1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizin 2021/108 Esas sayılı dosyasında Group Trans Enerji Ticaret Anonim Şirketi yönünden 04.12.2025 tarihli ara karar ile tefrik edilen dava dosyası mahkememizin yukarıda belirtilen sırasına kaydedilmekle dosya incelendi,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı bono lehtarı ... Şirketi tarafından temlik cirosu ile müvekkili bankaya devir ve ciro edilen 03.04.2018, 02.05.2018, 01.06.2018, 02.07.2018, 01.08.2018, 03.09.2018 vade tarihli her biri 21.543.933,32 TL bedelli altı adet bonoda davalılardan ... Şirketinin düzenlenen; davalılar ... ile ...'nin aval veren sıfatı ile imzalarının bulunduğunu, Türk Ticaret Kanunun 701. Maddesi uyarınca aval verenlerin bonoyu düzenleyen lehine aval verdiklerini, Türk Ticaret Kanunun 724/1 maddesi uyarınca bir bonoyu düzenleyenin, kabul edenin ciro eden veya bonoya aval veren kişilerin bono hamiline karşı müteselsil borçlu sıfatı ile sorumlu olduklarını, Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere bonoyu düzenleyen ve onun lehine aval verene müracaat edilebilmesi için protesto keşide edilmesinin gerekli olmadığını, dava konusu bonolardan 03.04.2018 vade tarihli 21.543.933,32 TL tutarlı bono nedeni ile avaller ...ve ... hakkında ...

20.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını, 03.09.2018 vade tarihli 21.543.933,32 TL tutarlı bono nedeni ile davalı ...Şirketi (eski unvanı ... Anonim Şirketi) hakkında ...

23.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibe geçildiğini, her iki icra dosyası kapsamında davalıların hacze kabil yeterli mal varlıklarının tespit edilemediklerini, bonoları müvekkiline temlik cirosu ile devreden- bono lehtarı ... A.Ş hakkında ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında iflas kararı verildiğini, takibe konu edilen bonoların asıllarının İcra Müdürlüğü kasasında muhafaza altında olduğunu, diğer bonoların ise dilekçe ekinde Mahkemeye sunulduğunu, müvekkili banka tarafından yapılan takipler kapsamında borçlulardan yurt içinde herhangi bir tahsilat sağlanamadığını, bu nedenle alacağın ilama bağlanarak yetkili mahkemelerin de İstanbul Mahkemeleri olması dikkate alınarak işbu dava sonucunda alınacak ilam ile tanıma ve tenfiz yolu ile alacağın tahsili için hukuki yollara müracaat edileceğini, bu nedenle bu davanın açılmasında hukuki yararın bulunduğunu, açıklanan gerekçelerle davalıların müteselsil sorumluluğunun devam ettiği dikkate alınarak takip konusu bonolara ilişkin olmak üzere ve tahsilde tekerrür etmemek kaydı ile 6 adet bono bedeli toplamı 129.263.599,92 TL'nin bonoların vade tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile müvekkili bankaya ödenmesine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davacı vekili delil olarak sicil kayıtlarına, dava konusu senetlere,...

23.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, ...

20.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasına, 3 adet ihtarname ve 3 adet ödememe protestosuna, bilirkişi incelemesine, ticari defter ve kayıtlarına delil olarak dayanmış dava dilekçesi ekinde sunulan ihtarnamelerde bono bedellerinin ödenmesi hususunun dava dışı lehtar ... Şirketi'ne ihtar edildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili dava dilekçesi ekinde ticari uyuşmazlıklarda dava şartı olan arabuluculuk başvurusunda bulunulduğuna ve arabuluculuk başvurusunun anlaşma ile sonuçlanmadığına dair ... tarihli,...arabuluculuk numaralı son tutanağın ibraz edildiği tespit edilmiştir.

Davalılardan ...Şirketi vekili 14.04.2021 tarihinde sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının 03.09.2018 tarihli bonoya dayanarak ...

23.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında yine 03.04.2018 tarihli bono ile ilgili ...

20.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takip başlattığını, bu nedenle aynı bonolar nedeni ile davacının dava ikame edemeyeceğini, davanın icra takibine itirazın iptali davası olmadığından dava sırasında alınması gereken peşin harçtan icra takibinde yapılan harçların mahsup edilemeyeceğini, davacının bu davaya konu olan her biri 21.543.933,32 TL tutarlı 03.04.2018, 02.05.2018, 01.06.2018, 02.07.2018, 01.08.2018, 03.09.2018 vade tarihli bonoları ...A.Ş'den tahsil cirosu ile devraldığını, davacının kayıtlarının incelenmesi halinde bonoların davacıya tahsil cirosu ile devredildiğinin açıkça tespit edilebileceğini, davacıya tahsil talimatı ile verilen senetlerin davacı bankaya devir ve temlik edilmemiş olması sebebi ile davacının takip başlatıp bu bonolar nedeni ile dava açmasının mümkün olmadığını, davaya konu bonoların tahsil cirosu ile devredildiğini, Türk Ticaret Kanunun 688.maddesi uyarınca tahsil cirosunun amacının senet bedeli tahsil etmek olduğunu, tahsil cirosunun senetten doğan hakları devretmeye yetkisini vermediğini, senedi tahsil cirosu ile alan kimseye tahsile bağlı işlemleri yapma yetkisi verdiğini, senet bedelinin tahsili konusunda cirantanın temsilcisi sıfatını kazandığını, dava konusu bonoların da dava dışı...Şirketi ile davacı banka arasında imzalanan kredi sözleşmesine istinaden tahsil edilmek üzere davacı bankaya verildiğini, taraflar arasında imzalanan banka mutabakat ve senet tevdii bordrosundan bononun tahsil cirosu ile devredildiğinin anlaşılacağını, uygulamada ticari teamül gereği bankaların tahsil cirosu ile devredilen senetleri tahsil edemediklerinde borcu teminat altına almış olan diğer vasıtalar başvurduklarını ve tahsil amacı ile ciro edilen senedi lehtara iade etmediklerini ancak davacı bankanın senet borçlularının henüz temerrüde dahi düşmeden senetlerin bir temlik cirosu varmış gibi takibe koymayı ve dava açmayı tercih ettiğini, bu durumun hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, dava dışı kredi sözleşmesinin tarafı ... A.Ş tarafından davacı bankaya dava konusu bonoların yanı sıra teminat mektubu da teslim etmiş olduğunu, bu teminat mektubunun davacı bankadan talep edilmesi gerektiğini, senet borçlularının temerrüde düşmediğini, haricen öğrenilen bilgilerin temerrüt halinin oluşması için kredi müşterisi ... tarafından davacı bankaya verilmiş bir teminat mektubu bulunmaması hususunun sözleşmeye temerrüt şartı olarak şerh edildiğini, temerrüt halinin oluşabilmesi için sözlemede kararlaştırılan şartın gerçekleşmediğini, davacı bankanın dürüst davranma ilkesine aykırı hareket ettiğini, müvekkilinin dava da belirtilen tutar kadar borcu bulunmadığını, bu hususun müvekkili şirketin ve banka kayıtlarının bilirkişi marifetiyle incelenmesi halinde tespit edilebileceğini, talep edilen temerrüt faizi oranını fahiş olduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini iddia ve talep etmiştir. Davalı delil olarak ...

23.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası, ...

20.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile dava dışı ... A. Ş ile davacı arasında imzalanan kredi sözleşmesine, banka teminat mektubuna, teminat ve senet tevdii bordrosuna, kendisine ait ticari defter ve kayıtlara, keşif ve bilirkişi delillerine dayanmış, hangi vakıaların ispatı için keşif deliline dayanıldığı hususunun dilekçe de açıklanmadığı anlaşılmıştır.

Davanın tefrikinden önce cevap dilekçesini ibraz eden ... (yeni unvanı ...) vekili 01.06.2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacının 03.09.2018 tarihli bonoya dayanarak ...

23.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yine 03.04.2018 tarihli bono ile ilgili ...

20.İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyasında takip başlattığını, bu nedenle aynı bonolar nedeni ile davacının dava ikame edemeyeceğini, davanın icra takibine itirazın iptali davası olmadığından dava sırasında alınması gereken peşin harçtan icra takibinde yapılan harçların mahsup edilemeyeceğini, davacının bu davaya konu olan her biri 21.543.933,32 TL tutarlı 03.04.2018, 02.05.2018, 01.06.2018, 02.07.2018, 01.08.2018, 03.09.2018 vade tarihli bonoları ...A.Ş'den tahsil cirosu ile devraldığını, davacının kayıtlarının incelenmesi halinde bonoların davacıya tahsil cirosu ile devredildiğinin açıkça tespit edilebileceğini, davacıya tahsil talimatı ile verilen senetlerin davacı bankaya devir ve temlik edilmemiş olması sebebi ile davacının takip başlatıp bu bonolar nedeni ile dava açmasının mümkün olmadığını, davaya konu bonoların tahsil cirosu ile devredildiğini, Türk Ticaret Kanunun 688.maddesi uyarınca tahsil cirosunun amacının senet bedeli tahsil etmek olduğunu, tahsil cirosunun senetten doğan hakları devretmeye yetkisini vermediğini, senedi tahsil cirosu ile alan kimseye tahsile bağlı işlemleri yapma yetkisi verdiğini, senet bedelinin tahsili konusunda cirantanın temsilcisi sıfatını kazandığını, dava konusu bonoların da dava dışı...Şirketi ile davacı banka arasında imzalanan kredi sözleşmesine istinaden tahsil edilmek üzere davacı bankaya verildiğini, taraflar arasında imzalanan banka mutabakat ve senet tevdii bordrosundan bononun tahsil cirosu ile devredildiğinin anlaşılacağını, uygulamada ticari teamül gereği bankaların tahsil cirosu ile devredilen senetleri tahsil edemediklerinde borcu teminat altına almış olan diğer vasıtalar başvurduklarını ve tahsil amacı ile ciro edilen senedi lehtara iade etmediklerini ancak davacı bankanın senet borçlularının henüz temerrüte dahi düşmeden senetlerin bir temlik cirosu varmış gibi takibe koymayı ve dava açmayı tercih ettiğini, bu durumun hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, dava dışı kredi sözleşmesinin tarafı ...A.Ş tarafından davacı bankaya dava konusu bonoların yanı sıra teminat mektubu da teslim etmiş olduğunu, bu teminat mektubunun davacı bankadan talep edilmesi gerektiğini, senet borçlularının temerrüte düşmediğini, haricen öğrenilen bilgilerin temerrüt halinin oluşması için kredi müşterisi ... tarafından davacı bankaya verilmiş bir teminat mektubu bulunmaması hususunun sözleşmeye temerrüt şartı olarak şerh edildiğini, temerrüt halinin oluşabilmesi için sözlemede kararlaştırılan şartın gerçekleşmediğini, davacı bankanın dürüst davranma ilkesine aykırı hareket ettiğini, müvekkilinin dava da belirtilen tutar kadar borcu bulunmadığını, bu hususun müvekkili şirketin ve banka kayıtlarının bilirkişi marifetiyle incelenmesi halinde tespit edilebileceğini, talep edilen temerrüt faizi oranını fahiş olduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini iddia ve talep etmiştir. Davalı delil olarak ...

23.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, ...

20.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası ile dava dışı ... A. Ş ile davacı arasında imzalanan kredi sözleşmesine, banka teminat mektubuna, teminat ve senet tevdii bordrosuna, kendisine ait ticari defter ve kayıtlara, keşif ve bilirkişi delillerine dayanmış, hangi vakıaların ispatı için keşif deliline dayanıldığı hususunun dilekçe de açıklanmadığı, dilekçe ekinde sunulan 31.12.2017 tarihli teminat ve senet tevdii bordrosunda bankanın tahsile veya teminata alınan senetler tutarının 129.263.599,92 TL olarak kararlaştırıldığı, ... Şirketi borcu için birinci derecede 292.500,000 USD tutarlı ipotek ile ikinci derecede 65.000.000 TL tutarlı ipoteğin teminatlar başlığı altında not edildiği anlaşılmıştır.

Davalılardan ...Şirketinin iflasına karar verilmiş olması sebebi ile bu davalı yönünden alacak davasının sıra cetveline kayıt davasına dönüşebileceği ve bonoda düzenleyen sıfatı bu davalı yönünden taraflar arasında temel ilişki bulunup bulunmadığı hususunun ortaya konulması amacı ile 6100 sayılı HMK'nın 139.maddesi uyarınca davacı vekiline ...Şirketi ile banka arasında imzalanmış kredi sözleşmelerini bu şirketten olan alacakların dayanak belgelerini, kat ihtarnameleri ve tebliğ şerhlerinin sunulması hususu ihtar edilmiştir.

İcra Müdürlüğü kasasında bulunmayan 4 adet bono aslının 18.03.2021 tarihinde Mahkememizin 14654 sayılı kasasında muhafaza altına alındığı, Mahkememizin 20.02.2023 tarihli ara kararı kapsamında davacı vekilinin 13.03.2023 tarihli dilekçesinde davalılar tarafından bankaya temlik cirosu ile devir ve ciro edilen bonoların ... Şirketinden devir ve ciro alınmış olması sebebi ile ... Şirketi ile ilgili belgelerin ibraz edilmesi gerektiği düşünüldüğü belirtilerek dava dışı bono lehtarı ...Şirketi ile davacı bankanında aralarında bulundu toplam 4 banka arasında imzalanan 10.06.2011 tarihli İngilizce dilindeki (...)kredi sözleşmesi uyarınca ... Şirketi'ne kredi kullandırıldığını, bu kredilerinin kat edildiğine dair 16.01.2023 tarihli kat ihtarının ve tebliğ şerhinin sunulduğunun sözleşmenin Türkçe tercümesinin sunulacağının bildirildiği ve dilekçe ekinde iflasına karar verilen şirketi ile davacı banka arasında imzalanan iki ayrı kredi sözleşmesi ve bu sözleşmeler ile ilgili asıl borçluya keşide edilen kat ihtarları ve tebliğ şerhlerinin sunulduğunun bildirildiği anlaşılmıştır. Dilekçe ekinde ...Şirketi (yeni unvanı ... Şirketi) ile davacı bankanın ... Şubesi arasında imzalanan 02.06.2011, 11.03.2013 tarihli nakdi ve gayri nakdi kredi sözleşmesinin örneğinin ibraz edilmiş olduğu anlaşılmıştır. ... Şirketi ile imzalanmış kredi sözleşmelerinin Türkçe tercümelerinin Uyap üzerinden sunulması hususunda davacı vekiline HMK'nın 145. maddesi uyarınca 1 aylık süre verilmiş, davacı vekili tarafından18.07.2014 tarihli İşletme Sermayesi Kredisi ile 23.08.2017 tarihli İkinci Küresel Değişiklik ve Yeniden İfade Sözleşmesinin İngilizce dilinden Türkçe diline tercüme edilmiş örneğinin 02.01.2024 tarihli dilekçe ekinde ibraz edildiği anlaşılmıştır. " Tarih 18 Temmuz İşletme Sermayesi Kredi Sözleşmesi 20.000.000 USD " başlıklı sözleşme ile ... Şirketi'ne finansal kuruluşlar olan...Bankası Anonim Şirketi, ...Bankası Anonim Şirketi,...Bankası T.A.O.,... Bankası Anonim Şirketi tarafından kredi verileceğinin sözleşmenin 26.maddesi uyarınca bu sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda İngiltere Mahkemelerinin yetkili olacağının ayrıca Finansman taraflarının yargı alanına sahip diğer mahkemelerde de eş zamanlı olarak dava açabileceklerinin ve Türkiye Cumhuriyeti sınırlarındaki herhangi bir mahkeme nezdinde kredi alan aleyhine dava açılması durumunda mahkeme kararının kesin delil teşkil edeceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.

Türkçe tercüme örneği sunulan " Tarih : 23 Ağustos 2017 İkinci Küresel Değişiklik Ve Yeniden İfade Sözleşmesi" başlıklı sözleşmede ... Şirketi'nin borçlarının geri ödeme koşullarının kararlaştırıldığı, sözleşmenin 15. Maddesinde sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda İngiliz Yasalarının uygulanacağının kararlaştırıldığı, yine kredi sözleşmesinin yargı yetkisine ilişkin 58. Maddesinin bu sözleşmeye dahil edilmesinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.

Türkçe tercüme örneği sunulan " 18 Temmuz 2024 tarihli (tadil edildiği ve zaman zaman yeniden düzenlendiği gibi) 2017'de yeniden tadil edildiği ve düzenlendiği şekli ile 2017 tarihli İkinci Küresel Değişiklik Ve Yeniden Düzenleme Sözleşmesi uyarınca işletme sermayesi kredi sözleşmesi" başlıklı sözleşmede, sözleşmenin ilk olarak 14.07.2014 tarihinde imzalandığının, sözleşmenin 04.08.2014, 23.06.2015, 26.08.2015, 30.12.2015, 31.03.2016, 29.04.2016, 30.06.2016, 05.10.2016, 10.11.2016, 30.12.2016 ve 06.02.2017'de değiştirildiğinin zaman zaman tadil edildiğinin ve İkinci Küresel Değişiklik Ve Yeniden Düzenleme Sözleşmesi uyarınca yeniden düzenlendiğini kararlaştırıldığı, sözleşmede ödeme koşullarının düzenlendiği, sözleşmenin 26.maddesi uyarınca bu sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda İngiltere Mahkemelerinin yetkili olacağının ayrıca Finansman taraflarının yargı alanına sahip diğer mahkemelerde de eş zamanlı olarak dava açabileceklerinin ve Türkiye Cumhuriyeti sınırlarındaki herhangi bir mahkeme nezdinde kredi alan aleyhine dava açılması durumunda mahkeme kararının kesin delil teşkil edeceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.

Davacı bankanın kendi kayıtlarında dava tarihi olan 12.02.2021 tarihi itibari ile ... Anonim Şirketi'nden ne kadar alacaklı olduğu konusunda banka kayıtlarında inceleme yapılarak yazılı görüş düzenlenmesi için 6100 sayılı HMK'nın 266 ve devamı maddeleri devamı uyarınca dosya bankacılık- finans alanında uzman bilirkişiler ..., .... ve ...'ten oluşan bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, bilirkişilere banka kayıtlarında 25.07.2023 tarihi 10.00-17.00 saatleri arasında yerinde inceleme yapma yetkisi verilmiş, bilirkişiler tarafından banka kayıtlarında inceleme yapılarak düzenlenen 11.10.2023 tarihli raporda özetle; davacı bankanında aralarında bulunduğu 4 banka ile dava dışı .... Şirketi arasında 10.06.2011 tarihinde kredi sözleşmesi imzalandığı, sözleşmede her bankanın kendi kullandırdığı kredi tutarında alacaklı olduğunun, diğer bankaların kullandırdıkları kredilerden dolayı davacı bankanın sorumluluğunun bulunmadığı, bu sebeple hesaplama ve tespitlerde davacı banka tarafından kullandırılan kredi alacaklarını hesaplamaya dahil edilmesi gerektiği, 10.06.2011 tarihli sözleşmede davacı ... Bankasının teminat temsilcisi sıfatının bulunduğu, davacı ... Bankası tarafından kullandırılacak kredi tutarının 175.000.000 USD olduğu ve kredilerin altışar aylık dönemlerde yirmi üç eşit taksitte geri ödeneceğinin akdi faiz oranının dava dışı kredi temsilcisi olarak kararlaştırılan .... Bankası A.Ş tarafından taraflara bildirileceğinin, ...Bankası A.Ş tarafından akdi faiz oranının libor + 4,5 olarak uygulandığı ve hesap ekstresine yansıtıldığı, krediyi altı ayda bir faiz tahakkuku yapılacağının kredinin döviz veya TL olarak kullanılabileceğinin, ödeme süresi geçen alacaklar için temerrüt faizinin %2 daha fazla oranda faiz tahakkuk ettirileceğinin kararlaştırıldığı, davacı banka tarafından ... Şirketi'ne 30.04.2019 tarihinde 5.000.000 USD kredi kullandırıldığı, bu kredi ile ilgili ayrı bir kredi tespit edilemediğinden 10.06.2014 tarihli sözleşme hükümlerine göre değerlendirme yapılması gerektiği, sözleşmede Türk Lirası krediler için akdi faiz oranının belirtilmediği, tazmin olan teminat mektuplarına uygulanacak temerrüt faizi konusunda sözleşmede açık bir hüküm olmadığı, dava tarihine kadar hesabın kat edilmediği, ihtarname keşide edilmediği, temerrüdün dava tarihi itibari ile gerçekleştiği, yalnız dava tarihinden önce ....A.Ş'ye kullandırılan krediler nedeni ile ihtarname keşide edilmiş olduğu, tazmin olan teminat mektupları yönünden kredilerin tazmin tarihlerinde temerrüdün gerçekleşmiş olduğu bu nedenle teminat mektubu bedellerinin ödeme tarihlerinden dava tarihine kadar temerrüt faizinin hesaplanması gerektiği, davacı bankanın döviz kredisinden, teminat mektuplarının tazmininden ve teminat mektubu komisyonlarından dolayı ... Şirketinden alacaklı olduğu, dava dışı ... Şirketinin davacı bankanın da aralarında bulunduğu 4 banka tarafından toplam 547.826.088 USD proje kredisi kullandırıldığı, davacı banka tarafından ise 26.06.2014 tarihine kadar 175.000.000 USD kredi kullandırıldığı, 30.06.2014 tarihinden başlayan geri ödeme ile davalının davacı bankaya 136.956.521,75 USD ana para borcu kaldığı, 30.04.2019 tarihinde davalıya davacı banka tarafından ayrıca 5.000.000 USD kredi kullandırıldığı, proje kredisinden dolayı davalının dava tarihinden önce temerrüte düşürüldüğüne dair bir ihtarname keşide edilmemiş olduğu dikkate alınarak, dava tarihine kadar akdi faiz oranına göre hesaplama yapılması gerektiği, altı aylık dönemler itibari ile libor +4,5 akdi faiz üzerinden dava tarihi itibari ile davacı bankanın proje kredisinden dolayı 136.956.521,75 USD'si ana para, 15.072.942,97 USD işlemiş faiz olmak üzere 152.029.464,72 USD olarak tespit edildiği ve bu alacağın dava tarihi itibari ile Türk Lirası karşılığının 1.072.279.017,61 TL olduğu, davacı banka tarafından davalıya 30.04.2019 tarihinde kullandırılan 5.000.000 USD tutarlı döviz kredisi nedeni ile davacı bankanın dava tarihi itibari ile 5.000.000 USD ana para, 546.343,02 USD işlemiş akdi faiz, 27.316,70 USD BSMV olmak üzere 5.573.650,72 USD alacaklı olduğu ve bu alacağın dava tarihi itibari ile Türk Lirası karşılığının 39.311.515,89 TL olduğu, davacı bankanın tazmin edilmiş teminat mektuplarından ve teminat mektuplarının devre komisyonlarından kaynaklı alacaklarının ayrıca tablo halinde gösterildiği, bu alacaklar yönünden uygulanacak faizi ilişkin bilgiler ibraz edilmediği için yalnız ana para detaylarının raporda belirtildiği, dava konusu bonoların ... Şirketi (eski unvanı ... Şirketi ) tarafından...Şirketi'ne lehine düzenlendiği, bonolarda diğer davalıların aval sıfatlarının bulunduğu, davalı tarafından sunulan belgelerde bonoların bankaya teminat için verildiğin dair bir hüküm bulunmadığı, bankanın kaşesinin bulunduğu belgede "tahsili alınan senetler " ifadesinin karşısında 6 adet 129.263.599,92 TL ifadesinin yer aldığı, bonolardan kaynaklanan alacağın vade tarihinden itibaren ticari avans faizi üzerinden hesaplama yapılması gerektiği, dava tarihi itibari ile 129.263.599,92 TL asıl alacak olmak üzere işlemiş avans faizi ve BSMV ile birlikte 177.511.171,27 TL'ye ulaştığı, bonoyu düzenleyen .... Şirketi'nin ve bonoda aval sıfatı bulunan davalıların toplam 177.511.171,27 TL borçtan müteselsilen sorumlu oldukları yönünde görüş belirtildiği anlaşılmıştır.

Davacı bankanın ve (tefrik kararından önce) davalılardan ...(yeni unvanı ...) vekilinin bilirkişiler tarafından yapılan hesaplama yöntemine itiraz etmesi üzerine itirazlarının değerlendirilmesi için dosya yeniden önceki bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından tarafların itirazları değerlendirilerek düzenlenmiş 20.05.2024 tarihli raporda özetle; dava dışı ... Şirketinin dava tarihi itibari ile döviz proje kredisi ve ayrıca kullandırılan döviz endeksli krediden dolayı 157.600.108,77 USD karşılığı 1.111.569.327,15 TL alacaklı olduğu, davacı bankanın tazmin olan teminat mektuplarından dolayı 148.717.888 TL, teminat mektubu komisyonlarından dolayı 207.724 TL alacaklı olduğu, dava tarihi itibari ile bankanın ... A.Şden olan alacaklarının Türk Lirası karşılığının 1.260.494.939,15 TL olduğu, davacı bankaya ciro edilen 6 adet bono nedeni ile davacının ticari avans faizi üzerinden alacak miktarının dava tarihi itibari ile toplam 177.511.171,27 TL'ye ulaştığının hesaplandığı, davalıların bono borcundan dolayı müteselsilen sorumlu oldukları, bonoların teminat niteliğinde olduğuna karar verilmesi halinde davacının bono bedeli kadar talepte bulunabileceği yönünde görüş belirtildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili bu kez proje kredisi alacağının hatalı hesaplandığına dair 10.06.2024 tarihli dilekçesi ile detaylı itirazlarını sunmuş olduğundan davacının bu itirazlarının değerlendirilmesi için dosya yeniden önceki bilirkişiye tevdi edilmiştir. Davalılardan ... (yeni unvanı ...) vekilinin 10.06.2024 tarihli itiraz dilekçesinde yer alan itirazların hukuki değerlendirme gerektirdiği, bonoların temlik cirosu kapsamında mı yoksa tahsil cirosu ile mi iktibas edildiği hususunun mahkememizce değerlendirilebileceği yine bono borçluları yönünden temerrüdün gerçekleşip gerçekleşmediğini mahkememizce değerlendirilebileceği anlaşılmakla, bu konuda bilirkişiden yeniden görüş alınmasına gerek görülmemiştir.

Davacı vekilinin itirazlarının değerlendirildiği 09.04.2025 tarihli ikinci ek bilirkişi raporunda özetle; dava dışı ...Şirketinin dava tarihi itibari ile davacı bankaya tüm döviz kredilerinden dolayı 141.956.521,75 USD ana para, 16.499.571,79 USD faiz, 824.978,59 USD BSMV olmak üzere 159.281.072,13 USD alacaklı olduğu ve bu alacağın dava tarihi itibari ile Türk Lirası karşılığının 1.123.425.329,85 TL olduğu, tanzim olan teminat mektuplarından dolayı 148.717.888 TL; teminat mektubu komisyonlarından dolayı 207.724 TL nakit alacağı bulunduğu, davacı bankaya ciro edilen 6 adet bono ile davacı bankanın dava tarihi itibari ile davalılardan faizleri ile birlikte toplam 188.110.113,21 TL'yi talep edebileceği yönünde görüş belirtildiği anlaşılmıştır.

Davacı banka vekili tarafından 29.04.2025 tarihli itiraz dilekçesi ile özellikle proje kredisi faiz hesabı bakımından yapılan hatalı faiz oranı hesabının düzeltilmesi hususunda talepte bulunulması üzerine dosya yeniden önceki bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından düzenlenen 05.11.2025 tarihli raporda özetle; proje kredisi nedeni ile temerrüdün dava tarihi itibari ile gerçekleştiği dikkate alınarak banka alacağının hesaplandığı, bono alacağı yönünden faiz oranlarının değişikliği nedeni ile yeniden hesaplama yapıldığı, davacı bankanın dava tarihi itibari ile ...A.Ş'den döviz kredilerinden dolayı 141.956.521,75 USD ana para olmak üzere 166.618.370,57 USD alacaklı olduğu ve bu alacağın dava tarihi itibari ile Türk Lirası karşılığının 1.175.176.029,49 TL olduğu, tazmin olan teminat mektuplarından dolayı 148.717.888 TL, teminat mektubu komisyonlarından dolayı 207.724 TL alacaklı olduğu, davacı bankanın davalılardan 6 adet bono bedeli ile dava tarihi itibari ile 129.263.599,92 TL'si asıl alacak olmak üzere 188.110.113,21 TL alacaklı olduğu yönünde görüş belirtildiği anlaşılmıştır. Davalılardan ... (yeni unvanı ...) vekilinin davanın dava dışı ...Şirketine ihbar etmesine talep ettiği dikkate alınarak davalı vekilinin 29.04.2025 tarihli dilekçesi...Şirketine ihbar olunan sıfatı ile tebliğ edilmiştir. Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe Davacı , dava dışı ... Şirketi'nden altı adet toplam tutarı 129.263.599,92 TL olan bonoların temlik cirosu ile devir ve teslim alındığını belirterek bonolarda düzenleyen olarak imzası bulunan davalıdan bono bedellerinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Yargılama sırasında davalı ... Şirketinin mahkememizin 2020/440 Esas sayılı dosyasında iflasına karar verildiği ve iflas tasfiyesinin ...

1.İflas Müdürlüğünün ... iflas sayılı dosyasında basit usule göre yürütüldüğü anlaşılmakla, dava dilekçesi ve ekleri iflas eden şirketi temsilen ...

1.İflas Dairesine tebliğ edilmiş, İflas Müdürlüğü tarafından ayrıca bir beyan sunulmadığı anlaşılmıştır. Davacının tefrik kararından önce diğer davalılardan ve davalıdan alacaklı olup olmadığı hususunun tespiti amacı ile davacı ve davalıların kayıtlarında bilirkişi incelemesi yapıldıktan sonra iflasına karar verilen şirket yönünden davanın ayrılmasına karar verilmesi hususunun ayrıca değerlendirilmesine karar verilerek yargılamaya devam edilmiştir.

Yargılama sırasında davacı tarafa iflas masasına başvuruda bulunmak üzere süre verilmiş, davacı tarafından 236.033.794,48 TL alacağın iflas tasfiyesinde düzenlenen sıra cetveline kaydedilmesi için yapılan başvurunun 6 nolu sıraya kaydedildiği, 6 nolu alacak kayıt başvurusunun iflas idaresi tarafından kısmen kabul edildiği ve davacının 15.000.000 TL alacağının sıra cetveline kaydedildiği, dava konusu 222.322.050,47 TL yönünden alacağın sıra cetveline kaydedilmesi talebinin reddine karar verildiği hususu ...

1.İflas Müdürlüğünün ...iflas sayılı 30.09.2021 tarihli kararından anlaşılmıştır.

Davalı, dava konusu bonolarda yer alan ciroların tahsil cirosu olduklarını, bonolarda yer alan ciroların temlik cirosu olmaması sebebiyle davacı bankanın senetten doğan haklarını kullanamayacağını, bonoları davacı bankaya ciro eden şirketin kredi borçları yönünden dava tarihi itibari ile temerrüdün gerçekleşmemiş olduğunu, davacı bankanın dava dışı lehtar şirket ile imzalamış olduğu sözleşmeye aykırı davrandığını, hakkını kötüye kullandığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini iddia etmiştir. Dava konusu bonoların emre yazılı senetler olduğu konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle kambiyo senetlerinde ciroya ilişkin yasal düzenlemeler ile hukuki kavram ve kurumların ortaya konulmasında yarar vardır. Ciro , emre yazılı senetlerde hak sahibince senedin arkasına veya alonja yazılan ve ciro edenin imzasını da içermek zorunda olan bir devir beyanıdır. Herhangi bir kaydı içermeyen ciro temlik cirosu hükmündedir.

Ciro, yapılış amacı yönünden temlik, tahsil ve rehin cirosu olmak üzere üçe ayrılmaktadır. Amaç senedin mülkiyetini ve senette mündemiç alacak hakkını devretmek ise "temlik cirosu" söz konusudur. 6102 sayılı Kanun'un 684/1 inci maddesi; "ciro ve zilyetliğin geçirilmesi ile poliçeden doğan bütün haklar devrolunur" hükmünü haizdir. Buna göre temlik cirosu ile senedin mülkiyetinin ve senedin içerdiği hakkın devri için ciro işlemi yanında taraflar arasında devir sözleşmesinin bulunması ve senet zilyetliğinin geçirilmesi gerekir. Temlik cirosu ile ciranta artık senedin nihai alacaklısı sıfatını kaybeder ve ciro yaptığı şahsa ve ondan sonra gelecek olanlara karşı sorumlu olur. Ciro şerhinden aksi anlaşılmadıkça her ciro, kural olarak temlik cirosu hükmündedir.

Bununla birlikte ciro, senet bedelinin tahsili için bir kimseye yetki verilmesi amacıyla yapılıyorsa "tahsil cirosu" söz konusu olmaktadır. 6102 sayılı Kanun'un 688/1 inci maddesi; "Ciro, "bedeli tahsil içindir", "vekâleten" veya bedelin başkası adına kabul edileceğini belirten bir şerhi ya da sadece vekil etmeyi ifade eden bir kaydı içerirse, hamil, poliçeden doğan bütün hakları kullanabilir; fakat o poliçeyi ancak tahsil cirosu ile tekrar ciro edebilir" hükmünü haizdir. Buna göre tahsil cirosunda alacaklı kendisine bir temsilci atayarak senet bedelinin tahsilini amaçlamaktadır. Tahsil cirosu açık veya gizli (örtülü) tahsil cirosu olarak yapılabilmektedir. Açık tahsil cirosunda, ciro şerhinde vekâlet kaydının açıkça yer almakta, "bedeli tahsil içindir", "vekâleten" veya "kabz içindir" gibi vekâleti gösteren bir kaydın bulunması gerekmektedir. Tahsil cirosuyla senedi iktisap eden hamil, senet içerisine yerleşmiş hakkı iktisap etmemekte, senedin mülkiyeti cirantada kalmaya devam etmektedir. Hamil, kendisine yapılan tahsil cirosu ile senet bedelini tahsil edip cirantasına getirme yetkisi kazanmaktadır. Bu sebeple, senedi tahsil için gerekli işlemleri yapmaya yetkili olmakla birlikte bu işlemleri ancak cirantasının vekili olarak yapabilmektedir. Bununla birlikte hamil, senedi tekrar ciro etmek isterse senedi ancak tahsil cirosu ile devredebilmektedir.

Dava konusu 03.04.2018 vade tarihli 21.543.933,32 TL tutarlı ,02.05.2018 vade tarihli 21.543.933,32 TL tutarlı ,01.06.2018 vade tarihli 21.543.933,32 TL tutarlı, 02.07.2018 vade tarihli 21.543.933,32 TL tutarlı, 01.08.2018 vade tarihli 21.543.933,32 TL tutarlı , 03.09.2018 vade tarihli 21.543.933,32 TL tutarlı her bir bonoda 6102 sayılı TTK'nın 776.maddesi kapsamında zorunlu unsurların yer aldığı, davalının bonolarda düzenleyen sıfatıyla imzasının bulunduğu, dava dışı ...Şirketi'nin lehtar olarak yer aldığı bonoların arka yüzlerinde ilk sırada kaşe ve imzasının yer aldığı ciroların , “bedeli tahsil içindir”ifadesini ve buna benzer bir ibareyi içermediği için kaşe ve imzadan ibaret bu cironun temlik cirosu olarak kabul edilmesi gerektiği, ... (yeni unvanı ...) vekili tarafından sunulan teminat ve senet tevdi bordrosunda dava konusu bonoların vade tarihlerine, düzenlenme tarihlerine ve de senet bedellerine yer verilmemiş olduğu ; davalı tafarından bonolar üzerindeki cironun tahsil cirosu olduğunu ispata elverişli yazılı bir belge sunulamadığı , bonolar üzerindeki cironun temlik cirosu olduğu, senet üzerindeki hakların ciro ile davacı bankaya geçtiği, davacı bankanın da birbirini takip eden geçerli ciro zinciri ile yasal hamil olarak bonodan doğan hakkını bonoları düzenleyene ve bonolarda aval sıfatı bulanan davalılara karşı ileri sürebileceği anlaşılmaktadır.

Davacı bankanın 03.04.2018, 02.05.2018, 01.06.2018, 02.07.2018, 01.08.2018, 03.09.2018 vade tarihli bonoları temlik cirosu ile devir ve temlik aldığı, davacı bankanın dava dışı...A.Ş'den döviz kredilerinden dolayı 141.956.521,75 USD ana para olmak üzere 166.618.370,57 USD alacaklı olduğu ve bu alacağın dava tarihi itibari ile Türk Lirası karşılığının 1.175.176.029,49 TL olduğu, tazmin olan teminat mektuplarından dolayı 148.717.888 TL, teminat mektubu komisyonlarından dolayı 207.724 TL alacaklı olduğu, davacı bankanın bonolar nedeni ile bonoyu düzenleyen davalı ile dava dışı avaller aleyhine takip başlatmakta ve dava ikame etmekte kötüniyetli olduğu hususunun davalı tarafından ispat edilemediği , davacı bankanın 6 adet bono nedeni ile davalıdan (mükerrer tahsil oluşturmamak kaydıyla) dava tarihi itibari ile 129.263.599,92 TL'si asıl alacak olmak üzere 188.110.113,21 TL talep edebileceğinin bankacı bilirkişiler tarafından düzenlenen yazılı görüşlerden anlaşıldığı, davacının bonodan kaynaklı alacağından 15.000.000 TL sinin sıra cetveline kaydedildiği, mahkememizin taleple bağlı olduğu,

İİK 195.maddesi kapsamında davacının sıra cetveline kaydedilen 15.000.000 TL tutarlı alacağına ilave olarak 129.263.899,92 TL'nin davacı alacağı olarak sıra cetveline kayıt ve kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

1.Davanın KABULÜNE,

03.04.2018, 02.05.2018, 01.06.2018, 02.07.2018, 01.08.2018, 03.09.2018 vade tarihli her biri 21.543.933,32 TL bedelli altı adet bono nedeni ile davacının sıra cetveline kaydedilen 15.000.000 TL tutarlı alacağına ilave olarak 129.263.899,92 TL'nin davacı alacağı olarak sıra cetveline kayıt ve kabulüne,

2.Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesine göre tahsili gereken harç miktarı 615,40 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,

3.Davacı tarafından bu dava nedeni ile ayrı bir yargılama gideri yapılmadığından yargılama gideri konusunda karar verilmesine yer olmadığına,

4.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5.Gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 25/12/2025 BAŞKAN ÜYE ÜYE KATİP