8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Keşideci ... San. Tic. Ltd. Şti.’nin keşide ettiği, 29.01.2025 keşide tarihli, 490.000,00 TL bedelli ve ... seri numaralı .... Bankası A.Ş. çeki cirolanarak davacıya teslim edildiğini, Talep konusu çekin davacıya ciro edildikten sonra elindeyken bilinmeyen herhangi bir nedenle kaybolduğunu, Davacının çekin kanuni hamili olduğunu, bu nedenlerle çekin bedelinin ödenmesinin yasaklanmasını ve muhatap bankaya bildirilmesini, Çek bedelinin ödenmesi için keşideciye tevdii yeri tayin edilmesini, Çek bedelini tevdii yerine ödenmesi için çek keşidecisine bildirimde bulunulmasını, Türk Ticaret Kanunu’nun 762. maddesi gereği kaybolan çeki bulanlarca veya elinde bulunduranlarca getirilmesine ilişkin gerekli ilanın verilmesini, Belirlenen kanuni süre içerisinde başvuru olmaması halinde 764. maddenin birinci fıkrası gereği çekin iptaline ve bedelinin davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizce öncelikle yetki durumu incelenmiştir. Mahkemelerin yetkisi 6100 sayılı HMK'nın 5 ilâ 19. maddeleri arasında düzenlenmiştir. 6100 sayılı HMK.'nin genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin 1. fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." 7. maddesinde de," davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır. Birden fazla davalının bulunduğu hâllerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme, ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir." denilmektedir.

6.maddesinde; (1) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. (2) Yerleşim yeri, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre belirlenir.

HMK'nun 115/1 maddesindeki "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır." hükmü karşısında mahkeme dava dilekçesi üzerine dava şartları arasında sayılan yetki hususunu inceleyip yetkisiz olduğu kanaatine varması halinde kesin yetkiye ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar vermesi usül ekonomisi bakımından da elzemdir. 6100 sayılı HMK.nun 114/1-ç maddesinde kesin yetki dava şartı olarak sayılmıştır. Açılan davanın mahiyeti uyarınca talep dikkate alındığında davacının mernis adresi "... MAH. ... CAD. NO:41 İÇ KAPI NO:3 İSTANBUL BEŞİKTAŞ" olduğu ayrıca dava konusu çekin hesabının bağlı olduğu şubenin KAĞITHANE/İSTANBUL adresinde olduğu anlaşılmıştır. Çek iptali davalarında yetkili mahkemeler, çek hesabının bağlı bulunduğu yer mahkemesi, hamilin yerleşim yeri mahkemesi ve ödeme yeri mahkemesidir. Yukarıda sayılan adreslerin hiçbiri mahkememiz yargı sınırları içerisine girmemektedir. Dava dosyasından talepte bulunan hamilin yerleşim yerinin ve çek hesabının bağlı bulunduğu yerin İstanbul Mahkemeleri yargı sınırları içerisinde kaldığı anlaşılmaktadır. Bu konuda yetki hususu re'sen gözetilir. Dolayısıyla talep hakkında karar verme yetkisi İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri yargı çevresi içerisinde kaldığı anlaşıldığından bu aşamada dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda resen incelenerek mahkememizin yetkisizliği nedeniyle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

1.Davanın HMK'nın 114/1-ç ve 115/2. maddeleri uyarınca USULDEN REDDİ ile mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,

2.6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin yetkisizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmelerinin gerektiğinin, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARATINA,

3.HMK'nun 20. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın yetkili ve görevli İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'ne tevzi edilmek üzere İSTANBUL HUKUK MAHKEMELERİ TEVZİ MÜDÜRLÜĞÜ’ne GÖNDERİLMESİNE,

4.Mahkememizce verilen yetkisizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,

5.Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara ALINMASINA,

6.Dava dosyasının kesinleşmesi üzerine, iki (2) haftalık yasal süre içerisinde, taraflardan herhangi birinin, ilgili mahkemeye dava dosyasının gönderilmesini talep etmemesi halinde, ilgili dava dosyasının mahkeme Yazı İşleri Müdürü tarafından mahkeme hakiminin önüne getirilmesine, Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere tarafın yokluğunda karar verildi. 28/01/2025 Katip ...