13. Hukuk Dairesi

2.... - ...

3.... - ...

4.... - ...

2.... -...

Davacılar tarafından, davalılar aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahal mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen karara süresi içinde davacılar vekili ile davalılar ... ve ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.

Davacı vekili dilekçesinde, 17.12.2016 tarihinde davalı ...'e ait olan araçla, araç sürücüsü ...'ün müvekkillerinin murisi....'e yaya geçidinin bulunduğu bölgede .... plakalı araçla çarparak ....'in ölümüne sebep olduğunu, kazadaki kusurun araç sürücüsü ...'de olduğunu,....'in emekli olmuş olan bir kişi ve emekli aylığı ile geçindiğini, ...'in sağlığında eşi ... ve böbrek hastalığı nedeniyle babasının evinde yatmak zorunda olan oğlu ......e maddi destek olduğunu, ....'in babası ....'in evinde yaşamını devam ettirdiğini ve çalışmadığını, ...in malüliyeti nedeniyle aylık 1.200,00 TL malül aylığı aldığı, bu aylığın 400,00 TL'lik kısmının eski eşine nafaka kesildiğini, aldığı ilaçların SGK'nın belirlediği fark bedelleri de kesildiğinde Memet Eren'in eline ayda 850,00 TL cıvarında para geçtiğini, tüm ihtiyaçlarını ve ulaşımını babası karşılarken şu anda bakıma muhtaç durumda yalnız kaldığını, kazada hayatını kaybeden ....'in desteğinden yoksun kalan eşi ... ve oğlu Memet Eren için 1.000,00'er TL maddi tazminata hükmedilmesini, ayrıca eş ... için 50.000,00 TL manevi tazminata, oğlu .... için 20.000,00 TL manevi tazminata, kızları ... için 20.000,00 TL manevi tazminata, ....... için 20.000,00 TL manevi tazminata, ... için 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesini, davacıların maddi tazminat ve manevi tazminat alacakları için kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesini, talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde, davacı tarafın beyanlarını kabul etmediklerini, CBS tarafından yaptırılan bilirkişi incelemesinde müteveffanın asli kusurlu olduğunu, bu sebepten ötürü davacıların kusurunun tamamen kendisinde olduğu iddialarının dayanaksız ve hukuka aykırı olduğunu, söz konusu elim kazada gerçekleştirilen sonra yaralanan Ayhan Eren'in hastaneye kaldırıldığını ve olaydan 2 gün sonra Uludağ Üniversitesi Hastanesinde tedavi altındayken vefat ettiğini, davacıların trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat taleplerinin dayanaksız olduğunu, tüm bunların yanında söz konusu trafik kazası davalı ...'e ait aracın sigorta riskleri arasında olduğunu ve sigorta tazminatının davacının tazminat taleplerini karşılayacak kapsamda olduğunu, bu nedenlerle davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde, davacı tarafların maddi manevi tazminat taleplerini kabul etmediğini, davalı ...'ün sevk ve idaresindeki araç ile olay mahallinde seyrederken müteveffa Ayhan Eren'in yola aniden çıktığını ve aracın yan aynasına çarparak dengesini kaybettiğini, yere düştüğünü, davalı ...'ün iyiniyetle araçtan inerek yaralanan ...'e yardım ettiğini ve hastaneye kaldırılması için ambulansı aradığını, daa sonra CBS'nce yaptırılan bilirkişi incelemesinde müteveffanın asli kusurlu olduğu hususunun yer aldığını, söz konusu elim kazada kendisinin hiçbir kusurunun bulunmadığını, davacıların trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat taleplerinin dayanaksız ve fahiş olduğunu tüm bunların yanında söz konusu trafik kazasının kendisine ait aracın sigorta riskleri arasında olduğunu ve tazminatı davacının taleplerini karşılayacak kapsamda olduğunu, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir.

Davalı ...Ş vekili cevap dilekçesinde, dava şartlarının yerine getirilmemesi sebebiyle davanın usul yönünden reddi gerektiğin, dava dilekçesinde bahsi geçen 17/12/2016 tarihli kazaya karıştığı belirtilen 16 LBN 47 plakalı aracın müvekkili şirkete 21/01/2016-21/01/2017 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ...nolu Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçelerdeki teminat limitinin kişi başı 310.000 TL olduğunu, sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalının kusurlu olması halinde söz konusu Karayolları Trafik Kanununun 91 ve 85 maddelerine göre trafik sigortalarını işletenlere düşen sorumlulukları karşılamak üzere yapıldığını, sigortalı aracın sürücüsünün kusuru yoksa işletene düşen bir sorumluluğun da olmayacağını, davacılar tarafından ...'in vefatı sebebiyle destekten yoksun kalma tazminatı talep edildiğini, özellikle davacıların destekten yoksun kalıp kalmadıkları hususunun tespit edileceğini, dava şartının yerine getirilmemesi sebebiyle davanın usul yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacı ... tarafından açılan destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin davanın reddine, davacı ....'in destekten yoksun kalma tazminatı talebinin kabulü ile 70.058,89 TL destekten yoksun kalma tazminatını (davalı ...Ş ‘nin 38.694,98 TL destekten yoksun kalma tazminatından sorumlu olmak üzere) davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 17/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş yönünden 02/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacı tarafın manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile davacı .... için 13.000 TL manevi tazminat, davacı ... için 8.000 Tl manevi tazminat, Belgin Hızardere için 8.000 Tl manevi tazminat, ... için 8.000 TL manevi tazminat, ... için 8.000 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 45.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 17/12/2016 tarihniden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

Davacılar vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde, davalı ...'ün kaza neticesinde %75 kusurlu bulunduğunu, Bursa 11.Asliye Ceza Mahkemesi...

E. Sayılı dosyadan alınan bilirkişi raporunda da 2918 sayılı KTK'nın 74.

Maddesini ihlal etmesinden kaynaklı olarak asli kusurlu bulunduğunu, söz konusu kusur oranları ve dosyanın bütününe göre hükmedilen manevi tazminatın oldukça az olduğunu, alınan ATK raporuna süresi içerisinde itiraz etmelerine rağmen yeniden rapor aldırılmadığını, itirazlarının dikkate alınmadığını, müteveffaya atfedilen %25 kusur oranının çok yüksek olduğunu, bu orana göre yapılan tazminat hesaplamasının da eksik olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda 01.01.2022-31.12.2022 arası asgari ücret sabit olacak şekilde hesaplama yapılmışsa da 01.07.2022-31.12.2022 arası asgari ücretin değiştiğini, bu yönü ile bilirkişi raporunun hükme elverişliliğinin kalmadığını, yeniden bilirkişi raporu alınması ve bilinen dönem zararının yeniden hesaplanması gerektiğini, bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini, talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde, mahkemece hukuk mahkemesini bağlayan, kesinleşen (asliye) ceza mahkemesindeki maddi olguların ve olay anı görüntülerinin veya bu görüntüleri değerlendiren tüm raporların gözetilmediği, ATK Trafik İhtisas Dairesinin raporunu sadece dosyada bulunan bilirkişi raporu ve kroki kapsamıyla rapor düzenlediği, olay anını gösteren kamera görüntülerinden hiç bahsedilmediği gibi, kendi ihtisas dairesinin farklı yöndeki raporundan da hiç bahsedilmediği, sonuç olarak Adli Tıp Kurumunun aynı trafik ihtisas dairesinden, ilk raporla taban tabana zıt ve çelişkili ikinci kusur raporunun düzenlendiği, çelişkilerin giderilmesi gerektiği, aktüerya bilirkişisi tarafından sunulan 11.01.2019 tarihli maddi tazminat hesabını da, onu arttıran 24.03.2022 tarihli 4 sayfalık bilirkişi hesap raporunun da kabul edilemeyeceği, raporların yeterli açıklama içermediği, ölenin ve eşinin yaşı itibariyle destek durumunun doğru şekilde hesaplanmadığı, fahiş hesaplama yapıldığı, mahkemece müterafik kusur oluştuğunun kabulüyle, tazminattan belli bir yüzde üzerinden indirim yapılması gerektiği, bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini, talep etmiştir.

Dava, haksız fiil sebebiyle ölenin yakınlarının maddi ve manevi tazminat talebine yöneliktir. Mahkemece, davacı reşit çocuk ...'in maddi tazminat talebi reddedilmiş, diğer talepler kısmen kabul edilmiştir.

Dairemizin..... K sayılı ilamında "Olaya ilişkin ceza yargılaması Bursa 11. Asliye Ceza Mahkemesi .... K. sayılı dosyasında icra edilmiş olup, davalı/sürücü/sanık ....... hakkında, 5237 sayılı TCK 85/1 maddesi uyarınca ceza tayini ile 5271 sayılı CMK 231 maddesi gereği hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır. 6098 sayılı TBK 74 maddesi gereği, ceza mahkemesinin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı hukuk hakimini bağlamaz, ayrıca hukuk hakimi, ceza hakiminin verdiği beraat kararıyla da bağlı değildir. 5271 sayılı CMK 231 maddesi kapsamında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kesin hüküm niteliğinde değildir.

Ceza mahkemesince hükme esas alınan ATK Trafik İhtisas Dairesi 19/02/2018 tarihli raporunda, sanık (davalı) Öner'in tali, müteveffa Ayhan'ın asli kusurlu olduğu, ilk derece mahkemesince alınan ATK Trafik İhtisas Dairesi 04/07/2018 tarihli raporda özetle, kazanın meydana gelmesinde, davalı ...'in %75, müteveffa Ayhan'ın %25 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Mahkemece alınan kusur raporuna, davalılarca süresinde itiraz edilmediğinden, davacılar lehine usuli kazanılmış hak doğduğu, bu sebeple yeniden rapor alınmasına yönelik talebin reddedilmesinde isabetsizlik yoktur (Yargıtay 17 HD. 2019/5016 E.- 2020/7374 K. sayılı ilam -Yargıtay 3 HD. 2016/801 E.- 2017/9091 K. sayılı ilam). Zira davanın, niteliği itibarıyla, kamu düzeninden olmayan ve dava malzemesinin taraflarca getirilmesi ilkesinin uygulandığı davalardan olduğu, ATK Trafik İhtisas Dairesi raporunun taraflara tebliğ edildiği, davalılarca 6100 sayılı HMK 281/1 maddesi gereği öngörülen 2 haftalık süre içinde itiraz edilmediği, hazır bulundukları 25/10/2018 tarihli celsede de, rapora yönelik itirazda bulunmadıkları göz önüne alındığında, ATK Trafik İhtisas Dairesi 04/07/2018 tarihli raporunun, davacılar yönünden usuli kazanılmış hak doğurduğu göz önüne alındığında, davalı ... ve Öner vekilinin bu yoldaki istinaf sebebi yerinde değildir." denmek sureti ile kusura ilişkin adı geçen davalıların istinaf istemi verilen kesin kararla reddolunmakla, kusura ilişkin husus bu şekilde kesinleşmiş olduğundan, davalılar ... ve ... vekilinin kusura ilişkin istinaf isteminin reddi gerekmiştir.

Yukarıda değinilen kaldırma ilamı doğrultusunda tazminat hesaplamasının, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve Yargıtay uygulamaları ile kabul edilen progresif rant yöntemi kullanılarak, bilinmeyen devirdeki gelirlerin her yıl için %10 artırılıp, %10 iskonto edilmesi suretiyle, teknik faiz dikkate alınmaksızın, tazminatın hesaplanması yerindedir (Yargıtay 17 HD, 2019/3292 E.,2021/1848 K. Sayılı ilam).

Diğer yandan davacı vekili 01.07.2022 ile 31.12.2022 arası asgari ücretin arttığını, hükme esas ek bilirkişi raporunun 01.01.2022 - 31.12.2022 arasındaki asgari ücretin sabit olacak şekilde hesap yaptığını bu nedenle kararın kaldırılması gerektiğini ileri sürmüşse de, karar tarihinin 07.06.2022 olduğu gözetildiğinde davacının bu husustaki istinaf isteminin de reddi gerekmiştir. 6098 sayılı TBK 56/2 maddesi gereği, haksız fiil sebebiyle bedensel zarar ya da ölüm halinde, zarar gören veya ölenin yakınları da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesini isteyebilir. Manevi tazminat, kişilik hakları saldırıya uğrayan tarafın manevi dengesindeki bozulmanın giderilmesi için yasanın öngördüğü telafi şeklidir. Ayrıca kırgınlık, kızgınlık hatta intikam duygusunu da tatmin etmeye yarar (Emsal Yargıtay HGK 2001/4-1016 E., 757 K.). Olay sebebi ile duyulan acı, ızdırap ve elemi kısmen de olsa dindirmeye yardımcı olur. Manevi tazminatın belirlenmesinde ölçüt; ne faili ekonomik olarak yıkacak ne de mağdur için manevi zararı özlenebilir hale getirecek yükseklikte olmamasıdır (Prof.Dr. Mustafa Dural, Doç.Dr. Tufan Öğüz; Türk Özel Hukuku Cilt:2,Filiz Yayınevi). Başka bir ifadeyle manevi tazminat, ruhsal durumu düzeltecek nitelikte ve miktarda olup, mağdur tarafından bu durumu özlenir hale getirecek veya sebepsiz zenginleşme yaratabilecek miktara hükmedilmeyecektir. Bir ceza niteliğinde olmadığı gibi mal varlığına ilişkin zararın giderilmesini de amaç edinmez (Yargıtay 1966/7 E.1966/7 K. sayılı İBK).

Somut olayda kazanın meydana geliş şekli, kusur durumu, kaza tarihinde paranın alım gücü, tarafların sosyal ve ekonomik durumları birlikte değerlendirildiğinde olay sebebi ile eşini kaybeden davacı ... lehine ve babalarını kaybeden diğer davacılar ... lehine hükmedilen tazminat miktarları bir miktar az olup, davacılar vekilinin istinaf isteminin kabulü ile davacı eş ... için 14.500 TL, Davacılar ..... lehine 9500 TL manevi tazminat takdiri ile bu nedenle de istinaf eden davalılar vekilinin bu yöndeki istinaf istemlerinin reddi ve aşağıdaki gibi düzleterek karar verilmesi gerekmiştir.

HMK'nun 355.maddesi gereğince istinafa başvuranın sıfatı, istinaf konusu yapılan nedenler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, davalılar ... ve ... vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan sebeplerle esas bakımından kabulü ile bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK’nun 353/1-b-2 maddesi gereğince mahkeme kararının düzeltilerek ve kazanılmış haklar da gözetilerek yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

1.Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/06/2022 tarih ve...... sayılı kararı hakkındaki;

a)Davalılar ... ve ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 hükmü gereğince ESASTAN REDDİNE,

b)Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle KABULÜNE,

2.HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince KARARIN DÜZELTİLEREK ESAS HAKKINDA YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA, Davanın KISMEN KABULÜ ile,

a)Davacı ... tarafından açılan destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin davanın reddine,

b)Davacı ......'in destekten yoksun kalma tazminatı talebinin kabulü ile, 70.058,89 TL destekten yoksun kalma tazminatının (davalı ...Ş ‘nin 38.694,98 TL destekten yoksun kalma tazminatından sorumlu olmak üzere) davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 17.12.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş. yönünden 02.04.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

c)Davacı tarafın manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, davacı .... için 14.500,00.-TL manevi tazminat, davacı ... için 9.500,00.-TL manevi tazminat, davacı ... için 9.500,00.-TL manevi tazminat, davacı ... için 9.500,00.-TL manevi tazminat, davacı ... mirasçısı ... için 9.500,00.-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 52.500,00.-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 17.12.2016 tarihniden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

d)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 8.372,00.-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 450,85 TL ve ıslah harcı 232,46 TL olmak üzere toplam 683,31 TL'nin mahsubu ile bakiye 7.688,69 TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan müşterek ve müteselsilen (Davalı ...Ş'nin 1.959,94 TL'sinden sorumlu olmak üzere) alınarak hazineye irat kaydına,

e)Davacıdan tarafından yatırılan peşin ve ıslah harcı toplamı 683,31 TL ile 31,40 TL başvurma harcının davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

f)Davacı tarafından karşılanan 1.050,00 TL bilirkişi reddiyatı ve 608,00 TL posta ve tebligat masrafından ibaret toplam 1.658,00 TL yargılama giderinin davanın kabul red oranına göre 1.010,66 TL'sinin davalılardan (....A.Ş'nin 319,09 TL'sinden sorumlu olmak üzere) müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacılar üzerinde bırakılmasına,

g)Davalı ... tarafından yapılan 115,50 TL yargılama giderinden davanın kabul red oranına göre hesaplanan 70,39 TL yargılama giderinin davacılardan alınarak davalı ...'e verilmesine,

h)Davalı ... tarafından karşılanan 50,00 TL yargılama giderinin davanın kabul red oranına göre hesaplanan 30,47 TL yargılama giderinin davacılardan alınarak davalı ...'e verilmesine,

ı)Davalı ...Ş. tarafından yapılan 11,00 TL yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

i)Yargılama sırasında kusur yönünden düzenlenen ATK rapor ücreti olan 314,50 TL'nin 140,50 TL kısmının gider ve delil avansından karşılandığı anlaşılmakla bakiye 174,00 TL rapor ücretinin davanın kabul ve red oranına göre 106,00 TL kısmının davalılardan müşterek ve müteselsilen, 68,00 TL kısmının davacılardan müşterek ve müteselsilen alınarak maliye hazinesine gelir olarak kaydına,

j)Destekten yoksun kalma tazminat talebi yönünden, davacıların ihtiyari dava arkadaşı olduğundan ve yargılama sırasında kendilerinin vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen davacı .... için 9.907,66 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,

k)Manevi tazminat talebi yönünden, davacıların ihtiyari dava arkadaşı olduğundan ve yargılama sırasında kendisinin vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen davacı ... için 5.100,00 TL vekalet ücreti, davacı ... için 5.100,00 TL vekalet ücreti, Belgin Hızardere için 5.100,00 TL vekalet ücreti, ... için 5.100,00 TL vekalet ücreti, ... mirasçısı ... için 5.100,00 TL vekalet ücreti olmak üzere toplam 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'den müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

l)Davanın davacı ... hakkındaki reddedilen destekten yoksun kalma tazminat talebi yönünden davalıların tamamının yargılama sırasında kendilerini vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye 13/2. Maddesine göre belirlenen 1.000 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,

m)Davanın reddedilen manevi tazminat talebi yönünden davalılar ... ve ... yargılama sırasında vekil ile temsil edildiğinden A.A.Ü.T' nin 10/3. Maddesine göre belirlenen her bir davacı için 5.100,00 TL olmak üzere toplam 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak bu davalılara verilmesine,

n)HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,

3.İstinaf kanun yoluna başvuran davalılar ... ve ... tarafından yatırılması gereken 7.859,67.-TL istinaf karar harcından peşin alınan 392,99.-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 7.466,68.-TL istinaf karar harcının davalılar ... ve ...'den alınarak hazineye gelir kaydına,

4.İstinaf kanun yoluna başvuran davacılar vekilinin istinaf başvurusu nedeniyle yatırdığı istinaf karar harcının istem halinde yatırana iadesine,

5.İstinaf başvuru aşamasında taraflarca yapılan yargılama giderlerinin gideri yapan taraf üzerinde bırakılmasına,

6.Karar tebliğ, harç iade ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,

7.İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile 12/12/2023 tarihinde karar verildi. ...