1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR
3.... - ... ...
GEREKÇELİ KARARIN
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde, davalı ... tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalanan, davalı ...'a ait 38 ... plaka sayılı aracın, davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresinde iken, Kayseri ili Talas ilçesi Halef Hoca caddesinde ara sokaktan ana caddeye kontrolsüz bir şekilde çıkarak müvekkili ...'a ait olan ve ...'un sevk ve idaresindeki 34 ... plaka sayılı araca çarpmak suretiyle hasarlanmasına sebebiyet verdiğini, müvekkilinin aracının ... AŞ. tarafından sigortalı olduğunu, aracın Kasko sigorta şirketi tarafından tamir ettirildiğini ancak kaskonun araçta oluşan değer kaybı zararını karşılamaması sebebiyle araçtaki değer kaybı zararının giderilmediğini, müvekkiline ait 34 ... plaka sayılı aracın düşük kilometrede bir araç olup değer kaybı zararının ödenmesini, davadan önce davalı ... şirketine başvuru yaptıklarını, davalı ...'nin 05.09.2023 tarihinde anlaşmaksızın banka hesabına 17.000,00 TL. ödeme yaptığını, ancak bu ödemenin yetersiz olduğunu, bu nedenle davalı ... şirketinin en geç ödeme tarihinde temerrüde düştüğü kabul edilerek sigorta şirketi yönünden 05.09.2023 temerrüt tarihinden itibaren faize hükmedilmesini talep ettiklerini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak, şimdilik 100,00 TL. değer kaybının sigorta şirketi yönünden poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere 05.09.2023 temerrüt tarihinden, diğer davalılar yönünden ... kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava öncesinde müvekkili şirkete yapılan başvuru üzerine değer kaybına ilişkin 17.000-TL'nin 05/09/2023 tarihinde davacı vekilinin hesabına ödeme yapıldığını, ayrıca davacının aracını kendi kasko sigortacısı olan ... A.Ş'ye yaptırmış olup,
... A.Ş.'nin müvekkili şirkete rücu etmesi üzerine maddi zarara ilişkin kasko sigortacısına 66.393,49-TL 28.08.2023 tarihinde ödeme yapıldığını, ödemelerle birlikte teminat limitinden geriye 36.605,51-TL teminat limitinin kaldığını, kabul anlamına gelmemekle beraber, müvekkili şirket’in faizden sorumluluğunun sınırlı olduğunu, bu sebeple temerrüt tarihi itibariyle avans faizi talep edilmesinin kabulünün mümkün olmadığını belirterek haksız ve mesnetsiz tazminat talebinin reddi ile başvuru yapılmasına müvekkil şirket sebep olmadığından yargılama masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır. Türkiye Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak, 38 ... ve 34 ... plakalı araçların 05/06/2023 tarihi itibariyle ve halen kayıt maliklerinin kim olduğuna dair kayıt ve belgeler celp edilmiştir.
Kayseri Emniyet Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 05/06/2023 günü, 38 ... ve 34 ... plakalı araçların arasında yaşanan kazaya ilişkin; görüntü, fotoğraf, mobese kamerası kaydı, trafik kaza tespit tutanağı vs. tüm belgelerin gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabıyla, kayıtların 30 gün süreyle kaydedildiği ve herhangi bir kaza tespit tutanağına rastlanılmadığı bildirilmiştir. ...'ne müzekkere yazılarak, olay tarihi itibariyle 05/06/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davadan önce davacı ... tarafından başvuruda bulunup bulunmadığı, başvuruda bulunmuş ise hangi tarihte bulunduğu, başvuruya dair tüm kayıt ve belgeler ile sigorta poliçesinin(Kasko dahil) hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, poliçenin incelenmesinde, 38 ... plakalı aracın 15/03/2023 başlangıç ve 15/03/2024 bitiş tarihli ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür. ... A.Ş.'ye müzekkere yazılarak, 05/06/2023 tarihli trafik kazası nedeniyle ... numaralı poliçeye ilişkin açılan hasar dosyası, poliçe ve varsa ödeme belgelerinin gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabında poliçenin incelenmesinde, 34 ... plakalı aracın 27/12/2022 başlangıç ve 27/12/2023 bitiş tarihli genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalandığı ayrıca ödemeye ilişkin dekont ile bilgi ve belgelerin gönderildiği görülmüştür.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak 34 ... plakalı aracın trafiğe çıktığı tarihten bu yana tramer kayıtlarının ve varsa ilgili belgelerin gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabıyla, poliçe ve hasar bilgisi, kaza tespit tutanağı ve eksper rapor bilgilerinin gönderildiği görülmüştür. Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, trafik kazasının meydana geldiği olayda:
38... plaka sayılı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile günün gündüz vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması ve sola dönüşlerde karşıdan gelen ve emniyetle durdurulamayacak kadar kavşağa yaklaşmış olan taşıtların geçmesini beklemesi gerekirken beklemediği ve dava konusu araca çarpmasi ile sebebiyet verdiği olayda; » Madde 57/b-5 "Kavşaklarda geçiş hakkı: Madde 5 7 Kavşaklarda aşağıdaki kurallar uygulanır.b) Trafik zabıtası veya trafik işaret levhası veya ışıklı trafik işaret cihazları bulunmayan kavşaklarda;
5.Tali yoldan anayola çıkan sürücüler anayoldan gelen araçlara, Geçiş hakkını vermek zorundadırlar." ve » Madde 84/h "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Madde 84- Araç sürücüleri trafik kazalarında, .... h) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, hallerinde asli kusurlu sayılırlar" kurallarını ihlal ettiğinden asli ve tam kusurlu olduğu;
34... plakalı sayılı araç sürücüsü ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı, A)38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in 100 (yüzde yüz) oranında asli ve tam kusurlu olduğu, B) Davacı yana ait 34 ... plakalı sayılı araç sürücüsü ...'ın ise kusurunun olmadığı Ve 0 (yüzde sıfır), - Değer Kaybı hesabında 19.06.2021 tarihli 7327 sayılı kanunun 18. Maddesi gereği (Kaza tarihinde uygulanan Değer Kaybı Hesabı) kaza öncesi Piyasa Rayiç Değeri ile kaza ve onarımlar sonrası değişen parçalar, araç kullanılmışlık düzeyine göre serbest piyasa ve internet ikinci el araç satış fiyat ortalamalarına göre kaza tarihi itibariyle Piyasa Rayiç Değeri arasındaki farka ve kusur oranlarına göre belirleneceği, - Davalı ... firması tarafından Değer Kaybı Bedeli olarak 17.000 TL ödeme yapıldığı, - Dava konusu aracın trafiğe çıkış tarihine göre 2 (iki) yaşında olduğu, geçmiş trafik ve kasko sigortası hasar kayıtları incelendiğinde 2 adet geçmiş hasar kaydının bulunduğu, araç kullanılmış değeri yönünden kaza tarihinde yaklaşık 49.007 km gibi orta kullanılmışlık düzeyine sahip olduğu (ikinci el genel kabul gören araç değerlendirmesine göre yıllık 10.000 km altı az kullanılmışlık seviyesi, yıllık 10.000-40.000 km arası orta, yıllık 40.000 üstü çok kullanılmışlık düzeyi olarak algılandığı), - 18.05.2021 tarihli geçmiş hasar kaydı incelendiğinde aracın yine ön kısımlarından hasar aldığı, ön tampon ve aksamlarının orijinallığını kaybettiği ve bu nedenle değer kaybı hesabında hesap dışı tutulacağı, - Kazanın gerçekleştiği Haziran 2023 tarihinde model yılı aynı benzer kilometre de aynı tip araçlarda serbest piyasa rayiç bedeline göre fiyatının kaza öncesi 657.000 TL olduğu, kullanılmışlık düzeyi benzer araç değişen/boyanan/işlem gören kısımların çokluğuna göre dava konusu araç içinde gerçekleşen kaza sonrası yapılan onarımların akabinde piyasa rayiç değerinin 640.000-TL olarak değerlendirildiği, (Dava konusu araçların alım-satım talebindeki düşüklük de göz önüne alınarak Rayiç Değer belirlenmiştir. Kaza Tarihine En Yakın İnternet 2. El Satış Siteleri Piyasa Fiyatları) - Dosva da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu 34 ... plaka sayılı araçta Haziran 2023 tarihli kaza sonrası oluşan "Değer Kaybı"; Değer Kaybı— Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 657.000 TL Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 640.000 TL Değer Kaybı = 17.000 TL olduğu, Kusur oranı açısından Toplam Değer Kaybı — Karşı Tarafın Kusur Oranı x Değer Kaybı Toplam Değer Kaybı = 1.00 x 17.000 Toplam Değer Kaybı = 17.000 TL olduğu, Bakiye Araç Değer Kaybı =Toplam Değer Kaybı - Ödemesi Gerçekleştirilen Değer Kaybı Bakiye Araç Değer Kaybı =17.000 - 17.000
Bakiye Araç Değer Kaybı -0 TL olduğu yönünde değerlendirme yapılmıştır. Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür. Davacının itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiş, 23/10/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; - Teknik özellikleri az yukarıda verilen 2021 model EGEA SEDAN 1.4 FIRE EASY model olup 1.4 FIRE grubunun en baz modeli olduğu, bu nedenle aynı grupta emsallerine göre ortalama sıfır ve ikinci el fiyatlarının daha düşük olduğu, - Güncel emsal km'de 2021 model EGEA SEDAN 1.4 FIRE EASY fiyatları aşağıda sunulmuş olup bu listeden de görüleceği üzere ortalama 40.000-50.000 km kullanılmışlık düzeyine sahip 2021 model EGEA SEDAN 1.4 FIRE EASY fiyatlarının kazasız halinde iken ortalama 710.000 TL arasında olduğu, kaza geçiren ve tamir sonrası fiyatlarının ise ortalama 690.000 TL arasında olduğunun görüleceği, dava konusu kaza sonrası oluşabilecek Değer Kaybı bedelinin ortalama 20.000 TL olduğu, kaza tarihinde ki araç fiyatları ve enflasyon farkları değerlendirildiğinde kök raporda da benzer şekilde kaza tarihine uygun olarak yapılan araştırmalar sonrası 17.000 olarak değerlendirildiği ve kök rapora aynen iştirak edildiği yönünde rapor sunulmuştur. Ek rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE
Dava, Türk Borçlar Kanunu' nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenen haksız fiil nedeni ile maddi tazminat talebine ilişkindir. Sigorta poliçesi incelenmesinde, 38 ... plakalı aracın ZMSS'in davalı ... bünyesinde sigortalandığı ve 38 ... plakalı aracın davacıya ait olduğu olduğu anlaşılmıştır. -Kusur ön soruna ilişkin değerlendirmede, Mahkememiz olayla ilgili kural ihlallerinin tespiti noktasında, değer kaybı ve ikame araç konusunda rapor almıştır. Trafik kazasının meydana geldiği olayda:
38... plaka sayılı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile günün gündüz vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması ve sola dönüşlerde karşıdan gelen ve emniyetle durdurulamayacak kadar kavşağa yaklaşmış olan taşıtların geçmesini beklemesi gerekirken beklemediği ve dava konusu araca çarpmasi ile sebebiyet verdiği olayda; » Madde 57/b-5 "Kavşaklarda geçiş hakkı: Madde 5 7 Kavşaklarda aşağıdaki kurallar uygulanır.b) Trafik zabıtası veya trafik işaret levhası veya ışıklı trafik işaret cihazları bulunmayan kavşaklarda;
5.Tali yoldan anayola çıkan sürücüler anayoldan gelen araçlara, Geçiş hakkını vermek zorundadırlar." ve » Madde 84/h "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Madde 84- Araç sürücüleri trafik kazalarında, .... h) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, hallerinde asli kusurlu sayılırlar" kurallarını ihlal ettiğinden asli ve tam kusurlu olduğu;
34... plakalı sayılı araç sürücüsü ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı, A)38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in 100 (yüzde yüz) oranında asli ve tam kusurlu olduğu, B) Davacı yana ait 34 ... plakalı sayılı araç sürücüsü ...'ın ise kusurunun olmadığı Ve 0 (yüzde sıfır), -Değer kaybına dair değerlendirmede;
Değer kaybı KTK 90/1 maddesi ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatları uyarınca aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı,aracın kilometresi, metal kompanentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve varsa önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği, bu parçaların orijinal olup olmadığı hususları gözönüne alınıp; Yargıtay'ın yerleşik uygulaması doğrultusunda aracın kazadan önceki hasarsız ikinci el serbest piyasa rayiç değeri ile onarıldıktan sonraki serbest piyasa ikinci el rayiç değeri arasındaki fark kriterine göre belirlenmesi, bu belirlemenin ise; günümüzde ikinci el araç satışlarının büyük oranda internet aracılığıyla yapıldığı göz önüne alınarak, kurumsal olarak araç alım satımına aracılık eden internet sitelerinden dava konusu edilen araçla model yılı, motor hacmi, yaptığı kilometre ve donanım olarak aynı ya da benzer araçlardan hasarlı ve hasarsız bir çok aracın karşılaştırılması suretiyle bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.
Dosya kapsamında alınan raporun incelenmesinde, Davalı ... firması tarafından Değer Kaybı Bedeli olarak 17.000 TL ödeme yapıldığı, dava konusu aracın trafiğe çıkış tarihine göre 2 (iki) yaşında olduğu, geçmiş trafik ve kasko sigortası hasar kayıtları incelendiğinde 2 adet geçmiş hasar kaydının bulunduğu, araç kullanılmış değeri yönünden kaza tarihinde yaklaşık 49.007 km gibi orta kullanılmışlık düzeyine sahip olduğu (ikinci el genel kabul gören araç değerlendirmesine göre yıllık 10.000 km altı az kullanılmışlık seviyesi, yıllık 10.000-40.000 km arası orta, yıllık 40.000 üstü çok kullanılmışlık düzeyi olarak algılandığı),18.05.2021 tarihli geçmiş hasar kaydı incelendiğinde aracın yine ön kısımlarından hasar aldığı, ön tampon ve aksamlarının orijinallığını kaybettiği ve bu nedenle değer kaybı hesabında hesap dışı tutulacağı, kazanın gerçekleştiği Haziran 2023 tarihinde model yılı aynı benzer kilometre de aynı tip araçlarda serbest piyasa rayiç bedeline göre fiyatının kaza öncesi 657.000 TL olduğu, kullanılmışlık düzeyi benzer araç değişen/boyanan/işlem gören kısımların çokluğuna göre dava konusu araç içinde gerçekleşen kaza sonrası yapılan onarımların akabinde piyasa rayiç değerinin 640.000-TL olarak değerlendirildiği, (Dava konusu araçların alım-satım talebindeki düşüklük de göz önüne alınarak Rayiç Değer belirlenmiştir. Kaza Tarihine En Yakın İnternet 2. El Satış Siteleri Piyasa Fiyatları) - Dosva da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu 34 ... plaka sayılı araçta Haziran 2023 tarihli kaza sonrası oluşan "Değer Kaybı"; Değer Kaybı— Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 657.000 TL Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 640.000 TL Değer Kaybı = 17.000 TL olduğu, Kusur oranı açısından Toplam Değer Kaybı — Karşı Tarafın Kusur Oranı x Değer Kaybı Toplam Değer Kaybı = 1.00 x 17.000 Toplam Değer Kaybı = 17.000 TL olduğu, Bakiye Araç Değer Kaybı =Toplam Değer Kaybı - Ödemesi Gerçekleştirilen Değer Kaybı Bakiye Araç Değer Kaybı =17.000 - 17.000
Bakiye Araç Değer Kaybı -0 TL olduğu yönünde değerlendirme yapılmıştır. Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür. Davacının itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiş, 23/10/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Teknik özellikleri az yukarıda verilen 2021 model EGEA SEDAN 1.4 FIRE EASY model olup 1.4 FIRE grubunun en baz modeli olduğu, bu nedenle aynı grupta emsallerine göre ortalama sıfır ve ikinci el fiyatlarının daha düşük olduğu, güncel emsal km'de 2021 model EGEA SEDAN 1.4 FIRE EASY fiyatları aşağıda sunulmuş olup bu listeden de görüleceği üzere ortalama 40.000-50.000 km kullanılmışlık düzeyine sahip 2021 model EGEA SEDAN 1.4 FIRE EASY fiyatlarının kazasız halinde iken ortalama 710.000 TL arasında olduğu, kaza geçiren ve tamir sonrası fiyatlarının ise ortalama 690.000 TL arasında olduğunun görüleceği, dava konusu kaza sonrası oluşabilecek Değer Kaybı bedelinin ortalama 20.000 TL olduğu, kaza tarihinde ki araç fiyatları ve enflasyon farkları değerlendirildiğinde kök raporda da benzer şekilde kaza tarihine uygun olarak yapılan araştırmalar sonrası 17.000 olarak değerlendirildiği ve kök rapora aynen iştirak edildiği yönünde rapor sunulmuştur ve araçta bir değer kaybı olmayacağı tespit edildiğinden davanın reddine karar verilmiştir.
1.Davanın REDDİNE,
2.492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 427,60-TL maktu karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75-TL'nin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
4.Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kararın mahiyeti gereği davacı taraf üzerine bırakılmasına,
5.Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda mahkememizce herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına,
6.Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap edilen 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Şirketine verilmesine,
7.6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
8.Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/12/2024 Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)