7. Ceza Dairesi

HÂKİMLİĞİ : Denizli 1. Sulh Ceza Hâkimliği

Kanun'a muhalefet

KANUN YARARINA BOZMA

Cumhuriyet Başsavcılığı

İhracata konu bedelin yurda getirilmemesi suretiyle 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun’un (1567 sayılı Kanun) 3/1. maddesine muhalefet etmekten kabahatli ... hakkında, 56.908,00 Türk lirası idarî para cezası uygulanmasına dair Denizli Cumhuriyet Başsavcılığının 29.08.2023 tarihli ve 2023/1043 idarî yaptırım defter, 2023/1014 sayılı idarî yaptırım kararına karşı yapılan başvurunun reddine ilişkin Denizli 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 06.10.2023 tarihli ve 2023/6913 değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın Denizli 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 18.10.2023 tarihli ve 2023/7206 değişik iş sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 19.12.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 09.01.2024 tarihli ve KYB-2023/140004 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 09.01.2024 tarihli ve KYB-2023/140004 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...Dosya kapsamına göre, kabahatli şirketin fiili ihraç tarihinden (06/07/2021) itibaren 180 gün içinde 02/01/2022 tarihine kadar yurda getirmesi gereken 462.730,98-EUR tutarındaki ihracat bedelini süresi içerisinde yurda getirmediği gerekçesiyle idari para cezası uygulanmış ise de, 1567 sayılı Kanun'un 1. maddesinde "Her türlü mal, kıymet, hizmet ve sermaye ithal ve ihraç edenler veya bu işlere aracılık edenlerden bu işlemlerinden doğan alacaklarını 1 inci maddeye göre alınan kararlardaki hükümlere göre ve bu kararlarda tayin edilen süreler içinde yurda getirmeyenler, yurda getirmekle yükümlü oldukları kıymetlerin rayiç bedelinin yüzde beşi kadar idarî para cezasıyla cezalandırılırlar. İdarî para cezasına ilişkin karar kesinleşinceye kadar alacaklarını yurda getirenlere, birinci fıkra hükmüne göre idarî para cezası verilir. Ancak, verilecek idarî para cezası yurda getirilmesi gereken paranın yüzde ikibuçuğundan fazla olamaz." şeklinde yer alan düzenleme karşısında,

Dosya kapsamında bulunan T.C. Ziraat Bankası A.Ş. tarafından düzenlenen 06/04/2023 tarihli ve 23IBKB00134576 seri numaralı ihracat bedeli kabul belgesinde, idari yaptırım kararına konu edilen 462.730,98-EUR'nun tamamının fiili ihraç tarihinden itibaren 180 gün içinde 19/07/2021 tarihinde 03MT210716313611 swift referansı ile havale şeklinde yurda getirilerek kapatıldığı anlaşılmakla, kabahatli şirket hakkında idarî yaptırım uygulanamayacağı gözetilmeksizin, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde, isabet görülmemiştir.” yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

Kanun'un 3/1. maddesinde, "Cumhurbaşkanının bu Kanun hükümlerine göre yapmış bulunduğu genel ve düzenleyici işlemlerdeki yükümlülüklere aykırı hareket eden kişi, üçbin Türk Lirasından yirmibeşbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası ile cezalandırılır.'' ve 3/3. maddesinde, "Her türlü mal, kıymet, hizmet ve sermaye ithal ve ihraç edenler veya bu işlere aracılık edenlerden bu işlemlerinden doğan alacaklarını 1 inci maddeye göre alınan kararlardaki hükümlere göre ve bu kararlarda tayin edilen süreler içinde yurda getirmeyenler, yurda getirmekle yükümlü oldukları kıymetlerin rayiç bedelinin yüzde beşi kadar idarî para cezasıyla cezalandırılırlar. İdarî para cezasına ilişkin karar kesinleşinceye kadar alacaklarını yurda getirenlere, birinci fıkra hükmüne göre idarî para cezası verilir. Ancak, verilecek idarî para cezası yurda getirilmesi gereken paranın yüzde ikibuçuğundan fazla olamaz." şeklindeki,

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara ilişkin 2018-32/48 nolu Tebliğin 3/1. maddesinde, "Türkiye’de yerleşik kişiler tarafından gerçekleştirilen ihracat işlemlerine ilişkin bedeller, ithalatçının ödemesini müteakip doğrudan ve gecikmeksizin ihracata aracılık eden bankaya transfer edilir veya getirilir. Bedellerin yurda getirilme süresi fiili ihraç tarihinden itibaren 180 günü geçemez." şeklindeki, Anılan Tebliğ'in "Hesap kapatma, ihbar ve ek süre" başlıklı 8. maddesinde yer alan, " (1) Ticari amaçla mal ihracında, bedelleri yurda getirilme süresi içinde gelen ihracat ile ilgili hesaplar aracı bankalarca kapatılır. (2) (Ek:RG-31/12/2019-30995 5. Mükerrer)(1) Bankalarca söz konusu bedellerin yurda getirildiğine dair EK-1’de yer alan İhracat Bedeli Kabul Belgesi düzenlenir. (3) Süresi içinde kapatılmayan ihracat hesapları aracı bankalarca 5 iş günü içinde muamelenin safhalarını belirtecek şekilde yazılı olarak ilgili Vergi Dairesi Başkanlığına veya Vergi Dairesi Müdürlüğüne ihbar edilir. (4) İlgili Vergi Dairesi Başkanlığınca veya Vergi Dairesi Müdürlüğünce, ihbarı müteakip 10 iş günü içinde ilgililere hesapların kapatılmasını teminen 90 gün süreli ihtarname gönderilir. Bu süre içinde hesapların kapatılması veya 9 uncu maddede belirtilen mücbir sebep hallerinin ya da haklı durumun belgelenmesi gereklidir. (5) Mücbir sebeplerin varlığı halinde, mücbir sebebin devamı müddetince altışar aylık dönemler itibarıyla ilgili Vergi Dairesi Başkanlığınca veya Vergi Dairesi Müdürlüğünce ek süre verilir. (6) Mücbir sebep halleri dışında kalan haklı durumların varlığı halinde, hesapların kapatılmasına ilişkin altı aya kadar olan ek süre talepleri, firmaların haklı durumu belirten yazılı beyanına istinaden üçer aylık devreler halinde ilgili Vergi Dairesi Başkanlığınca veya Vergi Dairesi Müdürlüğünce, altı aylık süreden sonraki ek süre talepleri Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından incelenip sonuçlandırılır. (7) (Ek:RG-31/12/2019-30995 5. Mükerrer) Mücbir sebeplerin varlığı nedeniyle Vergi Dairesi Başkanlığınca veya Vergi Dairesi Müdürlüğünce verilen 24 aylık ek sürenin sonunda mücbir sebebin devamının belgelenmesi halinde açık ihracat hesabının kapatılmasına ilişkin talepler Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından incelenip sonuçlandırılır.'' şeklindeki,

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'nın ihracat genelgesinin "İhracat Bedelinin tahsili ve kabulü" başlıklı 8. maddesinde yer alan, " (1) Özelliği olan ihracat için 7 nci maddedeki ihraç tarihleri ve süreler saklı kalmak kaydıyla, ihraç edilen malın GB’nin 22 nci hanesinde kayıtlı bedelinin yurda getirilerek, fiili ihraç tarihinden itibaren 180 gün içinde İBKB düzenlenmesi zorunludur. '' şeklinde düzenlemeler dikkate alındığında;

Somut olayda, dosyaya sunulan İhracat Bedeli Kabul Belgesinin sıhhati araştırılıp, ihracat bedelinin fiili ihraç tarihinden sonra 180 gün içerisinde yurda getirildiğinin sabit olması durumunda 1567 sayılı Kanun'un 3/3-2 ve 3. cümleleri delaleti 3/1. maddesindeki kabahat fiilinin oluştuğundan söz edilemeyeceği, ancak söz konusu ihracata ilişkin ihracat bedeli kabul belgesinin fiili ihraç tarihinden itibaren 180 gün geçtikten sonra düzenlendiği gibi kabahatli ihracatçı tarafından vergi dairesince verilen 90 günlük ihtarname süresine rağmen ilgili evrakın ibraz edilmediği durumda ise kabahatli hakkında, doğrudan anılan Kanun'un 3/1. maddesi uyarınca idarî yaptırım kararı uygulanması gerektiğinin gözetilmesi hususunda da kanun yararına bozma isteminde bulunup bulunmayacağına ilişkin Adalet Bakanlığından görüş istenilmesine karar vermek gerekmiştir.

Gerekçe bölümünde tespit edilen husus yönünden kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağının takdiri için dava dosyasının, Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, oy birliğiyle 20.05.2025 tarihinde karar verildi.