1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA/

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; ...

29.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına , borçlular tarafından sunulan borca itiraz dilekçelerinin haksız olduğunu ve alacaklarının tahsilini önlemeye yönelik olduğunu, müvekkili şirketin ... no'lu Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Sözleşmesi ve ... no'lu Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalı...Tic. A.ş.'yi dava konusu olaya ilişkin nakliye rizikolarına karşı sigortaladığını, Sigortalı ... Tic. A.ş. tarafından İtalya’da yerleşik ... isimli firmaya 07.02.2022 tarih ve ... numaralı fatura kapsamında (Satış şekli: ...) 12 KAP (1 adet Net; 21.300,00 Kg.) rulo sac açma, doğrultma servo sistem sürme makinası sattığını, Emtianın Türkiye’den ...’ya kadar olan kombine nakliyesi (... limanı...) üst taşıyıcı ... Ltd. Şti. sorumluluğunda Davalı ... Ltd. Şti. firması tarafından ... konteyner (Üzeri açık konteyner) + ... plakalı ... araç ile gerçekleştirildiğini, söz konusu aracın 22.02.2022 tarihinde alıcı firmaya varışı sonrasında yapılan kontrollerde emtianın hasarlı olduğunun görülmesi üzerine CMR belgesine şerh düşüldüğünü, Fiili taşımayı yapan Davalı ... ve Kara proje şirketi dava konusu hasar nedeniyle sorumlu olduğunu, Dava konusu hasarın meydana gelmesinde, Davalı fiili taşıyıcı konumundaki ... ve ... şirketi ile birlikte taşıyıcı sorumluluk sigortacısı diğer Davalı ... Sigorta'nın sorumluluğunun söz konusu olduğunu, dava konusu hasar sonrası yapılan ekspertiz çalışmalarına göre hasar miktarının; 4.729,47-EURO olarak belirlendiğini, Söz konusu hasar sebebi ile müvekkili şirketin sigortalısına, 4.729,47-EUR tazminat ödemesi yapıldığını, Ekli ödeme dekontuna istinaden anılan ödeme ile müvekkili şirketin, Türk Ticaret Kanunu m. 1472 (1) uyarınca sigortalısının dava ve talep haklarının halefi olduğunu, Davalılar ile dava öncesi (... Sigorta A.Ş.'ye 15/11/2022 tarihinde müvekkil şirket tarafından başvuru yapıldığını) yapılan taleplerinine olumlu cevap verilmemesinin akabinde; alacaklarına ilişkin olarak başlattıkları ...

29.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas numaralı dosyasına yansıyan takibe, borçlular tarafından herhangi bir borcunun bulunmadığı belirtilerek, elle tutulur bir sebep gösterilmeksizin, borca, faizine ve tüm fer’ilerine itiraz edilmiş olmasının hukuken korunamaz olduğunu, icra takibatına devam ederek haklı alacaklarına kavuşabilmek adına müvekkili şirket tarafından arabuluculuğa başvurulduğunu, ekte sunulan arabuluculuk son tutanağında görüleceği üzere, davalılar ile anlaşma sağlanamadığından arabuluculuk sürecinin son bulduğuna ilişkin tutanak tutulduğunu, tüm bu nedenlerden dolayı, Borçluların ...

29.İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasından gönderilen ödeme emrine karşı yaptığı haksız itirazların iptaline, asıl alacağa takip talebimizdeki gibi faiz işletilmesine ve takibin aynen devamına, haksız itiraz eden borçlular aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, Tüm yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle;

Davacı tarafın delillerinin tamamını ve türkçe tercümelerini tarafımıza tebliğ etmediğini, davanın zamanaşımı süresinin geçtiğini, dava konusu taşımacılığın multimodal bir taşımacılık olduğunu, dava konusunun uluslararası bir taşımacılık olduğunu ve CMR Hükümlerinin uygulanmasının gerektiğini, davacının aktif dava ehliyetini ispatlamasının gerektiğini, hasar miktarının yüksek olduğunu ve ispatlamasının gerektiğini, dava konusu taşımanın ... teslim şekli ile teslim edildiğini, tüm bu nedenlerle, Dava dilekçesine karşılık cevap ve delillerinin kabulüne, zamanaşımı itirazlarının kabulüne, Husumet itirazlarının kabulüne, Haksız, hukuki mesnetten yoksun ve müvekkillerinin kusuru bulunmayan fahiş talep ve faiz talepli davanın esastan reddine, Davacının haksız ve mesnetsiz icra inkar tazminatı talebinin reddi ile, %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ve ...Şti vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; işbu davanın haksız ikame edildiğini, davanın zamanaşımı nedeniyle karar verilmesini talep ettiklerini, davanın reddine karar verilmesinin gerektiğini, tüm bu nedenlerle, Zamanaşımı sebebiyle davanın reddine, davanın reddine, davacı tarafın asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf uhdesinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE/ Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır. Dava konusu uyuşmazlığın, taşıma sırasında meydana geldiği iddia olunan hasar nedeniyle davacının İstanbul 29. İcra müd. ... Esas sayılı dosyasından başlatmış olduğu takibe davalı yanca yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkin hususlarından kaynaklandığı görülmüştür.

Dosyada mübrez CMR taşıma senedi, ATR Dolaşım Senedi, navlun faturaları, sigorta poliçesi ve diğer bilgi ve belgelerden davaya konu taşımanın ... limanında gemi ile...limanına buradan karayolu ile alıcısına tesliminin yapıldığı anlaşılmaktadır. Somut olayda iki farklı ülke arasındaki bir taşıma söz konusu olup, CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerekeceği, Anayasası'nın 90 ncı maddesinin son fıkrası hükmünde “Usulüne uygun yürürlüğe konulmuş Milletlerarası Antlaşmalar kanun hükmündedir.” düzenlemesi mevcut olup, TTK.nun taşımaya ilişkin hükümleri halen yürürlükte ise de, uluslararası taşımalar bakımından daha sonra yürürlüğe giren ve bir iç hukuk kuralı haline gelen CMR Konvansiyonu'nun öncelikli olarak uygulanması gerekmektedir.

Mahkememizin 20/02/2024 tarihli duruşmasının 3 nolu ara kararı ile Dosyanın mahkememizce resen seçilecek bir sigorta uzmanı, bir taşıma hukuku alanında uzman bilirkişi heyetine tevdi ile CMR hükümleri çerçevesinde sorumluluğun kime ait olduğu husumete ilişkin itirazlarında incelenmesi ile davacının haklı olup olmadığı ve varsa alacak miktarının tespiti konusunda rapor alınmasına karar verilmekle, mahkememiz dosyası bilirkişiler...ile...'a tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından düzenlenen 03/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Davaya konu olayda karma taşıma söz konusu olup hasar ilk yükleme sırasında hatalı sabitleme veya istiflemeden değil emteanın ... limanında araca aktarması aşamasında meydana gelmekle ve aktarma istiflemesi ve sabitlemesinin gönderen tarafından fiilen yapılmasının mümkün olmaması ve bu aktarmanın taşıyıcı sorumluluğunda gerçekleştirildiği dikkate alındığında davalı taşıyıcının meydana gelen hasardan sorumlu olacağı, Davalı sigorta şirketi davalı taşıyıcının sorumluluğunu sigortattırmış olmakla davalı sigortacının da sigorta poliçesi kapsamında sorumluluğunun söz konusu olacağı, Davacının kısmi hasar nedeniyle talep edebileceği tazminat miktarı yönünden değerlendirme yapılabilmesi için hasarlana parçalarının rayiç fiyatı ile CMR kapsamında sınırlı sorumlulukta baz alınacak brüt kg'a hasar miktarının oranlamasının Heyetimize makine mühendisi bir bilirkişinin eklenmesinden sonra yapılabileceği" yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür.

Mahkememizin 14/01/2025 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararı ile dosyanın daha önceki rapor sunan bilirkişi heyetine ilaveten mahkememizce resen seçilecek 1 makine mühendisi bilirkişiye tevdi ile taraf vekillerinin rapora itirazları ile birlikte hasarlanan parçaların rayiç fiyatı ile CMR kapsamında sınırlı sorumlulukta baz alınacak brüt kilograma hasar miktarının oranlanması ve çıkacak sonuca göre zarar miktarının belirlenmesi konusunda rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişiler..., ... ve ...'a tevdi ediliş ve bilirkişiler tarafından müştereken hazırlanan 22/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Rayiç Bedel Tespiti: Yapılan piyasa araştırmalarına göre hasar gören parçaların rayiç değerinin 8.000 Euro olduğu tespit edilmiştir. SOVTAJ DEĞERLENDİRMESİ : Makinede oluşan hasar sonucunda, hasarlı kısımlarının değişiminin yanı sıra parça onarımı da yapılarak hasar giderme yoluna gidildiği için sovtaj hesabının yapılamayacağı kanaati oluşmuştur. CMR Konvansiyonu 17.2 maddesine göre, "Sayet kayıp, hasar veya gecikme taşıyıcının önlemesine imkan olmayan durumlardan ileri geliyorsa, taşıyıcının azami sorumluluğu CMR Konvansiyonu'nun 23. maddesinde düzenlenmiştir. Bu sorumluluk CMR Konvansiyonu Fasıl IV (Taşıyıcının mesuliyeti) md. 23/3 de belirlenmiştir. Buna göre “ İş bu anlaşmanın hükümleri gereğince bir taşıyıcı, malların kısmen veya tamamen kaybından dolayı tazminat ödemekle mükellef tutulduğunda, bu tazminat, eksik brüt ağırlığın kilogramı başına hesabın 8,33 SDR birimini aşmayacaktır.” Sdr Güncel Euro Bazlı Değeri 1,23 Eurodur. 8,33x1,23x1500kg=15.368,85 euro turarına kadar olan hasar maaliyeti karşılanabilir. yukarıda onarım ve taşıma maliyetinin 4729,47 euro olduğundan limit dahilinde karşılanabilir bir tutar olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından ödenen 4.729,47 Euro hasar tazminatının uygun bulunduğu, Davalı taşıyıcının sorumluluğuna ilişkin kök rapordaki görüşlerin korunduğu" yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür.

Mahkememizin 14/10/2025 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararı ile dosyanın bilirkişi heyetinde bulunan Sigorta uzmanı ...'a tevdi ile davalı sigorta şirketinin sigorta poliçesi kapsamında muafiyet miktarına ilişkin hükmün incelenerek hasar miktarından düşülüp düşülmeyeceği, sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktar tarafından hesaplama yapılmasının istenilmesine, bu yönde ek rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişi...'a tevdi edilmiş ve bilirkişi tarafından düzenlenen 09/12/2025 tarihli ek raporunda özetle: " ... Sigorta A.Ş nezdinde mevcut Nakliye Aracılığı Sorumluluk Poliçesinin 1.sayfasında , 1.000 Euro muafiyet şartı yer almıştır. Davacı ... Sigorta A.Ş ... 29 İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takip dosyasında tüm davalılar yönünden 4.729,47 Euro asıl alacak talebinde bulunmuştur.Takip talebinde geriye dönük faiz talebi olmadığından faiz hesabı yapılmamıştır. Davalı ... Sigorta A.Ş nin, 4.729,47 Euro - 1000 Euro= 3.729,47 Euro asıl alacaktan sorumlu olduğu kanaatine varılmaktadır. Davalı ... Sigorta Aş tarafından düzenlenmiş poliçede 1.000 Euro muafiyet şartı yer aldığı, muafiyetin tenzili sonrası 3.729,47 Euro dan davalı sigorta şirketinin sorumlu olacağı," yönünde görüş bildirildiği görülmüştür.

Davalı Sigorta Şirketi tarafından sunulan cevap dilekçesinde davacının aktif dava ehliyetine haiz olmadığına ilişkin itirazda bulunulmuş ise de; dosyada mübrez Emtia Nakliyat Abonman Sigorta poliçesinde; sigortacının davacı şirket sigortalısının ise ...AŞ olduğu, poliçenin davaya konu rulo sac açma, doğrultma servo sistem sürem makinesinin ...arası nakliyesini kapsadığı, sigorta teminatının 324.500 Eur olduğu, ... nolu zeyilname ile emtianın sanayi tipi mekanik makine aksam ve yedekleri olarak düzenlendiği, zeyilname ile ro-ro aktarma sırasında sevk edilecek araç plakasının ...öylece poliçenin davaya konu taşımayı kapsadığı, dosyada mübrez davacı tarafından sigortalıya yapılan 12.02.2022 tarihli 4.729,47 EURO ödeme dekontu ile 05.10.2022 tarihli İbraname ve Feragatname ile davacının sigortalısının haklarına halef olduğu böylece işbu rücu davasını açmada aktif dava ehliyetinin bulunduğu kanaatine varılmakla dava ehliyetine ilişkin itiraz yerinde görülmemiştir.

Davalılar aynı zamanda zamanaşımı itirazında bulunmuş olup; CMR Konvansiyonu 32/1 hükmüne göre, Bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. CMR.m.32/1.c2'ye göre; zamanaşımı süresi teslimde kısmi kayıp, hasar veya gecikmelerde, teslim tarihinden itibaren başlar. CMR.m.32/ll'ye göre; yazılı bir talep taşıyıcının bu talebi yazılı olarak reddetmesi ve talebe ekli belgeleri iade etmesi anına kadar zamanaşımını durdurur. ( Yargıtay 11. HD. 03/02/2014 Tarih, ...Esas, ... Karar).

Buna mukabil CMR 32/1'in ikinci cümlesinde yer alan 3 yıllık zamanaşımı süresinin davaya konu olayda uygulanıp uygulanmayacağının da değerlendirilmesi gerekir. Bu düzenlemeye göre “bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu süre üç yıldır...". Görüldüğü gibi CMR kapsamındaki taşımalarda uygulanacak zamanaşımı süresi iki türlüdür. Buna göre, zamanaşımı süresi esas itibariyle 1 yıldır, ancak taşıyıcının bilerek kötü hareketi ve kastı ile mahkemece bilerek kötü hareket olarak değerlendirilen kusur hallerinde ise zamanaşımı süresi 3 yıldır. Bu noktada hangi zamanaşımı süresinin uygulanacağı; “kast ve kasta eşdeğer kusur'un tespitine bağlıdır. Yani davada taşıyıcının zarara sebebiyet veren filinin kast ve kasta eşdeğer kusurlu davranış olup olmadığı tespit edilerek zamanaşımı süresi buna göre mahkemece tayin edilecektir”.

Ayrıca taşıyıcının yardımcılarının ve çalışanlarının kasıt ve ağır kusuru halinde de 3 yıllık süre uygulanacaktır. 3 yıllık zamanaşımı süresi, taşıyıcının CMR.m.29'da düzenlenen sorumluluğunda uygulanacaktır. Bilindiği gibi CMR.m.29'a göre; “hasar, taşımacının kendi kötü hareketinden veya davaya bakan mahkemenin kararı ile isteyerek kötü harekete eşdeğer sayılan kusurundan ileri gelmiş ise taşımacı, sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan yahut da kanıt yükünü karşı tarafa yükleyen bu maddenin hükümlerinden yararlanamaz. Bilerek kötü hareket veya kusur taşımacının vekil veya çalışanları tarafından görevleri sırasında işlenmiş ise, aynı hüküm uygulanır. Bundan başka, böyle bir durumda adı geçen vekiller, çalışanlar ve diğer kişiler kişisel sorumlulukları yönünden 1 inci paragrafta belirtilen bu bölüm hükümlerinden yararlanamazlar"

Somut olayda davalı taşıyıcının kastına veya kastına eşdeğer kusuru ile ilgili delil ve belge bulunmadığından zamanaşımı 3 yıl değil 1 yıl olacaktır.Teslim tarihi 22.02.2022 olup icra takibi 19.12.2022 tarihinde açılıp işbu dava da itirazın iptali davası olmakla davalıların zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Dava dosyasındaki bilgi ve belgeler çerçevesinde dava konusu taşımanın multimodal taşıma(karma taşıma) olarak yapıldığı anlaşılmaktadır. CMR m.2/1.c.1 hükmü dikkate alındığında karma taşımanın CMR kapsamında sayılabilmesi için; - ücret karşılığı yapılan bir taşıma sözleşmesi bulunmalı, - yük bir karayolu taşıtında bulunmalı, - yük taşımasının bir kısmında deniz, içsu, hava yolu veya demiryolu kullanılmalı, - yükün karayolu taşıması dışındaki kısmında dahi CMR m.14'deki zorunlu hal dışında yük karayolu aracından boşaltılmadan taşınmalı , - yükün teslim alındığı yer ile teslim edildiği yerin iki ayrı ülke sınırları içinde bulunmalı ve bunlardan en az birisinin CMR'ye taraf ülke olmalıdır.

Davaya konu taşımanın bu özellikleri taşıması nedeniyle dava konusu uyuşmazlığa CMR Konvansiyonu hükümleri uygulanacaktır. Karma taşımlarda zararın hangi taşıma kesitinde oluştuğu tespit edilemiyorsa ya da bilinmiyorsa yine CMR uygulanacaktır, ancak taşıyıcı ziya, hasar veya gecikmenin taşımanın karayolu kesiti haricindeki bir bölümde meydana geldiği ispatlarsa sorumluluğu artık CMR'ye göre değil diğer taşımayı düzenleyen hükümlere göre belirlenir. Taşıyıcının sorumluluğunu düzenleyen CMR Konvansiyonu'nun 17 inci maddesi hükmüne göre; “1. Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.

2.Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz.

3.Taşımacı taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtları, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahut çalışanlarının hata ve veya ihmallerinden dolayı sorumludur.

4.Madde 18 paragraf 2 ila 5'e uygun olmak üzere kayıp veya hasar durumları aşağıda belirtilen koşullardan bir veya bir kaçının doğal sonucu olan özel risklerden doğmuş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz.

a)Kullanılmasında anlaşmaya varılmış ve sevk mektubunda açıkça belirtilmiş olduğu üzere, madeni levha ile kaplanmamış açık taşıtlar kullanılması,

b)Ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman, özellikleri gereği fire veren veya hasara uğrayan malların ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmış olması,

c)Yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi, yığılması veya boşaltılması,

d)Özellikle kırılma, paslanma, çürüme, kuruma, normal fire yahut da güve ve haşerattan kısmen veya tamamen zarar görebilecek malların özelliği,

e)Sandık veya paketlerin üzerindeki marka veya numaraların yetersiz veya hatalı oluşu,

f)Canlı hayvan nakli,

5.Kayıp, hasar ve gecikmeye neden olan faktörlerden bazıları bakımından bu maddeye göre sorumlu olduğu faktörlerin kayıp, hasar ve gecikmeye yaptıkları katkı oranında sorumlu olacaktır”

CMR.m.9/ll'ye göre, taşıma senedinde taşıyıcı tarafından beyan edilmiş bir çekince yok ise, aksi kanıtlanmadıkça tesellümde yükün ve ambalajlarının iyi durumda olduğu ve yükün parça sayısı ile bunların işareti marka) ve numaralarının taşıma senedinde yer alan beyanlara uygunluk arz ettiği konusunda delil teşkil eder. Taşıyıcı bunları kontrol edip taşıma senedine bunlarla ilgili bir çekince koymamış ise yükü ve ambalajlarını iyi durumda ve belirtilen sayıda almış sayılacaktır. Nitekim Yargıtay 11. HD'nin 12/04/2001 Tarih, ... Esas, ...Karar sayılı kararında da belirtildiği gibi, taşıyıcının hiçbir ihtirazi kayıt ileri sürmeden taşımayı gerçekleştirmesi, eşyanın tam ve sağlam alındığı hususunda karine teşkil eder.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında dosya kapsamındaki deliller, CMR taşıma senedi, ATR dolaşım sened, navlun faturaları, sigorta poliçesi, 16/09/2022 ve 24/06/2022 tarihli Ekspertiz Raporları ve hükme esas alınan denetime elverişli Bilirkişi Heyet Raporları bir arada değerlendirildiğinde, dava konusu hasarın hatalı istifleme ve uygun sabitleme yapılmaması sebebiyle oluştuğu, CMR.m.17/IV-c hükmüne göre; “Yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi, yığılması veya boşaltılması” aşamasında oluşacak ziya ve/veya hasardan taşıyıcı sorumlu olmaz. Görüldüğü gibi, kayıp ve /veya hasar bu hükümde belirtilen sebeplerden kaynaklanmış ise, taşıyıcı sorumlu tutulmayacaktır. Taşıyıcının bu özel sorumsuzluk sebebine dayanabilmesi için, yükleme, istifleme veya boşaltmanın gönderen veya bunlar adına hareket eden kişilerce yapılmış olması gerekir. Davaya konu uyuşmalıkta yüklemenin gönderen tarafından yapıldığı dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Yükleme ve/veya istiflemenin gönderen tarafından yapılmış olması taşıyıcının sorumluluğunu nihai anlamda bertaraf etmemekte, taşıyıcının bu halde yükleme ve istiflemeye nezaret etmesi, gördüğü eksiklikleri gönderene bildirip durumu taşıma senedine dercetmesi gerekmektedir. Aksi takdirde oluşacak zarar ve/veya ziyadan dolayı CMR.m.17/V gereğince müterafik kusuru gündeme gelebilecektir: Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre; gönderenin, eşyanın yüklenmesi ve istiflemesinden sorumlu olduğu hallerde taşıyıcının da yüklemeye, istife nezaret ederek gerekli önlemleri alması gerektiğini, aksi halde taşıyıcının da müterafik kusurunun gündeme gelebileceğini kabul etmektedir. ( Yargıtay 11. HD'nin 04/03/1996 Tarih, E. ..., K..., Yargıtay 11. HD'nin 18/12/1995 Tarih, ..., K..., Yargıtay 11. HD'nin, 18/12/1995 Tarih, E..., K. ...)

Nitekim Yargıtay'a göre; “...ambalajlama, yükleme ve istif göndericiye ait olsa bile, taşıyıcının basiretli bir tacir gibi davranmaktan kaynaklanan yüklemeye nezaret görevi bulunmaktadır. Bu sebeple taşıyıcının doğacak bir zarardan sorumluluğunun kalkması için bu yöndeki ihtirazı kaydını taşıma sözleşmesine şerh düşmesi gerekir. Ancak, taşıyıcının hiçbir ihtirazı kayıt ileri sürmeden taşımayı gerçekleştirmesi, yükün tam ve sağlam alındığı hususunda karine teşkil eder ise de, taşıyıcının yükün sağlıklı taşınabilmesi ve hasara uğramaması için yükleme ve istiflemeyi, basiretli bir tacir gibi gözetmemesi, hatalı bir yükleme varsa buna karşı çıkmaması ve yükün güvenli taşınabilmesi için gereken her türlü tedbiri almaması ambalajlama ve istifleme yönünde müterafik kusurunu teşkil eder...” ( Yargıtay 11. HD'nin, 19/01/2004 Tarih, E../..., K....)

Bununla birlikte davaya konu olayda karma taşıma söz konusu olup hasar ilk yükleme sırasında hatalı sabitleme veya istiflemeden değil emteanın ... limanında araca aktarması aşamasında meydana gelmekle ve aktarma istiflemesi ve sabitlemesinin gönderen tarafından fiilen yapılmasının mümkün olmaması ve bu aktarmanın taşıyıcı sorumluluğunda gerçekleştirildiği dikkate alındığında davalıtaşıyıcının meydana gelen hasardan sorumlu olacağı, diğer davalı sigorta şirketi ise davalı taşıyıcının sorumluluğunu sigortalattırılmış olmakla davalı sigortacı ile davalı taşıyıcının davaya konu olayda sorumlu olacakları kanaati hasıl olmuştur.

CMR.m.29 hükmüne göre, hasar, taşımacının kendi kötü hareketinden veya davaya bakan mahkemenin kararı ile isteyerek kötü harekete eşdeğer sayılan kusurundan ileri gelmiş ise taşımacı, sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan yahut da kanıt yükünü karşı tarafa yükleyen bu maddenin hükümlerinden yararlanamaz. Davaya konu olayda dosyadaki bilgi ve belgelerden davalının kasıt veya kasta eşdeğer kusuru ile ilgili bilgi ve belge olmadığından ve hasarın sebebinin kasta veya kasta eşdeğer kusura delalet etmemesi nedeniyle taşıyıcının sorumluluğu CMR 23 çerçevesinde sınırlı sorumluluk çerçevesinde olacaktır.

Yükün hasara uğraması halinde tazminat şu esaslara göre hesaplanır. İlk olarak eşyanın değeri belirlenir. Eşyanın değeri tespit edilirken öncelikle bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki borsa fiyatı, borsa fiyatı yoksa piyasa değeri, eşyanın bir piyasa değeri de bulunmuyorsa herkes için ifade ettiği objektif değere göre hesaplanır(CMR m.23). Daha sonra, bu şekilde belirlenen değerle eşyanın hasarlı haldeki değeri arasındaki fark bulunur. Taşımacının eşyanın bütünündeki hasar dolayısıyla ödeyeceği tazminat eşyanın ziyaa uğramış olsa idi CMR'nin 23/3., 6. ve 9. Maddeleri gereğince ödeyeceği tazminat miktarını aşamayacak olup, hasar, yükün bir kısmında oluşmuşsa bu takdirde tazminat, sadece hasardan etkilenen kısım ziyaa (kısmı zıya) maruz kalmış olsa idi, ödenecek tazminat miktarından fazla olmaz.

Davacının kısmi hasar nedeniyle talep edebileceği tazminat miktarı yönünden değerlendirme yapılabilmesi için hasarlana parçalarının rayiç fiyatı ile CMR kapsamında sınırlı sorumlulukta baz alınacak brüt kg'a hasar miktarının oranlaması yapılması gerekmekte olup, Makine Mühendisi tarafından yapılan tespit ve değerlendirmeler ışığında makinede oluşan hasarların onarım yapılan parçalarla uyumlu olduğu, hasar gören parçaların rayiç değerinin 8.000 Euro olduğu, dosyadaki eksper raporları ve belgelerde belirtilen malzeme değişimi ve işçilik giderlerinin piyasa şartlarına uygun olduğu, nakliye giderleri ile birlikte toplam onarım maliyetinin 4.729,47 Euro olacağı, CMR Konvansiyonu 17.2 maddesine göre, “Şayet kayıp, hasar veya gecikme taşıyıcının önlemesine imkan olmayan durumlardan ileri geliyorsa, taşıyıcı mesuliyetten ibra edilir. Taşıyıcının azami sorumluluğu CMR Konvansiyonu'nun 23. maddesinde düzenlenmiştir. Bu sorumluluk CMR Konvansiyonu Fasıl IV (Taşıyıcının mesuliyeti) md. 23/3 de belirlenmiştir. Buna göre "İş bu anlaşmanın hükümleri gereğince bir taşıyıcı, malların kısmen veya tamamen kaybından dolayı tazminat ödemekle mükellef tutulduğunda, bu tazminat, eksik brüt ağırlığın kilogramı başına hesabın 8,33 SDR birimini aşmayacaktır.” şeklinde olup, SDR güncel Euro bazlı değeri 1,23 Euro'dan (8,33 x 1,23 x 1500 Kg ) =15.368,85 Euro tutarına kadar olan hasar maliyetini karşılayabileceği, Makine Mühendisi tarafından hesaplanan onarım ve taşıma maliyetinin 4.729,47 Euro olduğundan belirlenen tutarın limit dahilinde karşılanabilir bir tutar olduğu dolayısı ile davalı taşıma firmasının işbu tutar yönünden sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Diğer davalı Sigorta Şirketi yönünden ise, Nakliye Aracılığı Sorumluluk Poliçesinin incelenmesinde 1.000 Euro muafiyet şartının yer aldığı görülmekle muafiyetin tenzili sonrasında davalı Sigorta Şirketi'nin 3.729,47 Euro'dan sorumlu olacağı, Mahkememizce tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmekle, Davanın kısmen kabulü ile davalıların ...

29.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazlarının iptali ile 4.729,47-Euro asıl alacak, (davalı ... Sigorta A.Ş'nin 3.729,47-Euro'sundan sorumlu olmak kaydıyla) üzerinden devamına, ... Sigorta A.Ş yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine, Alacak likit olduğundan İİK md. 67/2 uyarınca asıl alacağın %20'si oranındaki 28.093,24-TL icra inkar tazminatının davalı ... Şti'den alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

1.)Davanın KISMEN KABULÜ ile davalıların ... 29. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazlarının iptali ile 4.729,47-Euro asıl alacak, (davalı ... Sigorta A.Ş'nin 3.729,47-Euro'sundan sorumlu olmak kaydıyla) üzerinden devamına,

2.)... Sigorta A.Ş yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine,

3.)Alacak likit olduğundan İİK md. 67/2 uyarınca asıl alacağın %20'si oranındaki 28.093,24-TL icra inkar tazminatının davalı ... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,

4.)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 9.603,52-TL karar harcının, peşin yatırılan 1.928,78-TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 6.674,74-TL harcın, 1.411,31-TL'sinin ... Sigorta A.Ş'den, 5.263,43-TL'sinin ise davalı ... Şirketi'nden tahsili ile hazineye gelir kaydına,

5.)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,

6.)Davalı ... Sigorta A.Ş vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince red edilen miktar üzerinden hesaplanan 29.725,80-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

7.)Davacı tarafından yapılan toplam 12.920,00-TL yargılama gideri 1.928,78-TL peşin harç ve 269,85-TL başvurma harcı toplamı 15.118,63-TL'nin (Davalı ... Sigorta A.Ş'nin 11.921,94-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla)davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

8.)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin 2.523,39-TL'nin davalı ... Şirketi'nden, 676,61-TL'nin ise davalı ... Sigorta A.Ş'den alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,

9.)Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,

Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 27/01/2026