2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... ve yurt dışı gıda ticareti yaptığını, müvekkili tarafından Katar'a satılan ürünlerin taşımacılık işleriyle iştigal eden davalıya ait ... plakalı araçlar ile taşınması konusunda anlaşma yapıldığını, Antalya İl Tarım Müdürlüğü tarafından incelendikten sonra Antalya'dan yüklenen ürünlerin 08/06/2022 tarihinde taşınmasına başlandığını, bu ürünlerin bir kısmının taşıma sırasında bozulduğunu, bir kısmının ise teslim yerine ulaşmadığını, oluşan zararların tazmini için Adana Genel İcra Dairesinin ...

E. Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, borçlunun takibe yaptığı itiraz üzerine takibin durduğunu beyan ederek, borçlunun mallarını kaçırma ve gizleme girişiminde bulunduğundan bahisle borçlunun, borcuna ve masraflarına yeter miktarda menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini, davalı aleyhine %100'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ;

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunduklarını, müvekkili şirketin ikametgahı bakımından yetkili mahkemenin ve davaya bakmaya yetkili Hatay ili mülki sınırları içerisinde İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu beyan ederek, dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesini, ayrıca esasen haklılık temeline dayanmayan usul ve yasaya aykırı olan hukuki mesnetten yoksun olan iş bu davayı kabul etmediklerini belirterek reddine karar verilmesini istemiştir.

Dava İİK'nun 67.maddesi gereğince açılan itirazın iptali davası olup deliller bu çerçevede toplanarak değerlendirilmiştir.

Adana Genel İcra Dairesi' nin ... E. Sayılı dosyasında; alacaklı-davacı tarafından borçlu-davalı hakkında 27/07/2022 tarihinde toplam 85.677 USD üzerinden ilamsız icra takibi başlatılmıştır. Borçlu-davalı ödeme emrine itiraz ederek, müvekkilinin faaliyet adresinin Hatay olması nedeniyle Hatay İcra Dairelerinin yetkili olduğunu beyan etmiştir.

Yargıtay'ın kararlılık kazanmış uygulamasına göre; itirazın iptali davasını gören mahkeme, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı inceleyebilir. Mahkemenin yetkisine yönelik bir itirazın var olup olmaması sonuca etkili değildir. Başka bir ifadeyle, itirazın iptali davasında, mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olsun veya olmasın, mahkeme öncelikle tetkik merciinin (icra hukuk mahkemesinin) yerine geçerek, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı inceleyerek, kesin olarak sonuçlandırmalıdır. Bu yetki itirazının incelenmesi sonucunda icra dairesinin yetkili olmadığı tespit edilir ise, borcun esasına ilişkin itirazın incelemesine geçilmeksizin takibin yetkili icra dairesinde yapılmadığı ve geçerli bir icra takibi bulunmadığı gözetilerek itirazın iptali davasının da HMK'nın 114/2. ve 115/2. maddeleri uyarınca usulden reddine karar vermesi gerekmektedir. (HGK’nın 28.03.2001 gün ve 200/19-267 E. 2001/11 K.; 20.03.2002 gün ve 2000/13-1 E.,2002/20 K. ).

İİK'nın 50/1 maddesi gereğince; Para veya teminat borcu için takip hususunda HMK'nın yetkiye dair hükümlerinin kıyas yolu ile tatbik olunması gerekir.

Ancak dava konusu taşıma, CMR'nin 1. Maddesi gereğince bu konvansiyona tabidir. CMR Konvansiyonu'nun 31. Maddesinde, CMR konvansiyonuna tabi taşımalardan kaynaklanan davalarda taraflar arasında anlaşma ile belirlenmiş, Akit Taraf mahkemelerinde dava açılabileceği gibi davalının mutaden ikamet ettiği veya taşıma mukavelesinin akdedildiği esas iş yerinin veya şubesinin veyahut da acentasının bulunduğu yerlerde ya da taşımacının yükü aldığı veya teslim yeri olarak gösterilen yerlerde dava açılabileceği, bunlardan başka mahkemelerde dava açılamayacağı düzenlenmiştir.

Davalının mutat ikametgahının Hatay olduğu, malların Antalya'dan yüklendiği, teslim yerinin Katar olduğu, Konvensiyonun 31.maddesi gereğince Adana İcra Dairelerinin yetkili olmadığı, icra takibinin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığı ve süresinde yetki itirazında bulunulduğu, öncelikle icra dairesinin yetkisine yapılan itirazın değerlendirilmesi gerektiği, yetkili icra dairesinde yapılmış usulüne uygun bir icra takibi bulunmadığı anlaşıldığından davanın HMK'nın 114/2. ve 115/2. maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddine dair aşağıdaki hüküm hukuka uygun bulunmuştur. (İstanbul BAM 12. HD' nin ... E.... K. , İstanbul BAM 43. HD'nin ... E.... K., Yargıtay 11. HD' nin 2017/5262 E.2018/266 K., 2015/11675 E. 2016/8791 K.) H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1.Yetkili icra dairesinde yapılmış usulüne uygun icra takibi bulunmadığından davanın, dava şartı yokluğundan reddine,

2.Karar ve ilam harcı olarak hesaplanan 80,70 TL harcın, peşin ödenen 18.386,51TL' harçtan mahsubu ile fazla alınan 18.305,81 TL harcın davacıya iadesine,

3.Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4.AAÜT gereğince hesaplanan 9.200 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

5.HUAK'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile AAÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenecek olan 1.360-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,

6.Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize veya eşdeğer başka bir mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.29/12/2022 Başkan... Üye .. Üye .. Katip ..