4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan "Tazminat" davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Müteveffa destek ...'ün ... tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle vefatı nedeniyle ... doğumlu eşi ..., ... doğumlu küçük ... ve ... doğumlu küçük ...'ün desteklerini kaybettiklerini, olayın meydana gelmesinden sonra Antalya C.Başsavcılığının .../... Soruşturma sayılı dosyasından yürütülen soruşturma neticesinde davalı araç işleten/ sürücü ... hakkında taksirle ölüme sebebiyet verme suçundan kamu davası açıldığını, yapılan yargılama sonucunda, Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih, .../... Esas, .../... Karar sayılı kararı ile davalı ...'in taksirle müteveffanın ölümüne sebebiyet verme eyleminden dolayı cezalandırıldığını, kararın Antalya BAM ... Ceza Dairesinin ... tarih, .../... Esas, .../... Karar sayılı ilamı ile onanarak ... tarihinde kesinleştiğini, davalı sigorta şirketlerine yapılan başvurular neticesinde kısmi ödeme yapıldığını, dava şartı olarak yapılan zorunlu arabuluculuk başvuruları hakkında anlaşma sağlanamadığını, meydana gelen kazada desteğin ölümü sebebiyle davacıların maddi ve manevi zarar gördüğünü belirterek, davanın devamı süresince hukuki korunmadan ve ileride önlenmesi mümkün olmayan zararların şimdiden önüne geçmek için davalı ...'e ait olan ve kaza sırasında kullanmış olduğu ... plakalı aracın 3.kişilere devrinin ve icra yoluyla dahi satışının önlenmesi amacıyla teminatsız şekilde ihtiyati tedbir konulmasına, davanın kabulü ile maddi tazminat yönünden belirsiz alacak davası olarak ... için ... TL, davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, manevi tazminat olarak; davacı eş ... için ... TL, küçük ... için ... TL, küçük ... için ... TL manevi tazminatın, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte; İMM sigorta poliçesinde manevi tazminat klozu bulunmaması halinde sadece davalı ...'den, şayet İMM sigortası poliçesinde manevi tazminat klozu bulunması halinde davalı ...'den ve poliçe limiti dahilinde davalı ... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama neticesinde oluşacak yargılama masrafları ile yasal vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı ...'in aracı davalı şirkete .../... poliçe no ile "... ... kasko sigorta poliçesi" ile kaskolu olduğunu, kusur durumunun tespiti için adli tıp kurumu başkanlığı'ndan rapor alınmasını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davalı şirket aleyhine bir karar verileceği düşünülse dahi garameten paylaştırma ilkelerinin dikkate alınması gerektiğini, poliçe kapsamında limitin "İMM bedeni ve maddi ayrımı yapılmaksızın ... Yıllık Toplam Limit TL" denildiğini; ...-TL'nin ... TL manevi tazminat olup; davalı sigorta şirketi tüm destekten kalanlar yönünden ...-TL ile yıllık olarak sorumlu bulunduğunu, bu sebeple garamenten paylaştırma söz konusu olmadan hüküm tesis edilemeyeceğini, davacılar tarafından eksik evraklar giderilmeksizin açılan davanın usulden reddi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, tazminat hesabının lisanslı aktüerler tarafından yapılması gerektiğini, davacının manevi tazminat talebi sebepsiz zenginleşmeye sebebiyet vereceğinden reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla poliçe kapsamında manevi tazminat limiti bu durumda ... TL. olduğunu, dava dilekçesinde davacı tarafından "manevi tazminat klozu bulunması halinde" kendilerinden manevi tazminat talep edildiğinden; şarta bağlı dava açılamayacağından davanın reddi gerektiğini, davalı şirketin teminat limiti ile sorumlu bulunduğunu, davacının eşinin yeniden evlenme ihtimali bulunduğunu, işbu davayı kabul etmemek kaydıyla, desteğin davacı çocuklara 18 yaşına kadar destek olacağı dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, somut davada, ticari faiz talebinin hukuki dayanaktan yoksun bulunduğunu, faiz başlangıç tarihinin kaza tarihi/temerrüt tarihi olarak talep edilmesinin hukuken mümkün bulunmadığını, ayrıca davacı ...'ün %93 oranında engelli olduğuna dair raporu kabul etmediklerini, davacının iddiasının mahkememizce araştırılması ve engel iddiasının bilirkişi raporu ile irdelenmesi gerektiğini beyanla, davanın reddi ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, huzurdaki davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, dava dilekçesinden görülecegi üzere davalı sirketin adresinin; "..., ... Mah. ... Cad. ... No: ..., ... .../..." olup; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun ilgili maddeleri uyarınca da davanın sigorta sirketinin adresinden hareketle ... ... Mahkemelerinde açılmasının gerekli olduğunu, yetkisiz mahkemede açılan isbu davada yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili ... ... Mahkemelerine gönderilmesini, kaza sonrasında yapılan değerlendirme sonucunda davalı şirket tarafından müteveffanın eşi ... için ... TL, ömür boyu bakıma muhtaç kızı ... için ... TL ve oğlu ... için ... TL olmak üzere ... tarihinde toplam ... TL ödeme yapıldığını, şirketin poliçe teminat limitinin ... TL olduğunu, poliçe teminatının paylaştırılması hususunda müteveffanın desteklerinin tespiti gerektiğini, herhangi bir bakiye tazminat söz konusu kalmadığını, bu doğrultuda davanın esastan reddini talep ettiklerini, kusuru ve davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, öncelikle sigortalı araç sürücüsünün kusurunun tespit edilmesini, zira müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu, sorumluluğu ve davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte hesaplama yapılacak ise söz konusu hesaplama %1,8 teknik faizli peşin değer hesabı ile yapılmasını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, davalı şirketin kendisine sunulması zorunlu evraklar ile başvuru tarihi itibariyle 8 günlük sürenin sonunda temerrüde düşmüş olacağından faiz sorumluluğunun da bu tarihten itibaren başlaması gerektiğini, trafik kazası sonucu hak edilen destek tazminatı ticari bir işten kaynaklı olmadığından yasal faiz uygulanması gerektiğini beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla açılan davanın dava şartlığı yokluğundan (eksik belge) reddine, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine, aksinin kabulü halinde ise, sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasına, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan davalı aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesine, kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulması, reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Davalı ...'in sevk ve idaresinde olan ... plakalı aracın mirasçıları davacı olan ...'e çarpması sonucundan ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, ceza dosyasında kusur yönünden yapılan incelemeyi kabul etmediklerini, Mahkememizce Adli Tıp Kurumu'ndan kazanın oluşumu esnasında müteveffanın ve davalının kusur oranlarını gösterir rapor aldırılmasını, Karayolları Trafik Kanunu'nun 68. Maddesinde yayaların uyacakları kuralların belirtildiğini, bu sebeple müteveffanın kusurlu davranışı sonucunda kaza meydana geldiğini, müteveffa yayanın kazaya asli kusurlu olarak sebep olduğunu, her ne kadar Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../... E. .../ ...

K. Sayılı dosyasında davalının yapılan yargılama neticesinde 2 Yıl 6 Ay hapis cezasına çarptırılmış olsa da hukuk hakiminin ceza hukukunun sorumluluklarıyla bağlı olmadığını, davacıların iş bu davayı açmadan önce davalıya ait aracın ZMMS şirketine başvuruda bulunduklarını ve maddi tazminatlarını aldıklarını, aldıkları maddi tazminatın miktarının tespiti için davalı sigorta şirketinden hasar dosyasının istenilmesi gerektiğini, kazanın oluşumunda kusur oranları tespit edildikten sonra lisanslı aktüeryadan davacıların destekten yoksun kalma tazminatlarının yeniden hesaplanması gerektiğini, destek tazminatı ticari bir işten kaynaklanmaması nedeniyle yasal faiz uygulanması gerektiğini, davalı ... adına kayıtlı aracın kaza tarihinde ... tarafından genişletilmiş kasko sigortası ile sigortalı bulunduğunu, manevi tazminatın tamamından ilgili sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, manevi tazminat her ne kadar duyulan elem, keder sonucunda bu hissiyatı karşılama amacı gütse bunun sebepsiz zenginleşmeye sebep olmaması gerektiğini, davalının maddi durumunun talep edilen tazminatları karşılamaya yeterli olmadığınının yapılacak sosyal ekonomik durum araştırmasında belli olacağını, ihtiyati tedbirin yasal koşullarının oluşmadığını, davacı tarafların hukuka aykırı talepleri karşısında müvekkilinin kusuru olmadığının tespitine ile davanın reddine, aksi durumda müvekkili davacının sorumlu olmadığının tespiti ile davalı aleyhine açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa bırakılmasına karar verilmesini istemiştir. Taraflara usulüne uygun meşruhatlı davetiyeler tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır. ... plakalı aracın tescil kaydı celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır. Davalı ... A.Ş.'ye müzekkere yazılarak ... plakalı araca ait poliçe ile yapılan ödemelere ilişkin kayıtlar celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır. Davalı ... A.Ş.'ye müzekkere yazılarak ... plakalı araca ait poliçe ile yapılan ödemelere ilişkin kayıtlar celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... Esas, .../... Karar sayılı dosyası celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır. Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazılarak gerçek kişi tarafların sosyal ve ekonomik durumları araştırılarak düzenlenen tutanaklar dosyamız arasına alınmıştır. ... A.Ş. 'ye müzekkere yazılarak müteveffanın vefat tarihinden önce hangi konumda çalıştığı, kaç yıllık kıdeme sahip olduğu ve ne kadar ücret aldığı hususunda kayıt ve belgeler celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır. SGK'ya müzekkere yazılarak meydana gelen kaza sonrasında davacılara toptan ödeme veya maaş bağlama şeklinde gelir bağlanıp bağlanmadığı ve varsa ödemelere ilişkin kayıt ve belgeler istenmiş, gelen yazı cevapları dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizde yapılan yargılamada: Dosya tarafların kusur oranlarının tespiti için Ankara Adli Tıp Kurumuna gönderilmiş ve mahkememize sunulan ... tarihli raporda özetle; "...A) Davalı sürücü ...’in %85(yüzde seksen beş) oranında kusurlu olduğu, B) Müteveffa yaya ...'ün %15(yüzde on beş) oranında kusurlu olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Dosya aktüerya bilirkişiye tevdi edilmiş, aktüerya bilirkişi tarafından düzenlenen ... tarihli raporda özetle; "...1. ZMMS Sigortası ... Şirketi tarafından hak sahiplerine yapılması gereken toplam Destekten Yoksun Kalma Tazminatının 2021 verileri dikkate alınarak yapılan hesaplama neticesinde ... TL olduğu, davalı ... Şirketi tarafından yapılan toplam tazminat ödemesinin ise ... TL olduğu, bu itibarla davalı ... Şirketinin garameten paylaştırma neticesinde yaptığı ödemenin, yapması gereken ödemenin üzerinde olduğu, bu nedenle teminatında davacılar için limit kalmayan davalı ... Şirketinin teminat limiti kapsamında sorumluluğunun kalmadığı Nihai Takdir ve Değerlendirme Sayın Mahkeme’ye ait olmak üzere tespit edilmiştir.

2.İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortacısı ... Şirketi’nin ise teminat limitinin maddi ve manevi tazminat dahil ... TL olduğu, teminat limiti olan ... TL’nin içinde yer almak sureti ile manevi tazminat limitinin en fazla %25’e tekabül eden ... TL ile sınırlı olduğu, manevi tazminat üst limiti toplam teminat limitinden çıkarıldığında, maddi tazminat limitinin ... TL olacağı nihai takdir ve değerlendirme Sayın Mahkeme’ye ait olmak üzere tespit edilmiştir.

3.Yapılan destekten yoksun kalma tazminatı hesabı neticesinde sonuç tablo aşağıda sunulmuştur; ...

Davacı tarafça davalı ... şirketine ... havale tarihli dilekçe ile maddi ve manevi tazminat ödenmesi talepli başvuru yapıldığı tespit edilmiştir." sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Aktüerya bilirkişi tarafından ... tarihli ek raporda özetle; "...1. ZMMS Sigortası ... Şirketi tarafından hak sahiplerine yapılması gereken toplam Destekten Yoksun Kalma Tazminatının 2021 verileri dikkate alınarak yapılan hesaplama neticesinde ... TL olduğu, davalı ... Şirketi tarafından yapılan toplam tazminat ödemesinin ise ... TL olduğu, bu itibarla davalı ... Şirketinin garameten paylaştırma neticesinde yaptığı ödemenin, yapması gereken ödemenin üzerinde olduğu, bu nedenle teminatında davacılar için limit kalmayan davalı ... Şirketinin teminat limiti kapsamında sorumluluğunun kalmadığı Nihai Takdir ve Değerlendirme Sayın Mahkeme’ye ait olmak üzere tespit edilmiştir.

2.İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortacısı ... Şirketi’nin ise teminat limitinin maddi ve manevi tazminat dahil ... TL olduğu, teminat limiti olan ... TL’nin içinde yer almak sureti ile manevi tazminat limitinin en fazla %25’e tekabül eden ... TL ile sınırlı olduğu, manevi tazminat üst limiti toplam teminat limitinden çıkarıldığında, maddi tazminat limitinin ... TL olacağı nihai takdir ve değerlendirme Sayın Mahkeme’ye ait olmak üzere tespit edilmiştir.

3.Yapılan destekten yoksun kalma tazminatı hesabı neticesinde sonuç tablo aşağıda sunulmuştur; ...

4.Davacı tarafça davalı ... şirketine ... havale tarihli dilekçe ile maddi ve manevi tazminat ödenmesi talepli başvuru yapıldığı tespit edilmiştir. " sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Davacı vekili ... tarihli tamamlama dilekçesi ile; Davacı ... için ... TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, (davalı ... A.Ş.'ye yönelik talebimiz yönünden poliçede teminat bulunması kaydı ile poliçe teminat miktarı ve garame hesabı gereğince isabet eden bedel ile sınırlıdır), davacı küçük ... için ... TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilline, (davalı ... A.Ş.'ye yönelik talebimiz yönünden poliçede teminat bulunması kaydı ile poliçe teminat miktarı ve garame hesabı gereğince isabet eden bedel ile sınırlıdır), davacı küçük ... İçin ... TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilline, (davalı ... A.Ş.'ye yönelik talebimiz yönünden poliçede teminat bulunması kaydı ile poliçe teminat miktarı ve garame hesabı gereğince isabet eden bedel ile sınırlıdır) talep sonucunu arttırmıştır.

Dava, trafik kazası nedeniyle desteğini kaybeden davacılar tarafından davalılar aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Haksız fiilin meydana geldiği yer itibariyle Mahkememizin görevli ve yetkili olduğu anlaşılmıştır. Davanın davacılar tarafından kazaya karışan aracın işleten/sürücü, zorunlu mali mesuliyet sigortacısı, genişletilmiş kasko sigortacısına karşı açıldığı anlaşılmıştır. Davalı ... A.Ş.'nin kazaya karışan ... plakalı aracın kaza tarihini kapsar şekilde ... başlangıç, ... bitiş tarihli sakatlanma ve ölüm halinde ... TL limitli Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası olduğu görülmüştür.

Davalı ... A.Ş.'nin ise; kazaya karışan ... plakalı aracın kaza tarihini kapsar şekilde ... başlangıç, ... bitiş tarihli Genişletilmiş Kasko/İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası olduğu, İMMS bedeni ve maddi ayrımı yapılmaksızın teminat limitinin ... TL olduğu, İhtiyari Mali Mesuliyet Klozunun "Sigortalı aracın kullanılmasından doğan ve KTK'nun ve umumi hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçede teminat kapsamında olmak şartıyla ZMMS limitlerinin üzerinde kalan kısmını poliçede yazılı limitlere kadar temin eder. Her türlü değer kaybı, kazanç kaybı talepleri teminat haricidir. Motorlu Araçları İhtiyari Sorumluluk Sigortası Genel şartlarının ek sözleşme ile teminat kapsamına alınabilecek hal ve teminat dışında kalan haller başlıklı 3. Maddesinde belirtilen manevi tazminat talepleri, İhtiyari Mali Mesuliyet teminatı ile birlikte değerlendirilmek üzere poliçede yer alan İhtiyari Mali Mesuliyet Limitinin %25'i ile sınırlı olmak üzere teminat dahilindedir." düzenlemesinin bulunduğu, bu durumda teminat limiti olan ... TL'nin içinde yer almak kaydıyla manevi tazminat limitinin en fazla %25 'e tekabül eden ... TL ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafça, davalı ... A.Ş.'ye ... tarihli dilekçeyle yazılı başvuruda bulunulduğu, davalı ... Şirketine ise ... havale tarihli dilekçe ile maddi ve manevi tazminat ödenmesi yönünde talepte bulunulduğu anlaşılmıştır. Destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin olarak yapılan değerlendirmede; 2918 sayılı Kanunun İhtiyari mali sorumluluk sigortasına uygulanacak hükümler başlıklı 100. maddesinde; "Bu Kanunun sorumluluğun kaldırılması veya tazminatın azaltılmasına ilişkin 95 inci maddesi, doğrudan doğruya talep ve dava hakkına ilişkin 97 nci maddesi ve zamanaşımına ilişkin 109 uncu maddesi ihtiyari mali sorumluluk sigortasında da uygulanır. " 2918 Sayılı Kanunun 90. maddesinde "zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır." düzenlemesi mevcuttur. Aynı Kanunun 61. maddesinde; "Birden çok kişi birlikte zarara sebebiyet verdikleri, veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır." düzenlemesi mevcuttur. 6098 sayılı TBK 53.maddesinde de ölüm halinde uğranılan zararlar belirtilmiş, 3.bendinde "...ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları zararlar..."'ın talep edilebileceği belirtilmiştir.

Aynı kanunun 55.maddesinde de, "Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz..." şeklinde tazminatın belirlenmesine ilişkin esaslar belirtilmiştir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 12/10/2021 tarih, 2021/18237 Esas, 2021/6666 Karar sayılı emsal içtihadında; "...Zorunlu karayolu taşımacılığı mali sorumluluk sigortası ile sigortacı, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelebilecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10/07/2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Yasasından doğan sorumluluğunu poliçede yazılı limitlere kadar sigorta örtüsüne almaktadır. 4925 sayılı Yasanın 18.maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Yasanın 17.maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar. Aynı Yasanın 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8. maddeleri hükümlerine göre meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır. Ancak, bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu, yolcuların uğradığı zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise, bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak, bu sigortanın yapılmamış olması, kaza tarihinde süresinin dolması ya da sigorta yapılmış ancak limitin aşılmış olması durumunda ise sırasıyla zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu söz konusu olacaktır..." şeklinde belirtilmiştir.

Davalı sigorta şirketlerinin sorumluluğu yönünden yapılan değerlendirmede;

Davalı sigorta şirketlerinden ... A.Ş.'nin ZMMS olmakla sıralı sorumluluk esasına göre bakiye limitleri çerçevesinde öncelikle sorumlu olduğu, davacılar tarafından destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin olarak ... tarihli dilekçeyle yazılı başvuruda bulunulduğu, destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin olarak ZMMS olan ... A.Ş tarafından toplam ... TL tazminat ödemesinin yapıldığı, davalı sigorta şirketinin yaptığı ödemenin yapması gereken ödeme olan ... TL'nin üzerinde olduğu, bu kapsamda sigorta şirketinin davacılar yönünden teminat limitine göre sorumlu olduğu tüm ödeme miktarını yaptığı, başkaca teminat limitinin kalmadığı anlaşılmakla davalı ... A.Ş. Yönünden maddi tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı ... A.Ş.'nin ise; Genişletilmiş Kasko/İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası olduğu, İMMS bedeni ve maddi ayrımı yapılmaksızın teminat limitinin ... TL olduğu, İhtiyari Mali Mesuliyet Klozunun "Sigortalı aracın kullanılmasından doğan ve KTK'nun ve umumi hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçede teminat kapsamında olmak şartıyla ZMMS limitlerinin üzerinde kalan kısmını poliçede yazılı limitlere kadar temin eder. Her türlü değer kaybı, kazanç kaybı talepleri teminat haricidir. Motorlu Araçları İhtiyari Sorumluluk Sigortası Genel şartlarının ek sözleşme ile teminat kapsamına alınabilecek hal ve teminat dışında kalan haller başlıklı 3. Maddesinde belirtilen manevi tazminat talepleri, İhtiyari Mali Mesuliyet teminatı ile birlikte değerlendirilmek üzere poliçede yer alan İhtiyari Mali Mesuliyet Limitinin %25'i ile sınırlı olmak üzere teminat dahilindedir." düzenlemesinin bulunduğu, bu durumda teminat limiti olan ... TL'nin içinde yer almak kaydıyla manevi tazminat limitinin en fazla %25 'e tekabül eden ... TL ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.

Maddi Tazminat yönünden davalı İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası ve işleten/sürücü yönünden davacılara ödenecek destekten yoksun kalma tazminatının hesabında TRH-2010 yaşam tablosu Prograsif Rant Metodu,%10 arttırım ve iskonto kullanılarak işlemiş ve işleyecek dönem olmak üzere iki bölüm halinde davalıların vefat eden destek nedeniyle alabilecekleri maddi ve manevi tazminat miktarları hesaplanmış, ihtiyari mali mesuliyet sigorta klozu dikkate alınarak tüm davacılar yönünden garameten paylaşım esas alınarak sorumluluğunun kabulü gerekmiştir.

Davalı gerçek kişi işleten ve sürücüler yönünden yapılan değerlendirmede: ... plakalı aracın işleten ve sürücüsü olan ...'in kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğu, bu hususun yukarıda belirtilen kesinleşmiş ceza mahkemesine ait ilam ile Mahkememizce oransal olarak tespite ilişkin alınan kusur raporundan anlaşıldığı görülmekle müteveffaya isabet eden kusur düşüldükten sonra aktüerya bilirkişi tarafından her bir davacı yönünden yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda yapılan hesaplama ile tespit edilen destekten yoksun kalma tazminatından davalı ...'in sorumlu olduğunun kabulü gerekmiştir. Müterafik kusur yönünden dava konusu somut olayda uygulanması gereken indirim sebebinin mevcut olmadığı görülmekle Mahkememizce belirlenen tazminat tutarlarından bu yönde indirim yapılmamıştır.

Davacının maddi tazminata ilişkin talepleri yönünden aktüerya bilirkişisi tarafından dosyada toplanan deliller ışığında tazminat hesabında Yargıtay tarafından nazara alınan ilkeler doğrultusunda düzenlenen mahkeme ve yargı denetimine elverişli kök ve ek raporlarda belirtilen tutarlar ile (davacının değer arttırım dilekçesindeki talebi ile bağlı kalınmak suretiyle) her bir davacı yönünden davalı işleten/sürücü ile davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktarlar ayrı ayrı belirtilmek şartıyla davalı işleten ve sürücü yönünden kaza tarihinden itibaren, davalı ... A.Ş. yönünden ise sigorta şirketlerine başvuru tarihinden itibaren 8 iş gününden sonra gelmek üzere (her ne kadar kısa kararda başvuru tarihi olarak ... belirtilmiş ise de, başvuru tarihinin yukarıda da belirtildiği gibi ... tarihi olduğu, 8 iş günü sonrasının ... olduğu görülmekle) işleyecek yasal faiz ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak şartıyla hükmedilen tazminatların müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, karar vermek gerekmiştir Davacıların manevi tazminat istemine ilişkin olarak yapılan değerlendirmede; 6098 sayılı TBK'nun 49. maddesinde ''Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'' Aynı yasanın 56/2 maddesine göre ''...ölüm hâlinde...ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.'' düzenlemesi mevcuttur.

Mahkememizce "Hakim manevi tazminatın miktarını tayin ederken saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranlarını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal, ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. 22/06/1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihatı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere manevi tazminat ne bir ceza ve ne de gerçek anlamda bir tazminattır. Davanın bu alanda gördüğü iş cismani zarara uğrayan kişinin duyduğu manevi acıyı bir dereceye kadar yumuşatmaktan, bozulan manevi dengeyi onarıp düzeltmekten, bir teselli, bir avunma ve ruhu tatmin aracı olmaktan ibarettir. Takdir hakkının söz konusu olduğu bütün hallerde hakim hak ve nesafetle hüküm vermek zorunluluğundadır. Hakimin hak ve nesafetle hüküm vermesi de genel olarak Türk toplumunun sosyal ekonomik ve moral yapısının ve özellikle de tarafların gerçek durumlarının gerektirdiği hak ve adalete uygun sonucu bulması demektir. Bu bakımdan takdir edilecek manevi tazminatın miktarı haksız eylemi özlenir hale getirecek özellikle mağdur için haksız zenginleşecek miktarda olmamalıdır. Manevi tazminat; zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Takdir edilecek miktar mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır." ilkeleri doğrultusunda yapılan değerlendirmede, tarafların ekonomik ve sosyal durumu, kazanın meydana geldiği tarih, olayın oluş şekli, desteğin kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmaması, desteğin kaza tarihindeki yaşı, davalı sürücünün kusuru, manevi tazminatın amacı, hak ve nesafet kuralları dikkate alınarak, davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabul kısmen reddi ile Davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL manevi tazminatın (davalı ... A.Ş. yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla, davacı ... yönünden ... TL, davacı ... yönünden ... TL, davacı ... yönünden ... TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 18/03/2019 tarih, 2016/8095 Esas, 2019/3078 Karar sayılı emsal içtihadında; "...İhtiyari dava arkadaşı olan davacıların her birinin murislerinin ölümü nedeniyle ayrı ayrı maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuş olması, her birinin davasının diğerinden bağımsız olması ve aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunanların usul ekonomisi ilkesi dikkate alınarak birlikte dava açtıkları durumda da esasen birden fazla dava olduğu dikkate alınarak; her bir davacı yönünden lehine hükmedilen tazminat miktarına göre ayrı ayrı vekalet ücreti verilmesi..." şeklinde belirtilmiş olmakla ihtiyari dava arkadaşı olan her bir davacı için hükmedilen / reddedilen maddi ve manevi tazminatlara göre ayrı ayrı davacılar lehine vekalet ücreti takdir etmek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

1.Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,

Maddi Tazminat Talebi Yönünden;

Buna göre; davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL destekten yoksun kalma tazminatının (davalı ... A.Ş. yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla, davacı ... yönünden ... TL, davacı ... yönünden ... TL, davacı ... yönünden ... TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) davalılar ... A.Ş ve ...’den; ... A.Ş. yönünden başvuru tarihi olan ..., davalı ... yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile davacılara VERİLMESİNE,

2.Davalı ... A.Ş. yönünden maddi tazminat talebinin REDDİNE,

Manevi Tazminat Talebi Yönünden;

Davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL manevi tazminatın (davalı ... A.Ş. yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla, davacı ... yönünden ... TL, davacı ... yönünden ... TL, davacı ... yönünden ... TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) davalılar ... A.Ş ve ...’den; ... A.Ş. yönünden başvuru tarihi olan ..., davalı ... yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile davacılara VERİLMESİNE, Maddi Tazminat Davası yönünden;

3.Harçlar Kanunu uyarınca maddi tazminat davası yönünden alınması gereken ... TL karar ve ilam harcının maddi tazminat davası için peşin alınan ... TL harç ile tamamlanarak alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalılar (davalı ... A.Ş. Yönünden ... TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) ... A.Ş.ve ...'den müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

4.Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince kabul miktarı üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılar (davalı ... A.Ş. Yönünden ... TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) ... ve ...'den tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

5.Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince kabul miktarı üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılar (davalı ... A.Ş. Yönünden ... TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) ... ve ...'den tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

6.Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince kabul miktarı üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılar (davalı ... A.Ş. Yönünden ... TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) ... ve ...'den tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

7.Davalı ... A.Ş. Kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince reddedilen toplam miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,

8.Davacı tarafından yapılan posta, davetiye, bilirkişi giderinden ibaret toplam ... TL yargılama giderinin davalılar ... A.Ş. ve ...'den (davalı ... A.Ş. yönünden ... TL ile sorumlu olmak kaydıyla) tahsili ile davacılara VERİLMESİNE, davalı ... A.Ş. için yapılan giderlerin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

9.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden ...-TL'nin (davalı ... A.Ş. Yönünden ... TL ile sorumlu olmak kaydıyla) davalılar ... A.Ş. ve ...'den tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

10.Davacılar tarafından dava açılırken maddi tazminat için yatırılan ... TL peşin harç, başvuru ve tedbir harç toplamı olan ... TL ile tamamlanarak alınan ... TL harç toplamı olan ... TL yargılama giderinin davalılar ... A.Ş ve ...'den (Davalı ... A.Ş. Yönünden ... TL ile sınırlı almak kaydıyla) tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

11.Artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın taraflara İADESİNE,

Manevi Tazminat Davası Yönünden:

12.Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL karar harcının peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalılar (davalı ... A.Ş. Yönünden ... TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) davalılar ... A.Ş ve ...’den tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

13.Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılar (davalı ... A.Ş. Yönünden ... TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) ... A.Ş ve ...’den tahsili ile bu davacıya VERİLMESİNE,

14.Davacı ... ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılar (davalı ... A.Ş. Yönünden ... TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) ... A.Ş ve ...’den tahsili ile bu davacıya VERİLMESİNE,

15.Davacı ... ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılar (davalı ... A.Ş. Yönünden ... TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) ... A.Ş ve ...’den tahsili ile bu davacıya VERİLMESİNE,

16.Davacı tarafından yapılan ve dava açılırken yatırılan ... TL ilk dava masrafının davalılar (davalı ... A.Ş. Yönünden ... TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) ... A.Ş ve ...’den tahsili ile bu davacılara VERİLMESİNE,

17.Artan ve kullanılmayan avansların karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın yatırana İADESİNE,

Dair; davacılar vekilinin duruşma salonunda ve davalı ... vekili e duruşma yoluyla yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/11/2025 Başkan ...