4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

A.TALEP:

Davacı vekili , dava dilekçesinde özetle; ... günü davacı sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklet ile ... Mah. ... caddesi üzerinde seyretmekte iken ... sokak civarına geldiğinde önünde seyir halinde bulunan davalılardan ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın aniden sola doğru manevra yaptığını, bu yolla müvekkilin bu araca çarptığını ve meydana gelen trafik kazasında Antalya CBS tarafından .../... numaralı dosya kapsamında başlatılan soruşturmanın şikayet yokluğu nedeniyle KYOK ile sonuçlandığını beyan ederek; sigorta eden yönünden dava tarihinden, diğer davalı yönünden ise kaza tarihinden itibaren faiz işletilmek üzere, ... TL'si beden tamlığının ihlalinden doğan, ... TL'si motor bedeli, ... TL'si tedavi masrafları olmak üzere ... TL maddi azminatın tüm davalılardan müteselsilen ve müştereken, ... TL'si ulaşmı gideri ile ... TL si manevi tazminatın sigorta eden dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.

B. TARAF TEŞKİLİ:

Bilindiği üzere 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Hukuki Dinlenilme Hakkı” başlıklı 27. maddesi uyarınca davanın tarafları, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hak, yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını da içerir.

Bu kapsamda kural olarak, duruşma yapılması zorunlu olan çekişmeli yargıda hakim, Kanunun gösterdiği istisnalar dışında tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. Bu çerçevede, öncelikle tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi, kural olarak mümkün değildir (H. Pekcanıtez, O. Atalay, M. Özekes, Medeni Usul Hukuku, 11. Bası, 2011, s. 273)(bkz; İNCEOĞLU,Sibel., İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi Kararlarında Adil Yargılanma Hakkı, İstanbul 2008, 3. Baskı, s. 260-261) Bu açıklamalar ışığında, mahkememizce dosyada taraf teşkili sağlanmıştır. C.CEVAP:

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kazada hiç bir tedbir almadığını, kazada belki de yaralanmadan kurtulabilecekken durumun ağırlaşmasına neden olduğunu, bu durumun farkında olarak da şikayetçi olmadığını, davacının davacı olmadığını belirtmesinin yargılamanın hukuki boyutunu ilgilendirdiğini, söz konusu davanın reddi gerektiğini, davacının kazada tam kusurlu olduğunu, taleplerin haksız olduğunu beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazada müvekkilinin kusursuz olduğu halde, davacı ters istikametten gelip müvekkiline çarptığı halde, davacı ile yakından ilgilendiğini, davacının kendisini korumak adına hiç bir önlem almadığını, davacının kazada tam kusurlu olduğunu, taleplerin haksız olduğunu beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ancak sigortalısının kusuru oranında ve poliçe limiti dahilinde sorumlu olabileceğini, kusur tespitinin ATK tarafından yapılması gerektiğini, maluliyet konusunda da ATK dan rapor aldırılması gerektiğini, geçici iş göremezlik zararının poliçe kapsamında olmadığını, müterafık kusur indiriminin yapılması gerektiğini, faiz türünün talebinin yerinde olmadığını beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

D. YARGILAMA SÜRECİ/HUKUKİ NİTELEME/MAHKEME KABULÜ: Dava,trafik kazasından kaynaklanan maddi - manevi tazminat istemine ilişkindir.

TBK m. 50 gereği; Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Somut olayda ispat yükü, davacıdadır.

Antalya CBS'nin .../... esas, .../... karar numaralı KYOK'u uyap üzerinden dosya arasına alınmıştır. Bakıldığında özetle, ... ve ...'ın karşılıklı birbirlerinden şikayetçi olmamaları nedeniyle KYOK verildiği anlaşılmıştır. 5237 sayılı TCK m. 73/7 gereği; Kamu davasının düşmesi, suçtan zarar gören kişinin şikayetten vazgeçmiş olmasından ileri gelmiş ve vazgeçtiği sırada şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamış ise artık hukuk mahkemesinde de dava açamaz. Somut olayda, davacının ahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıkladığına dair bir bilgi ve belge olmadığından, iş bu davanın açılmasında bir hukuki engel yoktur. Aşamalarda, davacı tanıkları dinlenmiştir.

Mahkememizce maluliyet raporu aldırılmıştır. ... tarihli ATK raporunda özetle; davacının, "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği" gereği malulliyetinin %5,1 olduğu, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 3 aya kadar uzayabileceği belirtilmiştir. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, itirazlar/beyanlar alınmıştır. Kaza tespit tutanağında özetle; ...'ın asli kusurlu, ...'nin tali kusurlu olduğu belirtilmiştir. Söylemek gerekir ki; Tazminat yargılaması hususunun ceza yargılaması ile ilişkisi de 6098 sayılı "Türk Borçlar Kanunu"nda (m.

74.düzenlenmiştir. Buna göre; "Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz."

Ayrıca; aynı ilke hukuk uygulamasında yenleşmiş olmakla; T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2011/17-50 esas , 2011/231 karar nolu 27/04/2011 karar tarihli mahkememizce de emsal görülen kararından özetle belirtildiği üzere, ceza mahkemesince verilen beraat kararı , kusur ve derecesi , zarar tutarı, temyiz gücü ve isnat yeterliliği , illiyet gibi esaslar hukuk hakimini bağlamaz.

Bu nedenlerle; Mahkememizce olaya ilişkin kusur raporu da aldırılmıştır. Ankara ATK tarafından düzenlenen ... tarihli kusuru raporunda özetle; davacının kazada %50, otomobil sürücüsü davalı ...'ın da %50 kusurlu olduğu belirtilmiştir. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, itirazlar/beyanlar alınmıştır.

Mahkememizce dosya talepler dikkate alınarak, bir adet makine mühendisi ve bir adet aktüer uzmanına tevdi edilmiştir.... tarihli (... havale tarihli) aktüer bilirkişi raporunda özetle; davacının geçici iş gücü kaybından kaynaklı zararının ... TL, sürekli iş gücü kaybından doğan zararının ... TL, tedavi nedeniyle muhtemel yol giderinin ... TL olduğu belirtilmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, itirazlar/beyanlar alınmıştır. Makine mühendisi bilirkişi tarafından sunulan ... havale tarihli ön raporda özetle; film, fotoğraf gibi bazı belgelerin de dosyaya sunulması halinde rapor hazırlanabileceği belirtilmiştir.

Davacı vekili, ... tarihli, ... tarihli dilekçelerinde davacının motor bedelinden vazgeçtiğini yargılama sırasında belirttiğini, dosyanın makine mühendisine tevdi ara kararından dönülmesini talep etmiştir. Dosya içindeki ... tarihli davacı vekili tarafından verilen dilekçede, motor hasar tespit bedelinden vazgeçtikleri davacı vekilince beyan edilmiştir. Vazgeçme kavramının usul hukukunda yeri olmadığından, beyanın netleştirilmesi davacı vekilinden istenmiş, davacı vekili, ... tarihli dilekçesi ile amacın bu kalemden feragat olduğunu beyan etmiştir.

Aşamalarda kusur raporuna itirazlar dikkate alınarak, Yargıtay ve Bölge Adliye mahkemeleri kararları göz önüne alınarak, dosya İTÜ'den veya Karayolları Fen Heyetinden seçilecek üç kişilik heyete tevdi edilip rapor aldırılması için İstanbul nöbetçi mahkemeye gönderilmiş ve ... tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; davacının kazada %50, otomobil sürücüsü davalı ...'ın da %50 kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, itirazlar/beyanlar alınmıştır. İş bu heyet raporu ile ATK kusur raporunun birbirini teyit ettiği görülmekle, bu kusur oranları esas alınmıştır.

Davacı vekili, mahkememize vermiş olduğu ... tarihli dilekçesinde özetle; maddi tazminat istemlerinden feragat ettiklerini beyan etmiştir. Duruşmada netleştirmek için tekrar sorulmuş ve davacı vekili özetle; sadece manevi tazminata ilişkin davaya devam ettiklerini açıkça beyan etmiştir. Bu haliyle davacının taleplerinde maddi tazminat kalemlerinde yer alan, daha önceki aşamalarda da feragat edilen motor hasar tazmin bedeli yanında, geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, tedavi gideri, yol masrafına yönelik uyuşmazlık da feragat nedeni ile sona ermiştir.

Feragat, davayı sona erdiren kesin bir usul işlemidir. (HMK. 311/1-2. cümle; Kuru, B.:Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6.Baskı, Cilt:IV, İstanbul 2001, sahife:3646 vd.)Bilindiği gibi, feragat yalnız mevcut davadan değil, o dava ile istenen haktan da vazgeçme anlamına gelmektedir. Davadan feragat neticesinde, feragate konu hak tamamen düşer ve artık bir daha dava konusu yapılamaz (Postacıoğlu,İ.E.:Medeni Usul Hukuku Dersleri, 6.Bası,İstanbul 1975, sahife:479). Vaki feragat nedeniyle, davacının yukarıda sayılan maddi tazminata esas taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Antalya Bölge Adliyesi Mahkemesi 11. HD 18/09/2017 tarihli 2017/721 esas, 2017/840 sayılı kararında da belirtildiği üzere; Somut olayda hakkın özünden feragat söz konusu değildir. Davacı, verdiği dilekçe ile maddi tazminat yönünden davalı sigorta şirketi ile haricen anlaşıldığını beyan etmiştir.

Sigorta şirketi tarafından maddi tazminata ilişkin bir ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Davalı sigorta şirketi ve diğer davalılar kendilerine karşı dava açılmasına yine kendileri sebebiyet vermişlerdir. Bu nedenle, mahkemece feragat nedeniyle reddedilen maddi tazminat yönünden davalılar lehine davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekmektedir(Yargıtay 17. HD'nin 13/10/2016 tarih ve 2014/9955 Esas, 2016/8876 Karar) Mahkememiz bu nedenlerle, maddi tazminat kalemi bakımından davacı aleyhine vekalet ücreti takdir etmemiştir. Davacının manevi tazminat talebinde de bulunduğu anlaşılmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 09.04.1982 gün ve E:1981/4-56, K:1982/348 sayılı ilamında da belirtildiği üzere, kişilik hakları, kişinin kendi hür ve bağımsız varlığının bütünlüğünü sağlayan, herkese karşı ileri sürülebilen ve kaynağını Anayasa’dan alan; yani Anayasa’nın teminatı altında bulunan mutlak bir haktır. Manevi tazminat sade bir ifade ile, zarar görenin kişilik değerlerinde iradesi dışında meydana gelen eksilmenin (manevi zararın) giderilmesi, tazmin ve telafi edilmesidir(EREN, Fikret., Borçlar Hukuku-genel hükümler-, 8. Bası, Ekim 2003, s. 745, KILIÇOĞLU,Ahmet, Borçlar Hukuku, Ankara 2004, s. 311, ERTAŞ, Şeref., Manevi Tazminatın Hukuki Niteliği ve Miktarının Tespiti, Postacıoğlu'na Armağan, Ankara 1990, s. 83 vd.)Manevi tazminatta zarar, kişinin iç huzuru ve manevi bütünlüğüne yapılan saldırının mecazi ifadesidir(KILIÇOĞLU,Mustafa, Tazminat Hukuku,3. Baskı, Şubat 2010, s.1031.,HATEMİ, Hüseyin, Sözleşme Dışı Sorumluluk, C.II,İstanbul 1993, s.102) Manevi tazimnata hükmedilirken uygulamaya 22/06/1966 gün 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararındaki (Belirtilmelidir ki; Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararları konularıyla sınırlı, sonuçlarıyla bağlayıcıdırlar, bkz: 2797 saıyılı Yargıtay kanunu m. 45;"İçtihadı birleştirme kararları benzer hukuki konularda Yargıtay Genel Kurullarını, dairelerini ve adliye mahkemelerini bağlar.)ilkeler ışık tutmaktadır.

Dosyadaki kusur ve maluliyete ilişkin bilirkişi raporları yerinde, hukuka ve oluşa uygun bulunmuşlardır. Somut olayda, gerçekleşen haksız fiil/trafik kazası nedeni ile davacıların manevi zarara uğramaları mutlaktır. Tarafların sosyal ekonomik durumları, olaydaki sürücü kusurları, olayın oluşu, davacının maluliyeti (sigorta şirketi ve diğer davalılar yönünden maddi tazminattan feragat edilmiş olmakla, dosyadaki maluliyet raporundaki yönetmeliğe göre hüküm kurulmuştur), dava dilekçesindeki talep miktarı, yaş durumları, 22/06/1966 gün 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararındaki ilkeler göz önünde tutarak, hükümde belirtildiği şekilde manevi tazminata (... TL) hükmetmek, manevi tazminata ilişkin davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Yine söylemek gerekir ki; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51/1. maddesinde hakimin tazminatın kapsamını ve ödeme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği, 52/1. maddesinde ise zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında yahut artmasında etkili olmuş ya da tazminat hükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hakimin tazminatı indirebileceği veya tamamen kaldırabileceği düzenlenmiştir. Zarar görenin veya davacıların desteğinin koruyucu tertibat takmaması (kask yahut emniyet kemeri), alkollü olduğunu bildiği kimsenin veya ehliyeti bulunmayan kişinin sürücülüğünü yaptığı araca binmesi gibi hususlar mutazarrır açısından müterafik kusur oluşturur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 21/12/2017 gün ve 2016/19269 esas, 2017/11960 karar; 19/02/2018 tarih ve 2015/7675 esas, 2018/1070 karar sayılı içtihatları). Somut olayda, müterafık kusura ilişkin bir bilgi ve belge, tespit görülmediğinden, bu yönde bir indirim yapılmamıştır.

Tüm dosya kapsamı, yukarıdaki açıklamalar ışığında; davacının maddi tazminat istemlerinin feragat nedeniyle reddine, davacının manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile, ... TL manevi tazminatının ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Son olarak üst yargı denetimine elverişlilik açısından, yargılama giderleri hakkında da kısa bir açıklama yapmak gerekmektedir. Genel kural olarak, kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir. Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. HD nin, 2019/555 esas, 2020/91 karar sayılı güncel emsal ilamında da belirtildiği üzere; Davacılar maddi ve manevi tazminat isteklerini birlikte ileri sürmüşlerdir. Niteliği icabı "sadece maddi tazminata özgü" olan gider dışındaki tüm giderler ortaktır. Sadece maddi tazminata özgü yargılama gideri ise "hesap raporu" alınması için sarf edilen giderdir.

Mahkememizce aktüer bilirkişiye verilen ... TL bilirkişi ücret bedeli (buna ilişkin tebligat masrafları da) takdir edilmiştir.

Davacı vekili de duruşmada maddi tazminata iliştin anlaşmanın kapsamının ferileriyle birlikte maddi tazminata özgü olduğunu beyan etmiştir. Bu hususlar, manevi tazminat yargılamasını da ilgilendiren ortak yargılama giderleri hükümde dikkate alınmıştır. HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

1.Davacının maddi tazminat istemlerinin FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE,

2.Davacının manevi tazminat isteminin KISMEN KABULÜ İLE, ... TL manevi tazminatının ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

3.Davacı tarafça başlangıçta yatırılan ... TL başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına,

4.Davacı tarafça başlangıçta yatırılan ... TL peşin harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, hüküm gereği alınması gerekli bakiye ... TL'nin davalılar ... ve ...'dan alınarak hazineye gelir kaydına,

5.492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28. maddesi gereğince; bakiye harcın, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiğinden, kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmeyen harç için -kanunen belirlenen sınır göz önünde tutularak- "harç tahsil müzekkeresi" yazılmasına, bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olmasının, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmeyeceğinin bu şekilde hükümde belirtilmesine,

6.Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen toplamda ... TL'nin davalılar ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine,

7.Davacı tarafça dosyada yapılan ve mahkememizce uyap sisteminden kontrol edilen (denetime elverişlilik açısından, uyap ekranında harç-masraf bölümü altında tahsilat reddiyat bilgileri başlığının içeriğinde masraflar açıkça yazmaktadır) posta-tebligat-bilirkişi (maddi tazminat talebine özgü olan aktüer hesap raporu ve buna ilişkin tebliğ masrafları hariç tutulmuştur) ücreti gideri toplamı ... TL'nin haklılık durumu gereği; ... TL'sinin davalılar ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine, arta kalan masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,

8.Davacının, davada sırf maddi tazminata özgü yaptığı ... TL'lik aktüer bilirkişi masrafının, davacı ile davalı sigorta şirketi uzlaştığından ve davacı vekili tarafından maddi tazminatın ferileri bakımından da uzlaşmanın geçerli olduğu ileri sürüldüğünden, sırf maddi tazminata özgü iş bu masrafın da uzlaşma kapsamında olduğu hakkaniyet ve dosya kapsamı gereği kabul edilerek, bu masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,

9.Davalılar lehine, davacı tarafın maddi tazminat talebi bakımından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

10.Davacı, manevi tazminat isteminde kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; ... TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine,

11.Davalılar ... ve ..., davacının manevi tazminat istemi yönünden kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden, ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

12.Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine, karardan sonra tebligat ve benzeri masraflar için gider avansının kullanılması davacı tarafından istenirse tebligat ve benzeri için yapılacak masraflar düşüldükten sonra arta kalan miktarının UYAP üzerinden kontrolü sağlanarak karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,

13.Kararın Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği m. 58 gereği talep ve masraf bulunması halinde taraflara ve/veya Teb. K. m. 11 ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu., 22/01/2003, 2003/1-25 E., 2003/7 K., ,Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı., 10/07/1940, 1940/7 E., 1940/75 K. nolu kararları gereği vekil ile temsil edilen tarafın vekiline tebligata çıkartılmasına,(RUHİ, Ahmet Cemal., Tebligat Hukuku., 2008, 6. Baskı, s. 127); taraflardan birisi tarafından kanun yoluna başvurulması halinde bu hususun tebliğ isteği olarak değerlendirilerek, gerekçeli kararın tebliğe çıkarılmasına,

Dair, davacı vekili ...'in yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/06/2021 Katip ...