3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı şirket arasında ... tarihinde müşteri taşıt sözleşmesi imzalandığını, sözleşme şartlarına uyulmaması neticesinde oluşan fesihle davalı aleyhine Antalya ... . İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının önce imzaya sonra borcun tamamına faize ve borcun tüm ferilerine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu beyan etmekle; davalının itirazın iptali takibin devamını, davalı aleyhine en az %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama masrafları ve ücreti vekaletin karış tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davalı taraf davaya cevap vermemiştir. Dava: Müşteri tanıma sözleşmesini haklı fesih iddiası nedeniyle sözleşmeden kaynaklı alacak ve cezai şartın tahsiline ilişkin başlatılan takibe yapılan itirazın iptali davasıdır.

Uyuşmazlık: taraflar arasında akdi bir ilişkinin olup olmadığı, sözleşme altındaki imzanın davalıya ait olup olmadığı, davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise takip tarihi itibariyle alacak miktarı ve icra dairesinin yetkili olup olmadığı hususlarındadır.

Dosya içerisine, davacı vekili tarafından ... tarihli müşteri taşıt tanıma sözleşmesi örneği, ... taşıt tanıma istemin müşteri araç kayıt formu, Bornova ... . Noterliğinin ... yevmiye nolu imza sirküleri , yakıt alımına ilişkin döküm, ... tarih ve ...-... nolu, ... tarih ve ...-... nolu faturalar, ... tarih ve ... TL bedelli,... tarih ve ... TL bedelli ... ödeme dekontları ve arabuluculuk tutanağı sunulmuş, Antalya kapatılan ... . İcra Dairesinin .../... esas sayılı dosyasının uyap çıktısı celp edilmiş, davalı şirket yetkilisinin dava konusu ... tarihli sözleşme ile ilgili isticvap beyanının alınması ve ticari defter ve belgelerinin incelenmesi hususunda ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, mahkememizce davacı tarafın ticari defter ve belgeleri inceletilerek mali müşavir bilirkişiden rapor aldırılmıştır.

Antalya ... . İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası( yeni esas ... Genel İcra Müdürlüğününü .. /... esas sayılı dosyası) 'nın incelenmesinde; alacaklının .... ... Limited Şirketi tarafından borçlu ... . ... Limited Şirketi aleyhinde, ... tarihli ... USD bedelli müşteri taşıt tanıma sözleşmesi,... tarihli ... USD, ... tarihli damga vergisi ... 'ye istinaden, ... USD toplam alacağın tahsili amacıyla icra takibine girişildiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlunun süresinde takibe itiraz ettiği ve takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

İzmir ... . Asliye Ticaret Mahkemesince alınan davalı şirket temsilcisi ...'ün isticvap beyanında " Bana göstermiş olduğunuz ... tarihli Müşteri Taşıt Tanıma Sözleşmesi altındaki kaşe üzerinde bulunan imzalar tarafıma ait değildir. Ben şirketim adına böyle bir sözleşmeyi imzalamadım. Ayrıca davacı firmayı da tanımam. Davacı firmaylada hiçbir ticari alışverişim olmamıştır. Benim defter ibrazına ilişkin tebligattan haberim yoktur. Ancak şimdi haberdar oldum. Talimat mahkemesince yeniden karar oluşturulması halinde ticari defterlerimi sunmaya hazırım, ayrıca benim telefon numaram da ... 'dir. Bu telefon numarasından da tarafıma ulaşılabilir " şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır. Davalı şirketin ticari defter ve belgelerini talimat mahkemesince verilen kesin sürede talimat mahkemesine ibraz etmemesi nedeniyle incelenemediği anlaşılmıştır.

Mahkememizce davacı şirketi ticari defter ve belgeleri inceletilerek aldırılan Mali müşavir bilirkişi ...'in ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; Dava dosyası ile davacı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde, taraflar arasında... tarihli 3 yıl süreli müşteri taşıt tanıma sözleşmesi düzenlendiği ve bu sözleşme gereğince davacı şirketin ... -... tarihleri arasında davalı şirkete ait ..., ... ve ... plakalı araçlar olmak üzere 3 adet araca akaryakıt teslim ettiği, davacı şirketin ticari defterlerine göre davalı şirketin... tarihinden sonra davacı şirketten akaryakıt satın almadığı, davacının ticari defterlerine ve dava dosyası kapsamına göre, davacı şirketin... ... tarihleri arasında davalı şirkete toplam ... TL tutarında akaryakıt sattığı ve fatura bedellerini fazlasıyla davalı taraftan tahsil ettiği, taraflar arasında düzenlenen 3 yıl süreli ... tarihli müşteri taşıt tanıma sözleşmesinin davacı tarafından tek taraflı olarak fesih edilmesinin yerinde olduğunun kabul edilmesi durumunda, sözleşmeye göre takip tarihi itibariyle davalının ödemesi gereken cezai şart bedelinin; ... $= ... TL olduğu sonuç ve kanaatine varıldığının bildirildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık feshin haklı olup olmadığı, buna bağlı olarak cezai şart taleplerinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesi sunmadığı, ancak takip dosyasına sunduğu itiraz dilekçesinde sözleşme altındaki imzayı, akdi ilişkiyi ve borcu kabul etmediğini belirtmiş ve sözleşmenin varlığı ihtilaflı hale geldiğinden, davalı şirket temsilcisinin imza örneklerinin alınması ve ayrıca ... tarihine yakın karşılaştırmaya elverişli imza örneklerinin hangi kurumlarda olduğu hususunun sorulmasına ilişkin talimat yazılmış ve davalı şirket temsilcisine çıkarılan, duruşmaya gelmemesi halinde sözleşme altındaki imza ve belgelerin içeriğini kabul etmiş sayılacağı şerhli davetiyeye rağmen belirlenen günde mahal mahkemesinde hazır bulunmadığı anlaşıldığından sözleşme altındaki imza davalı şirket temsilcisine ait olduğu var sayılmıştır.

Sözleşmenin 3 yıl süreli müşteri taşıt tanıma sözleşmesi olduğu, sözleşmenin 5.2.10. maddesinde "müşteri her ne sebeple olursa olsun iş bu sözleşme tahtında düzenlenmiş olan maddelere koşulsuz riayet etmekle yükümlüdür. müşterinin iş bu sözleşme kapsamında belirtilmiş olan maddelere uymaması, ... taşıt tanıma sistemini kullanmaması veya sistemden çıkması, bu işi başka bir kurum ile yapması müşteriye ait araç yada araçların bir ay süreyle akaryakıt almaması, farklı tedarikçiden yakıt alması veya yakıt tüketiminin %50' nin altına düşmüş olması dahilinde bayiye iş bu sözleşmeyi tek taraflı feshetme hakkını vermektedir. Bayinin bu sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi halinde müşteri sisteme dahil ettiği her bir araç için bayiye ... USD ve KDV' ni cezai şart bedeli olarak bayiliğin keseceği faturaya istinaden derhal ve koşulsuz olarak ödeyeceğini kabul, beyan, taahhüt eder." hükmü düzenlenmiştir. Sözleşmenin ihtarlar ve ihbarları düzenleyen 12. maddesinde "taraflarca yapılacak olan ihtar ve ihbarlar yazılı olarak faks mesajı, müşterinin tanımlatmış olduğu elektronik posta mesajı, KEP (Kayıtı elektronik posta), iadeli taahhütlü posta veya noterden gönderilme şekli ile tarafların sözleşmede belirtilen adreslerine yapılacaktır." hükümlerinin düzenlendiği görülmüştür.

Davacı tarafça davalının yakıt alımı yapmadığı bu durumun sözleşme şartlarına aykırı olduğu, yakıt alımının yapılmaması halinde sözleşmenin feshedileceği, kendilerine ... tarihine kadar bilgi verilmesi hususunda bilgilendirme yapılması karşısında, davalı tarafça bu durumun davacı şirkete usulüne uygun bir şekilde bildirildiğine dair bir iddia ve ispatın da olmaması, davacının sözleşmede belirtilen şekilde e-posta ile fesih iradesini davalıya bildirdiği göz önüne alındığında davacının sözleşmedeki asgari akaryakıt alım taahhüdüne uyulmadığından dolayı sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğini kabul edilmesi gerektiği, sözleşmede düzenlenen cezai şartın ifaya ekli nitelikte olduğu, tarafların tacir olması nedeni ile cezai şartın fahiş olduğunu iddia edemeyecekleri, davalının 3 aracının sisteme dahil edildiği ve araç başına ... - USD olmak üzere toplan ... -USD cezai şart talebinin de yerinde olduğu, alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'sine tekabül eden ... .-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerektiği, ayrıca davacının icra takibinde takip dosyasına eklediği sözleşmeye ait banka kanalı ile ödenmiş ...-TL damga vergisi talep ettiği ve sözleşmenin 14. Maddesinin son cümlesi uyarınca davacı tarafından ödendiği anlaşılan bu damga vergisini de davalıdan talep edebileceği kanaatine varılmıştır. Davacının cezai şart alacağı için KDV talebine ilişkin yapılan değerlendirmede; 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde ticari, sınaî, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye'de yapılan teslim ve hizmetler ile bu maddenin 3 üncü bendinde sayılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu hükme bağlanmıştır. Buna göre, işlemin katma değer vergisine tabi olabilmesi için bir teslim veya hizmetin bulunması ve söz konusu teslim veya hizmetin katma değer vergisinin konusuna giren işlemlerden olması gerekmektedir. Konuya ilişkin açıklamaların yer aldığı 60 No.lu KDV Sirkülerinin "1.2. Tazminatlar" başlıklı bölümünde, herhangi bir teslim veya hizmetin karşılığı olarak ortaya çıkmayan tazminat ve benzeri ödemelerin prensip olarak KDV'nin konusuna girmediği, bu kapsamda, işin sözleşme şartlarına uygun yapılmaması, işin verilen süre içerisinde tamamlanmaması, sözleşmenin feshedilmesi gibi nedenlerle tazminat, cayma bedeli vb. adlarla yapılan cezai şart mahiyetindeki ödemelerin, herhangi bir teslim veya hizmetin karşılığını teşkil etmediğinden, KDV’ye tabi tutulmayacağı belirtilmiştir.

Nitekim Yüksek Yargıtay’ın yerleşik kararlarında da belirtildiği üzere cezai şart miktarı hesaplanırken KDV’nin cezai şart bedeline dahil edilmesi mümkün değildir. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın aşağıdaki özelgelerinde de bu durum belirtilmiştir: “Cezai şart olarak alınan tazminatlar, bir teslimin veya hizmetin karşılığını teşkil etmediğinden, bu ödemeler KDV ye tabi olmayacaktır.” (GİB.in 05/09/2011 tarihli ve B.07.1.GİB.4.34.19.02-019.01-1476 sayılı Özelgesi) “Bir mal teslimi veya hizmetin karşılığını teşkil etmeyen veya buna bağlı olarak ortaya çıkmayan dolayısıyla malın süresinde teslim edilmemesi nedeniyle sadece sözleşme şartlarına uyulmaması sonucu ortaya çıkan tazminatlar katma değer vergisinin konusuna girmediğinden, tazminat tutarı üzerinden katma değer vergisi hesaplanması söz konusu olmayacaktır.” (GİB.in 23/02/2012 tarihli ve B.07.1.GİB.4.35.16.01-176300-240 sayılı özelgesi) “Sözleşme hükümlerine uyulmaması nedeniyle kesilen ceza bedelleri herhangi bir teslim veya hizmetin karşılığı olmadığından KDV nin konusuna girmemektedir. Dolayısıyla, ticari imtiyaz sözleşme hükümlerine istinaden tahsil ettiğiniz ancak bir teslim veya hizmetin karşılığı olmayan ceza ve tazminat bedelleri üzerinden KDV hesaplanmasına gerek bulunmamaktadır.” (GİB’in 13/07/2011 tarihli ve B.07.1.GİB.4.35.17.01-35-02-315 sayılı özelgesi) 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu, yerleşik Yargıtay içtihadları ve Gelir İdaresi Başkanlı’ğının görüşleri doğrultusunda taraflar arasındaki sözleşmelerden kaynaklı cezai şart bedeli, bir hizmet veya mal karşılığı olmadığı, her ne kadar davalının araçlarına takılan cihazlar olsa da sözleşmenin 10. Maddesinde göre sözleşmenin feshi halinde cihazların iadesi şartının düzenlendiği anlaşıldığından bu alacak kalemi için KDV talep edilmeyeceği kanaatine varılmakla davacının cezai şart alacağına yönelik KDV talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılmış, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

1.Davanın KISMEN KABULÜ ile,

Davalının ... GENEL İCRA Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin; ....-USD cezai şart alacağı ve ... damga vergisi alacağı üzerinden DEVAMINA, USD cinsinden olan alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca belirlenen faizin ; TL cinsinden olan alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %19,50 ve değişen oranlarda avans faizinin uygulanmasına , ....-TL asıl alacağın %20'sine tekabül eden ....-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2.Harçlar Kanunu uyarınca alınması lazım gelen ‭‭... .-TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan ....-TL harcın mahsubu ile bakiye ‭‭....- TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3.Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin harç, ... TL başvuru harcı toplamı olan ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4.Davacının bu dava nedeni ile yapmış olduğu posta, tebligat, bilirkişi ücreti toplamından ibaret toplam ... .-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı gözetilerek hesaplanan ‭‭...-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5.Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeni ile kamu tarafından yapılan ... .TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'nın 18/A-13. maddesi gereği‭ ....-TL' sinin davalıdan, ‭‭... .-TL' sinin davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,

6.Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ....-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

7.Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 26/03/2021 Katip ...