26. Hukuk Dairesi

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı sigorta şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 20.08.2020 tarihinde davalı ... idaresinde olup davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı aracın, davacıya ait Almanya Berlin trafik siciline kayıtlı ... plakalı araca kırmızı ışıkta beklediği sırada arkadan çarptığını, kazanın davalının kusuru ile gerçekleştiğini ve davacının kusuru bulunmadığını, Almanya Berlin yetkili ekspertiz firması tarafından hasarın 6.663,70 Euro olarak tespit edildiğini, araçta 237,00 Euro 3 günlük araç mahrumiyet bedelinin raporda yer aldığını, davacının toplam zararının 6.900,70 Euro olduğunu, ekspertiz firmasına 944,24 Euro ödendiğini, ayrıca 590,00 TL tercüme bedeli ödendiğini ve bu bedellerin yargılama giderine eklenmesini talep ettiklerini, davalı sigorta şirketine 19.03.2021 tarihinde başvuru yapıldığını, arabuluculuk aşamasından sonuç alınamadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 763,00 Euro hasar bedeli, 237,00 Euro araç mahrumiyet bedeli olmak üzere 1.000,00 Euro tazminatın sigortaya başvuru tarihinden 7 gün sonrası olan 26.03.2021 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun’un 4/a maddesi uyarınca uygulanacak değişen oranlarda faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığı olan TL tutarının davacıya ödenmesine, hasar tespit masrafı olarak ödenen 944,24 Euro’nun karar günündeki TL karşılığının ve 590,00 TL tercüme bedelinin yargılama giderlerine eklenmesine karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında araç hasar bedeli talebini 6.663,70 Euro olarak artırmıştır.

Davalı sigorta şirketi vekili, 20.08.2020 tarihinde meydana gelen kazaya ilişkin olarak yapılan başvuru sonucunda hasar dosyası açıldığını, ancak davacının başvuru şartını usulüne uygun yerine getirmediğini, değerlendirme yapılması için aracı sigortaya göstermediğini, işçilik, detaylı fatura ve onarım resimlerini sunmadığını, davanın sebepsiz zenginleşme amacı taşıdığını, davacının aracını hasar tespiti için gerekli belgeleri sunmadığını, aracını ekspere dahi göstermediğini, davanın usulden reddi gerektiğini, sorumluluklarının teminat limiti ile sınırlı olduğunu, aracın tamiratının yapıldığına ilişkin fatura sunulmadığını, hesaplamanın Genel Şartlara göre yapılması gerektiğini, davacı tarafından sunulan ekspertiz raporunda Almanya’da bulunan özel serviste oranım yapılacak şekilde hesaplandığını, iskonto uygulanmaksızın fahiş hesaplamalar içerdiğini, KDV dahil hasar bedelinin talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, onarımlarının yapıldığını gösterir faturanın sunulması gerektiğini, ekspertiz ücreti raporu ve tercüme bedeli taleplerinin yerinde olmadığını, yabancı para borcu faizi isteminin hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ..., davaya karşı cevap dilekçesi vermemiştir.

Mahkemece, davanın trafik kazasından kaynaklanan hasar bedeli ve araç mahrumiyet bedeli istemine ilişkin olduğu, davacıya ait aracın Almanya plakalı olduğu, üç kişilik bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 01.11.2022 tarihli raporda kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, bilirkişi heyeti raporunda Almanya koşulları esas alınarak yapılan tespit ve hesaplamalara göre davacıya ait aracın hasar bedelinin KDV dahil 6.663,70 Euro olduğu, araç mahrumiyet bedelinin ise 237,00 TL olduğu, ekspertiz ücreti ve tercüme giderinin yargılama giderine eklenmesi gerektiği gerekçeleriyle davanın kabulü ile 6.663,70 Euro hasar bedelinin davalı sigorta şirketi bakımından (41.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 01.04.2021 tarihinden davalı ... bakımından ise 20.08.2020 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca Devlet bankalarınca Euro cinsinden mevduat hesabına uygulanan bir yıllık vadeli hesap için işleyecek faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 237,00 Euro araç mahrumiyet bedelinin davalı ... bakımından 20.08.2020 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca Devlet bankalarınca Euro cinsinden mevduat hesabına uygulanan bir yıllık vadeli hesap için işleyecek faiz ile birlikte davalı ...’ten tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, hükme karşı davalı sigorta şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı sigorta şirketi vekili istinaf dilekçesinde, davacı tarafça ibraz edilen ıslah dilekçesinin 03.12.2022 tarihinde taraflarına tebliğ edildiğini, beyanlarını sunmak için süre dolmadan 15.12.2022 tarihli duruşmada karar verildiğini, süre taleplerinin mahkemece reddedildiğini, davacı tarafça aracın ekspere gösterilmediğini ve başvuru sırasında aracın hasar, onarım ve resimlerinin ibraz edilmediğini, davacının taleplerine ilişkin değerlendirme yapılmadığını, aracın onarımına ilişkin fatura ibraz edilmediğini, davacı tarafça başvuru şartının mevzuata uygun olarak yerine getirilmediğini, davacı tarafça kazadan meydana geldiği belli olmayan maddi zararın tazminat talebiyle dava açıldığını, aracın onarım faturası sunulmamasına rağmen fahiş oranım bedelinin kabulüne karar verilmesine itiraz ettiklerini, davacının KDV dahil onarım bedelini talep edebilmesi için onarım yapıldığını gösterir fatura sunulması gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda objektiflikten uzak davacı tarafından ibraz edilen ekspertiz raporunun esas alınmasının doğru olmadığını, onarımının mümkün olup olmadığının değerlendirilmediğini, hesaplanan bedelin fahiş olduğunu, ekspertiz ücretinin fahiş olup sigorta şirketinden talebin hukuka aykırı olduğunu, tercüme bedeli talebinin reddi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca resen gözetilmesi gereken hususlar ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;

Davacı vekili, 20.08.2020 tarihinde davalı ... idaresinde olup davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı aracın davacıya ait Almanya Berlin trafik siciline tescilli araca çarparak hasar görmesine neden olduğunu, davacıya ait aracın hasar bedeli ve araç mahrumiyet bedelinin Almanya'da yetkili eksper tarafından belirlendiğini belirterek araç hasar bedeli ve araç mahrumiyet bedelinin davalılardan tahsiline, eksper raporu ücreti ve tercüme giderinin yargılama giderlerine eklenmesi talebinde bulunmuş, mahkemece Almanya koşulları esas alınarak düzenlenen bilirkişi raporu esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davalı sigorta şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Dosya içeriğinden, 20.08.2020 tarihinde Mersin ili Mezitli ilçesinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacıya ait Almanya Berlin trafik sicilinde kayıtlı araçta meydana geldiği belirtilen hasar ve araç mahrumiyet bedeli için Almanya'da yaptırılan ekspertiz raporuna dayalı olarak talepte bulunulduğu anlaşılmıştır.

Davalı taraf, davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zarardan sorumludur.

Bu nedenle kazanın ...'de meydana geldiğinden aracın hasarına rağmen ...’den yurt dışına gitmesinin mümkün olup olmadığının değerlendirilmesi, her ne kadar davacı aracını ...’de onarılmaya zorlanamaz ise de aracın hasarına göre ...’de onarılması ile yurt dışında onarılması halindeki hasar bedeli ve piyasa değeri karşılaştırıldığında eğer aracın satın alındığı ülke rayicindeki piyasa değeri onarım giderinden fazla ise davacı yalnız onarım giderini, onarım giderinden az ise, aracın olay gününde satın alındığı ülkedeki sürüm değerini davalıdan isteyebileceğinin gözetilmesi gerekir.

Mahkemece öncelikle aracın Almanya'da ve ...’de tamir edilmesi halinde meydana gelen hasar bedelinin ayrı ayrı belirlenmesi, aracın hasarına göre ...’de onarılması ile yurt dışında onarılması ve piyasa değeri karşılaştırıldığında hangisi az ise o miktara hükmedilmesi gerektiğinden bu hususta Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyetinden emekli üç kişilik makine mühendisi bilirkişi heyetinden gerekçeli, ayrıntılı ve denetime açık rapor alınması, öte yandan davacıya ait aracın kasko sigorta şirketi veya yurt dışındaki sigorta şirketi tarafından zararının ödenip ödenmediği belirlenerek varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiş, davalı sigorta şirketi vekilinin bu yöne ilişkin istinaf sebebinin kabulü gerekmiştir (Yargıtay 4 Hukuk Dairesi 2021/16437 Esas- 2021/5287 Karar, 2021/14751 Esas- 2022/7974 Karar. Sayılı ilamı).

Ayrıca davacının araç hasarının delil tespitine yönelik olarak davacının Almanya'da yaptırdığı ekpertiz raporu bedelinin de yargılama giderlerine dahil edilerek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş ise de;

HMK'nın 400. Maddesinde taraflardan her biri, görülmekte olan bir davada henüz inceleme sırası gelmemiş yahut ileride açacağı davada ileri süreceği bir vakıanın tespiti amacıyla keşif yapılması, bilirkişi incelemesi yaptırılması ya da tanık ifadelerinin alınması gibi işlemlerin yapılmasını talep edebileceği, delil tespiti istenebilmesi için hukuki yararın varlığı gerektiği, kanunda açıkça öngörülen hâller dışında, delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı yahut ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimal dâhilinde bulunuyorsa hukuki yarar var sayılacağı,

HMK'nın 401. Maddesinde ise; henüz dava açılmamış olan hâllerde delil tespiti, esas hakkındaki davaya bakacak olan mahkemeden veya üzerinde keşif yahut bilirkişi incelemesi yapılacak olan şeyin bulunduğu veya tanık olarak dinlenilecek kişinin oturduğu yer sulh mahkemesinden istenebileceği düzenlenmiş olup davacının ...'de meydana gelen kaza nedeniyle aracında meydana gelen hasar bedelinin Almanya'ya götürülerek orada ekspertizinin yaptırılmasının HMK'nın 400 ve devamı maddeleri kapsamında ...'de açılan davada delil tespiti olarak kabulü mümkün olmadığı gibi, davacının zararının belirlenmesi için zorunlu giderlerden de olmadığından, zarar sorumluların borcun kapsamının belirlenmesi açısından sorumluluğu makul gider ve gerçek zarar ile sınırlı olduğundan davacının ...'de açmayı düşündüğü dava çerçevesinde delil tespiti görev ve yetkisinin Türk Mahkemelerine ait olması, ekpertiz ücreti yönünde de sorumluluğun makul giderle sınırlı olması karşısında, ...'deki araç onarım bedelini aşar şekilde ekpertiz ücretinden ve tercüme giderlerinden davalıların sorumlu tutulmuş olması doğru görülmemiştir.

Davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmek üzere kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebeplerine göre sair istinaf sebeplerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

1.Davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,

Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, kaldırma sebeplerine göre sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

2.Davalı sigorta şirketi tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilgilisine iadesine,

3.İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yeniden yapılacak yargılamada dikkate alınmasına,

4.Karar tebliği, harç ve gider avansı iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,

5.Ankara 8. İcra Dairesinin 2023/192111 esasına yatırılan 75.000,00 TL teminat mektubunun yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 20.03.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.