışı uygulanmadan 69,34 TL/m² birim fiyat belirlenmesinde, neticesinde toplam kamulaştırma bedelinin 848.823,40 TL olarak tespitinde, dört ay içerisinde karara bağlanmayan davada bedele yasal faiz uygulanmasında, kamulaştırma bedelinin derhal ödenmesine karar verilmesinde usul ve kanuna aykırılık görülmediği, ancak aynı tarihte açılıp, aynı tarihte duruşma yapılan 29 dava bulunduğu anlaşıldığından seri dava kabul edilmesi ve davalı lehine hükmedilecek vekâlet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 22 nci maddesine göre belirlenmesi gerektiğini, ayrıca taşınmazlar üzerindeki muhtesatın davacı idareye aidiyetine dair hüküm kurulması gerektiğini belirterek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin iki numaralı alt bendi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle;
hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, bedelin yüksek belirlendiğini, davalı yararına vekâlet ücreti takdirinin hatalı olduğunu, davacı idare yararına vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğini ileri sürerek kararı temyiz etmiştir. C. Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Kanun’un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2.2942 sayılı Kanun'un 10 uncu ve 11 inci maddeleri.
3.Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Kuru tarım arazisi niteliğindeki Manisa ili, ..., Deniş Mahallesi 479 ve 480 parsel sayılı taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması hâlinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.
3.Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda kuru arazi niteliğindeki taşınmazlara uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve taşınmazların bulunduğu yer İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerinde belirtilen masraflarla ekonomik tarım yapılamayacağından üretim masraflarının yeniden belirlenerek hesaplama yapılması doğru olduğu gibi belirlenen birim bedeli benzer özellikteki Dairemiz denetiminden geçen dosyalardaki metrekare birim fiyatları ile uyumludur.
4.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.