17. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili ve davalılar ... ve ... Hırdavat Nalburiye Boya San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü: -K A R A R-

Davacı vekili, davalı ... idaresindeki...plakalı araçla dava dışı sürücünün kullandığı.... plakalı aracın çarpışması üzerine müvekkilinin hayati tehlike geçirerek ağır şekilde yaralandığını, felç olduğunu, kaza sırasında kemiklerinin kırıldığını ve duyu organlarının işlevini yitirdiğini, kaza nedeniyle davalı aleyhine ...

4.Sulh Ceza Mahkemesi'nde dava açıldığını, yargılama sırasında ... Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'ndan alınan rapora göre müvekkilinin tüm vücut fonksiyon kayıp oranının %88 olarak belirlendiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 2.000 TL maddi, 30.000 TL manevi tazminatın olay tarihi 18/08/2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsilini talep etmiş, ıslahla maddi talebini artırmıştır. Davalılar vekilleri, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; dahili davalı .... yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulü ile; davacı ... için 88.153,248 TL maddi tazminatın davalı ... İsviçre A.Ş yönünden sorumluluk poliçe limiti ile sınırlı (60.000,00 TL) olmak kaydıyla ve bu şirket için dava tarihinden yasal faiz, ... ve Çavuşoğlu ... Nal. Boya San. Ve Tic. Ltd. Şti. yönünden olay tarihi 18/08/2007'den itibaren yasal faiz işletilmek kaydıyla müştereken ve müteselsilen belirtilen davalılardan alınarak davacılara verilmesine,davacı...ı lehine 10.000,00 TL manevi tazminat takdirine, davalı ... ... Sigorta A.Ş yönünden manevi tazminat isteğinin reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ve davalılar ... ve ... Hırdavat Nalburiye Boya San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1.) Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar ... ve ... Hırdavat Nalburiye Boya San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2.) Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeni ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Müteselsil sorumluluk yasadan kaynaklanan bir sorumluluktur. Dava ve kaza tarihinde yürürlükte olan Borçlar Kanunu'nun "müşterek borçluların mesuliyeti" başlığını taşıyan 142. Maddesinin 1. Fıkrasına göre "alacaklı, müteselsil borçluların cümlesinden veya birinden borcun tamamen veya kısmen edasını istemekte muhtardır.” Aynı maddesinin 2. Fıkrasında ise "borcun edasına kadar bütün borçluların mesuliyetinin devam edeceği" hükme bağlanmıştır.

Yine Borçlar Kanunu'nun 50. maddesinde "birden ziyade kimseler birlikte bir zarar ika ettikleri takdirde müşevvik ile asıl fail ve fer'an methali olanlar, tefrik edilmeksizin müteselsilen mesul olurlar. Hakim bunların birbiri aleyhine rücu hakları olup olmadığını takdir ve icabında bu rücuun şümulünün derecesinin tayin eyler" hükmü açıkça zarara sebebiyet verenler arasındaki kusur oranlarının kendi aralarındaki rücuu durumunda önemli olduğunu vurgulamaktadır.

Açıklanan ilkeler altında somut olaya baktığımızda davacı vekili müvekkiline verilen maddi zararın müştereken ve müteselsilen tazmini talebiyle karşı araç sürücüsüne, işletenine ve trafik sigortacısına karşı dava açmıştır. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalı sürücü ...’nun %20 oranında kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ... ...ı’nın %80 oranında kusurlu olduğu belirlenmiştir.

Davacı vekili, zararının tamamının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasını talep etmiştir.

Davacının davasını teselsül hükümlerine göre açmasına, ödediği zararın tamamının davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmesine, müteselsil sorumlulukta kural olarak borçlulardan her birinin borcun tamamından sorumlu olmasına, kusurun paylaştırıldığı durumlarda zarar görenin isterse tüm hasar sorumluları hakkında dava açabileceği gibi sadece bunlardan birisinden de hasarın tamamını isteyebilmesine göre kusuru olan davalıların tazminatın tamamından sonra sorumlu olduğu (davalı ... şirketi poliçe limiti ile sınırılı olmak kaydıyla) kabul edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3.) Borçlar Kanunu'nun 47. maddesi hükmüne göre (6098 sayılı TBK m. 56), hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

O halde; mahkemece, meydana gelen trafik kazası sonucu yaralanma ve malul kalma nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davacının daimi işgöremezlik oranı ve kusur oranları gözönünde tutularak, olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen, davacı için hak ve nesafet kuralları çerçevesinde daha yüksek manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, somut olay ile bağdaşmayan çok düşük miktarda manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmemiştir.