10. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki Kurum işlemi iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne dair karar verilmiştir. Kararın, davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, 03.01.2013-13.08.2013 tarihleri arasında Ankara’daki işyerinden beyan edilen (221) günlük prim ödemesinin, aynı işverenin İzmir’deki işyerine devredilmesi suretiyle geçerli sayılmasını, 01.09.2019 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini, daha önce bağlanmış olan aylıklarının 25.08.2020 tarihinden itibaren ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının iptal edilen çalışmalarının fiili olmadığını beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, davacının 03.01.2013-13.08.2013 tarihleri arasındaki çalışmalarının fiili ve gerçek çalışma olduğu, bu tarihler arasındaki hizmetlerini iptal eden davalı Kurum işleminin yasal mevzuata uygun bulunmadığı, davacının 03.01.2013-13.08.2013 tarihlerine ilişkin çalışmasına ait bildirimlerin ... Gıda İnş. Elkt. İth. İhr. Paz. Org. ve Dan. Ltd. Şti. isimli işyerinin İzmir adresinde bulunan ... Gıda İnş. Paz. Org. Dan. ve Tic. Ltd. Şti.’ye aktarılması gerektiği gerekçesi ile davanın kabulüne, Kurum işleminin iptaline, davacının 03.01.2013-13.08.2013 tarihleri arasındaki çalışmalarının fiili ve gerçek çalışma olduğunun tespitine,davacının 03.01.2013-13.08.2013 tarihlerine ilişkin çalışmasına ait bildirimlerin ... Gıda İnş. Elekt. İth. İhr. Paz. Org. ve Dan. Ltd. Şti . isimli işyerinin İzmir adresinde bulunan ... Gıda İnş. Paz. Org. Dan. Tic. Ltd. Şti.' ye aktarılması ve davalı Kurum kayıtlarının da bu doğrultuda düzeltilmesi gerektiğinin tespitine, davacının 01.09.2019 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığı ve kesilen aylığının kesilme tarihinden itibaren yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine dair karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili, dayanak tanık beyanlarındaki çelişkilerde Mahkemece gözardı edildiğini, davanın reddine dair karar verilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Sahte sigortalılığa dayanan davalar hizmet tespiti içerikli olmakla, davanın yasal dayanağını oluşturan 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesinde bu tür hizmet tespiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunlu olup Mahkemece, tarafların sunduğu deliller ile yetinilmemeli, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili hükümleri esas alınarak kendiliğinden araştırma ilkesi benimsenmeli, sigortalılığın kabulü ve hüküm altına alınabilmesi için hizmet akdinin ve eylemli çalışmanın varlığı ortaya konulmalıdır.

Eldeki davada, davacının dosya kapsamına göre Avusturya'da uzun süreli zorunlu çalışmasının bulunduğu, Türkiye'ye döndüğünde ise Ankara'da ikamet ettiği, iş yerinin bulunduğu İzmir şubesinde bulaşıkçı olarak çalıştığının iddia edildiği ve bu süre sonunda da 4/1 -a madde kapsamında kendisine yaşlılık aylığı bağlandığı anlaşılmakla Mahkemece verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Bu kapsamda, davacının misafirliği aşacak şekilde kendisi ile aynı soyadı taşıyan tanık ...'nin yanında kalarak çalışma yaptığını iddia etmesi karşısında, bu tanığın yanında kalıp kalmadığı yeterince irdelenmemiştir. Mahkemece, öncelikle davacının pasaport kayıtları getirtilmeli, talep döneminde Türkiye'de olduğu sonucuna varılırsa bu taktirde İzmir'de ikamet edip etmediği, tanık ... 'nin adresi araştırılarak, kaldığı evdeki komşu tanıklar dinlenilmeli, misafir olarak kalıp kalmadığı araştırılmalı, yetkili makamlara ev sahibi tarafından bildirim yapılıp yapılmadığı araştırılmalı, öte yandan çalıştığını iddia ettiği iş yeri lokanta iş yeri olduğundan portör muayene kayıtları getirtilerek araştırılmalı, çalışma iddaiası irdelenmek suretiyle karar verilmelidir.

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.