1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

Davacı vekili, mahkememize verdiği 28/07/2015 tarihli dilekçesinde: 03/03/2014 tarihli Araç Kiralama Sözleşmesi uyarınca müvekkilinin davalı firmaya ait şehiriçi servis hizmetini sağlamayı yüklendiğini, kira bedelinin araç başına aylık 5.400,00-TL, yıllık 64.800,00-TL olarak belirlendiğini, sözleşmenin 10 ve 11. maddesinde cezai şarta dair hükümlerin yer aldığını, bu hükümlere göre davalı firmanın vermiş olduğu idari, teknik, ticari, mali ve hukuki sebepler ile vermiş olduğu talimatlara uyulmaması halinde ve firma ilkelerine aykırı davranılması durumunda her durum başına ayrı ayrı olmak üzere 500,00-TL cezai şart uygulayacağını belirttiğini, sözleşmede ilkelerin açıkça belirtilmediği için cezai şartın hangi hallerde uygulanacağının anlaşılamadığını ve 11. maddenin hukuki geçerliliğinin bulunmadığını aynı şekilde 10. maddede yer alan cezai şartın uygulanabilmesi içinde verilecek talimatların yazılı olması gerektiğini, davalının müvekkiline her hangi bir yazılı talimat göndermeden ve gerekli açıklama yapmadan cezai şart adı altında kesinti yaptığını, yapılan haksız cezai şart kesintilerinin yanında HGS ücretlerinin de davalı firma tarafından ödenmediğini ve ödenmeyen bu HGS ücretlerine yüklü miktarda ceza kesildiğini, HGS bedelinin davalı tarafından ödenmesi gerektiğini belirtmiş, toplamda 27.645,00-TL olan HGS ücreti ve ceza tutarının ve sözleşme hükümlerine göre 03/03/2014 - 05/11/2014 tarihleri arasında eksik ödenen 9.840,00-TL' nin faizleri ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, mahkememize verdiği 20/08/2015 tarihli cevap dilekçesinde: Taraflar arasında imza altına alınan 03/03/2014 tarihli sözleşmenin 10 ve 11. maddelerinde cezai şartın hangi hallerde uygulanacağının açıkça düzenlendiğini, davacı tarafça iddianın somutlaştırılması gerektiğini, sözleşmenin 9 maddesinde " kiraya veren faaliyetini sürdürmek için gereken her türlü masraf ile bunun dışında her türlü kurumsal ve özel giderlerden kendisinin sorumlu olarak ödeyeceğini kabul ve taahhüt eder " düzenlemesinin bulunduğunu, bu sebeple kiraya verenin servis aracındaki faaliyetini sürdürebilmesi adına gereken her türlü masrafı ve her türlü kurumsal ve özel giderlerden kendisinin sorumlu olduğunu kabul ve taahhüt ettiğini, sözleşmede HGS ücretinin müvekkili tarafından ödeneceğine dair madde bulunmadığını belirtmiş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce uyuşmazlığın taraflar arasında imza altına alınan 03/03/2014 tarihli Araç Kiralama Sözleşmesi' nden kaynaklandığı, 6100 sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre kira ilişkisinden doğan alacak davalarında görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğundan bahisle görevsizliğine kararı verilmiş karar kesinleştirilerek dosya İzmir Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir.

İzmir 5.Sulh Hukuk Mahkemesince davanın ticari dava olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiş , iki mahkeme arasında çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının halli için dosya Yargıtay...Hukuk Dairesine gönderilmiş, Yargıtay... HD.... Karar sayılı ilamı ile uyuşmazlığın kira ilişkisinden kaynaklanmadığı, taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklandığı anlaşıldığından görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğu gerekçesiyle İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermiştir.

Dava ve takip konusu alacağın varlığı ve miktarının belirlenmesine yönelik olarak dosya ve taraf defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan bilirkişi raporunda davacı tarafın 2014 yılı yasal defterinin işletme defteri olduğu, işletme defterinin açılış tasdiki zorunlu defterler arasında olduğu ancak kapanış tasdiki zorunlu defterler arasında yer almadığından davacı defterlerinin açılış tasdikine sahip olduğu ancak kapanış tasdikine sahip olmadığı, davalı tarafın 2014 yılı defterlerinin açılış ve kapanış tasdikine sahip olduğu , davacı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemeler sonucunda davacının ticari defterinin işletme defteri olması sebebiyle bu deftere davalı tarafa düzenlenen faturaların işlendiği ancak davalı tarafından ödenen para var ise makbuzlarının işlenme durumunun olmadığı, dolayısıyla bakiyenin olmadığı, dava dosyasında borç - alacak durumunun ortaya çıkartılması konusunda davacı defterleri üzerinden net bilgiye ulaşmanın mümkün olmadığı, tarafından dosyaya sunulan banka hareketleri ile işletme defterine işlenen faturalardan hesap hareketlerinin çıkartıldığı, sözleşme tarihi olan 03/03/2014 ile 05/11/2014 tarihi aralığında davacının davalıdan 1.433,38 TL alacaklı olduğu, dava konusu cari hesap muavin kayıtlarındaki işlemlerin davalı yasal defterlerine genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygun olarak kaydedildiği, davalı ticari defterleri üzerinden bakıldığında davacı şirketin davalı şirketten alacağı olmadığı, dosyaya sunulan HGS geçiş ihlali sorgulama listesi gereği davacı ile davalı arasında yapılan sözleşme konusu... plakalı araca ait HGS geçiş ücretinin 2.303,75 TL , ceza tutarının 25.341,25 TL olmak üzere toplam 27.645,00 TL olduğu, bu tutarların yasal deftere kayıtlanmadığı, bu durumun usulüne uygun olduğu, davalı taraf yasal defter ve kayıtları üzerinden karar verilmesi durumunda cari hesap borcu olmadığı yalnızca HGS geçiş ücreti ve ceza tutarı toplamı olan 27.645,00 TL davacıya borçlu olduğu , davacı yasal defter ve kayıt üzerinden karar verilmesi durumunda cari hesap alacağı olan 1.433,38 TL ile HGS geçiş ücreti ve ceza tutarı toplamı 27.645,00 TL olmak üzere toplam 29.078,38 TL davalıdan alacaklı olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.

Taraflarca rapora itiraz edildiğinden itirazlar doğrultusunda bilirkişiden ek rapor istenilmiş, alınan 19/06/2018 tarihli ek bilirkişi raporunda ;

Davalı tarafça ek rapora itirazda bulunulduğu ancak kök raporda değiştirilmesi gerekli her hangi bir hususa rastlanmadığı, dosyada mevcut HGS geçiş ihlali sorgulama listesi gereği davacı ile davalı arasında yapılan sözleşme konusu ... plakalı araca ait HGS geçiş ücretinin 2.305,75 TL , ceza tutarının 25.341,25 TL olmak üzere toplam 27.645,00 TL olduğu, bu tutarların yasal deftere kayıtlanmadığı, bu durumun usulüne uygun olduğu, davalı taraf yasal defter ve kayıtları üzerinden karar verilmesi durumunda cari hesap borcu olmadığı yalnızca HGS geçiş ücreti ve ceza tutarı toplamı olan 27.645,00 TL davacıya borçlu olduğu , davacı yasal defter ve kayıt üzerinden karar verilmesi durumunda cari hesap alacağı olan 1.433,38 TL ile HGS geçiş ücreti ve ceza tutarı toplamı 27.645,00 TL olmak üzere toplam 29.078,38 TL davalıdan alacaklı olduğu , davalı itirazındaki 03/03/2014 tarihli sözleşmenin 9.maddesindeki ''Kiraya veren faaliyetini sürdürebilmek için gereken her türlü masraf ( kira, elektrik, su , telefon , bilgisayar , bakım onarım masrafları , KDV , gelir ve kurumlar vergisi ile SGK primleri ) ile bunun dışında her türlü kurumsal ve özel giderlerden kendisinin sorumlu olarak ödeyeceğini kabul ve taahhüt eder '' düzenlemesine göre karar verilmesi yönündeki takdir yetkisinin mahkemeye ait olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.

Raporda davalının 2013 yılı defterlerinin incelenmediği anlaşıldığından davalının 2013 yılı defterleri incelenerek ek rapor düzenlenmesi için dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilmiş alınan 12/10/2018 tarihli ek bilirkişi raporunda ;

Davalı tarafça ek rapora itirazda bulunulduğu ancak kök raporda değiştirilmesi gerekli her hangi bir hususa rastlanmadığı, davalının 2013 yılı yasal defterlerinin açılış ve kapanış tasdikine sahip olduğu, dosyada mevcut HGS geçiş ihlali sorgulama listesi gereği davacı ile davalı arasında yapılan sözleşme konusu... plakalı araca ait HGS geçiş ücretinin 2.305,75 TL , ceza tutarının 25.341,25 TL olmak üzere toplam 27.645,00 TL olduğu, bu tutarların yasal deftere kayıtlanmadığı, bu durumun usulüne uygun olduğu, davalı taraf yasal defter ve kayıtları üzerinden karar verilmesi durumunda cari hesap borcu olmadığı yalnızca HGS geçiş ücreti ve ceza tutarı toplamı olan 27.645,00 TL davacıya borçlu olduğu , davacı yasal defter ve kayıt üzerinden karar verilmesi durumunda cari hesap alacağı olan 1.433,38 TL ile HGS geçiş ücreti ve ceza tutarı toplamı 27.645,00 TL olmak üzere toplam 29.078,38 TL davalıdan alacaklı olduğu , davalı itirazındaki 03/03/2014 tarihli sözleşmenin 9.maddesindeki '' Kiraya veren faaliyetini sürdürebilmek için gereken her türlü masraf ( kira, elektrik, su , telefon , bilgisayar , bakım onarım masrafları , KDV , gelir ve kurumlar vergisi ile SGK primleri ) ile bunun dışında her türlü kurumsal ve özel giderlerden kendisinin sorumlu olarak ödeyeceğini kabul ve taahhüt eder '' düzenlemesine göre karar verilmesi yönündeki takdir yetkisinin mahkemeye ait olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.

Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda ;

Davacı tarafça, taraflar arasında imza altına alınan 03/03/2014 tarihli " Araç Kiralama Sözleşmesi " dolayısıyla haksız cezai şart uygulaması yapıldığı ve kiralanan araç ile ilgili HGS bedellerinin ödenmediğinden bahisle HGS bedelinin ödenmesi ile kesilen cezai şartların iadesine yönelik olarak davalı hakkında mahkememize dava açıldığı, taraflar arasında davalı şirkete ait şehir içi servis hizmetlerinin sağlanmasına yönelik olarak 03/03/2014 tarihli ''Araç Kiralama Sözleşmesi ''nin imza altına alındığı ve sözleşmenin 03/03/2014 - 05/11/2014 tarihleri arasında geçerli olduğu konusunda herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı , davacı tarafça aylık olarak ödenmesi gereken sözleşme bedelinden cezai şart adı altında kesinti yapıldığı, söz konusu kesintilerin haksız olduğu gerekçesi ile kesintilerin iadesinin ve ayrıca yine davacı tarafça kira sözleşmesine konu... plaka sayılı araca ait HGS geçiş ücretlerinin ve ceza tutarlarının sözleşme doğrultusunda davalı tarafça karşılanması gerekmesine rağmen söz konusu bedellerin ödenmediği gerekçesiyle HGS geçiş ücreti ve ceza tutarlarının ödenmesinin talep edildiği, taraf ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda sözleşmenin yürürlükte kaldığı dönem itibariyle davacının 2014 yılı 3. ayı için 4.877,00 TL, 4. ayı için 4.612,50 TL, 5. ayı için 4.616,00 TL, 6. ayı için 5.400,00 TL, 7. ayı için 5.500,00 TL, 8. ayı için 5.143,44 TL, 9. ayı için 4.644,44 TL olmak üzere toplam 34.793,38 TL lik kira bedeli alacağını ticari defterlerine kaydettiği, sözleşmenin yürürlükte olduğu 2014 yılı 10 ve 11. Ayları ile ilgili olarak davacı tarafça kira bedeli alacağı olarak deftere herhangi bir kayıt yapılmadığı , davacı defterindeki 34.793,38 TL lik alacak bedelinden davalı tarafça yapılan ve ihtilafsız olan 33.360,00 TL lik ödeme miktarı düşüldüğünde davacının cari hesaptan 1.433,38 TL tutarında alacağının kaldığı , söz konusu alacağın hüküm altına alınmasının gerektiği, taraflar arasında imza altına alınan sözleşmenin 9.maddesinde '' Kiraya veren faaliyetini sürdürebilmek için gereken her türlü masraf ( kira, elektrik, su , telefon , bilgisayar , bakım onarım masrafları , KDV , gelir ve kurumlar vergisi ile SGK primleri ) ile bunun dışında her türlü kurumsal ve özel giderlerden kendisinin sorumlu olarak ödeyeceğini kabul ve taahhüt eder '' düzenlemesinin bulunduğu , söz konusu düzenleme göz önüne alındığında davalının HGS geçiş ücretleri ile bunlara ait ceza tutarlarının ödenmesinden sorumlu olmadığı ve davacının bu talebinin reddinin gerektiği incelen tüm dosya kapsamı ile anlaşılmış, davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

1.Davanın KISMEN KABULÜ ile, 1.433,38 TL nin dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2.Peşin alınan harç fazla olduğundan 542,25 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacı tarafa iadesine ,

3.Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan ...Ü.T. Hükümlerine göre hesap ve takdir edilen 1.434,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4.Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan ...Ü.T. Hükümlerine göre hesap ve takdir edilen 4.316,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5.Davacı tarafından yapılan 13 davetiye bedeli 144,00-TL, bilirkişi inceleme ücreti 400,00 TL, posta masrafı 25,50 TL olmak üzere toplam 569,50-TL yargılama giderinin red ve kabule göre 12,00 TL lik bölümünün davalıdan alınarak davacıya verilmesine , kalan bölümünün davacı üzerinde bırakılmasına,

Davacı tarafça yatırılan 129,71-TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davalı tarafça yapılan 1 davetiye bedeli 10,00 TL yargılama giderinin red ve kabule davalı üzerinde bırakılmasına, Dair tebliğden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekili AV. ... ile davalı vekili AV. ... 'ın yüzlerine karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.06/11/2018 Katip ...