8. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve Numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki ... tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü: K A R A R

İpoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan takipte, taşınmazın satımı sonucu dosyaya giren para üzerinde tahsil harcı kesilerek alacaklı bankaya ödeme yapılmıştır. Alacaklı Banka vekili müvekkilinin 4684 Sayılı Yasanın geçici 4. maddesi 2. fıkrası gereğince harçtan muaf olduklarından kesilen harcın iadesini talep etmiştir.

Mahkemece 4603 Sayılı Yasa ve 4684 Sayılı Yasa geçici 4/2 . maddesine göre şikayetçinin harçtan muhaf olduğu ve İİK nun 15. maddesine göre tahsil harcının borçludan tahsil edileceğinden, tahsil edilen paranın tamamen alacaklıya ödenmesi ve borçludan tahsili içinde Vergi Dairesine yazı yazılması gerektiğinden, şikayetin kabul ile tahsil harcı kesilmesi işleminin iptaline karar verilmiştir.

Karar ... vekilince temyiz edilmiştir. 4063 Sayılı T.C. ... Bankası, T.... Bankası ve T.... Bankası A.Ş. Hakkında Kanun'un Geçici 4., 4842 sayılı Kanun'un Geçici 3. ve 5230 sayılı Kanun'un 11. maddeleri gereğince; anılan bankaların yeniden yapılandırma sürecinde açılmış veya açılacak dava ve takipler sonuçlandırılıncaya kadar, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2, 23 ve 29 uncu maddeleri ile 2548 sayılı Ceza Evleriyle Mahkeme Binaları İnşası Karşılığı Olarak Alınacak Harçlar ve Mahkûmlara Ödettirilecek Yiyecek Bedelleri Hakkında Kanunun 1 inci maddesi hükümleri uygulanmaz, ihtiyatî tedbir ve ihtiyatî haciz taleplerinde teminat şartı aranmaz. Bankaların mahkeme ilâmını alması ve tebliğe çıkartması işlemlerinde karşı tarafa yükletilmiş olan harcın ödenmiş olması şartının aranmayacağı belirtilmiştir.

Medeni Usul Hukukunda olduğu gibi İcra Hukukunda da harç ve giderler sonuçta haksız çıkan tarafa yükletilir. Harç yapılan bir hizmet karşılığı olarak devletin aldığı bir paradır. Tahsil harcı da bu amaca yönelik olduğundan tahsil olunan paradan alacaklıya ödeme sırasında, takip masrafları çıkarıldıktan sonra kalan miktar üzerinden öncelikle tahsil olunur. 492 Sayılı Harçlar Kanunu'nda harcın ödeme zamanı matrahı miktarı belirlenmiştir. Nitekim Harçlar Kanunu'nun 28/b maddesinde icra takiplerinde tahsil harcı alacağın ödenmesi sırasında, ödeme yapılmayan hallerde harç alacağının doğması tarihinden itibaren 15 gün içinde ödeneceği hüküm altına alınmıştır. Keza Harçlar

Kanun'un 32. maddesinde ise harcın mükellefi alacaklı olmasa dahi müteakip işlemleri yaptırmak için ilgilisi tarafından ödenmeyen harç, diğer tarafça ödenerek bilahere sorumlusundan tahsili etmek koşulu ile işleme devam olunacağı açıklanmıştır. Keza Harçlar Kanunu'nun 128. maddesi gereğince gerekli harçların tamamı alınmadan işlem yapan memurlar harcın ödenmesinden mükellefler ile müteselsilen sorumlu olurlar. Ne varki anılan yasanın 130. maddesi ise bu kanunda ödemeleri için belli bir süre belirlenmiş harçlar süresi içinde ödenmemiş ise ilgilileri tarafından sürenin sonundan itibaren 15 gün içinde müzekkere ile o yerin ilgili vergi dairesine bildirileceği belirtilmiştir.

İİK.nun 15. maddesi ise harcın kim tarafından ödeneceğini açıklayarak “İcra ve İflas Harçlarını kanun tayin eder. Kanunla hilafı yazılı değilse bütün harç ve masraflar borçluya ait olup neticede ayrıca hüküm ve takibe hacet kalmaksızın tahsil olunur ” demekle tahsil harcının sorumlusunun borçlu olduğunu açıklamıştır. Dairemizce süre gelen içtihatlarında da bu kural uygulanmış ise de Hukuk Genel Kurulu'nun 22.9.2004 tarih 2004/12-491 Esas sayılı kararı ile paranın tahsili anında devletin harçla ilgili kaybını önlemek Harçlar Kanununun 128. maddesindeki memur mesuliyetini azaltmak amacı ile ilerde borçludan alınmak üzere tahsil anında tahsil harcının alacaklıdan tahsili gerekeceğine karar verilmiştir.

O halde Mahkemece alacaklı Banka ile ilgili yasal düzenlemelerde borçlunun sorumlu olduğu ve ödeme sırasında öncelikle tahsil edilen parada kesilecek tahsil harcına ilişkin bir muafiyetin düzenlemediği ve yukarıda açıklanan gerekçelerle şikayetin reddi yerine yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.