ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA :Davacı vekili; müvekkili banka ile davalı şirket arasında 01.01.2019 tarihli Maaş Ödeme Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmede maaş ve diğer ödemelerde aracılık hizmetinin ... kişinin altına düşmeyeceğinin kararlaştırıldığını, 12. maddeye göre 3 yıl için 300.000,00 TL promosyon ücretinin davalı şirkete peşin ödendiğini, sözleşmenin 13. maddesi gereği davalının sözleşme hükümlerine uymaması halinde bankanın muhtemel zarar ziyanını talep hakkı saklı kalmak kaydıyla 12. maddedeki bedelin kıstelyevm esasına göre kalan süreye tekabül eden kısmının 1,5 katını bankaca ödendiği tarihten tamamen geri ödeneceği tarihe kadar filli ödeme tarihindeki T.C. Merkez Bankasınca kısa vadeli kredilere uygulanan avans faiz oranından belirlenecek faizi ile birlikte derhal ödeneceğinin taahhüt edildiğini, sözleşme süresi içinde Kasım/2019 ayı maaşlarının müvekkil bankadan gerçekleşmediğini, Etimesgut .... Noterliğinin ... tarih/yevmiye no.lu ihtarnamesinin keşide edildiği, peşin ödenen promosyon tutarından, gerçekleşen aylık ortalama ödeme tutarına göre kıstelyevm esası uygulanarak hesaplanan 241.666,67 TL nın ödeme tarihi 05.02.2019 dan itibaren işleyen faizi 73.436,46 TL, ayrıca cezai şart olarak 120.833,33 TL ve 3.671,82 TL BSMV olmak üzere toplam 439.608,28 TL nın talep hakkı doğduğunu beyan ederek, davanın kabulü ile fazlaya ilişin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik akde aykırılık sebebiyle davalı şirkete peşin ödenen tutar üzerinden hesaplanan ve 05/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek TCMB'nin kısa vadeli kredilere ödenen avans faizi oranı üzerinden tazmini ile TBK madde 179 uyarınca sözleşmeye göre davalı tarafça ödenmesi gereken kıstelyevm usulüne göre hesaplanan tutarın 1,5 katı cezai şart tutarının da yine Merkez Bankası kısa vadeli avans faizine göre hesaplanarak 439.608,28 TL 'nin davalıdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili süresinde olmayan cevap dilekçesi ile; davacı banka ile imzalanan Maaş Ödeme Sözleşmesi akabinde müvekkili şirketin bütün çalışanlarının maaşlarını ... aracılığı ile ödediğini, ancak müvekkili şirketin ticari işletmesi olan hastaneyi .... A.Ş.'ne sattığını, dolayısı ile sadece 7 ay faaliyette kalabildiğini, 2019/Eylül ayında müvekkilinin hiç işçisinin kalmadığını, huzurdaki davanın hakkaniyete aykırı olarak açıldığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Tarafların ticaret sicil kaydı, davacı banka kayıtları, taraflar arasında imzalanan .... Maaş Ödeme Sözleşmesi, 07/07/2021 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.

Dava, taraflar arasındaki maaş ödeme sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasında maaş ödeme sözleşmesi düzenlendiği, sözleşmenin 01/01/2019 tarihinden başlamak üzere 36 ay süre geçerli olacağı, süre bitiminde kendiliğinden sona ereceği, sözleşmenin ... kişiyi kapsayacağı, sözleşme süresinde yeni personel alınması halinde bu personelin de otomatik olarak sözleşme kapsamına dahil olacağı, personel sayısının belirtilen sayının altına düşmeyeceğinin davalı tarafça taahhüt edildiği, davacı bankanın davalı kurumun personeline maaş ödemeleri konusunda aracılık etmesi karşılığında 300.000,00TL bankanın kuruma ödeyeceği, sözleşme hükümlerine davalı kurum tarafından uyulmaması halinde bankanın zararlarını talep etme hakkı saklı olmak üzere sözleşmenin 12. Maddesinde belirtilen tutarın tamamının, sözleşmenin sona erme tarihi itibariyle kıstelyevm esası ile kalan süreye tekabül edecek kısmının 1,5 katını bankaca ödendiği tarihten itibaren tamamen ödeneceği tarihe kadar fiili ödeme tarihindeki T.C.M.B. kısa vadeli kredilere uygulanan avans faizi oranından belirlenecek faizi ile birlikte cezai şart olarak davacı bankaya davalı kurum tarafından ödeneceğinin düzenlendiği, sözleşmenin taraflarca imzalandığı görülmüştür.

İddia ve savunmalar ile toplanan delillerle birlikte varsa davacı alacağının tespiti ve hesaplanması ile maaş ödeme sözleşmesinde belirlenen cezai şartın davalının mahvına sebep olup olmayacağının belirlenmesi bakımından dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, düzenlenen bilirkişi raporunda, davacı ....A.Ş. ile davalı ... Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan Maaş Ödeme Sözleşmesi gereği 36 ay süre ile davalının personel maaşlarının davacı banka tarafından ödenmesi karşılığı davalıya 300.000,00TL promosyon ödendiği, davalının sözleşmeye 7 ay uyduğu, davalının işlettiği hastanenin ... A.Ş.'ne devredilmesi nedeniyle personelinin de büyük kısmının devir alan firmaya aktarıldığı, SGK'ya aylık olarak bildirilen Sigortalı Hizmet Listesinden 2019/Ağustos ayında davalı şirketin ... olan çalışan sayısının izleyen ayda ... kişiye düştüğünün görüldüğü, sözleşmenin hükümleri gereği davalı ... Şti.'nin davacı ...AŞ'ne ödemesi gereken cezai şartın 476.804,82TL olarak hesaplandığı, davacı ...AŞ'nin talebinin ise 439.608,28TL olduğu, davalı ...Şti.'nin ikametinin devir sonrası birkaç kez ikamet değiştiği, bu nedenle ticari defterlerini sunamadıkları, haklarında yürütülen çok sayıda icra takibi olduğu, bu nedenle mali bünyesi hakkında yeterli bilgiye ulaşılamadığı belirtilmiştir.

Taraflar arasındaki maaş ödeme sözleşmesine göre davacının belirtilen sayıda çalışanın maaşının yatırılmasına aracılık edeceği, 7 ay kadar davacının bu aracılığı yerine getirdiği, bu tarihten sonra davalının taahhüt ettiği maaş ödemelerini davacı banka aracılığıyla gerçekleştirmediği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık sözleşmenin gereğinin davalı tarafça yerine getirilmemesi sebebiyle sözleşmenin 13. maddesi uyarınca cezai şart talebinin haklı olup olmadığı ve miktarı hususundadır. Davalı yan savunmasında sözleşme gereğinin yerine getirilmemesinin sebebi olarak işletmenin 7 ay faaliyette kaldığını ve sonrasında işletmenin ...A.Ş.'ne devredildiğini, bu nedenle personelinin kalmadığını ve maaş ödemelerinin yapılmadığını beyan etmiştir. Davalı yan, sözleşmenin tarafına yüklediği yükümlülüğü yerine getirmemiş, taahhüt edilen sayıda çalışanın maaş ödemesini davacı banka aracılığıyla yapmamış, personel sayısının belirtilen sayının altına düştüğü ve mali durum sebebiyle ödeme yapacak personelin kalmadığı bilgisi davacı bankaya bildirilmemiştir. Bu nedenle davacı yanın sözleşmenin 13. maddesi uyarınca cezai şart talep etmekte haklı olduğu kanaatine varılmıştır. Tespit edilen cezai şart bedelinin davalının içinde bulunduğu ekonomik durum değerlendirilerek (işletmenin devredilmiş olması, çalışan sayısının hızlı düşüşü ve mevcut çalışan sayısı, davalının borçlu olduğu icra takip dosyaları vs.) davalının mahvına sebep olacağı kanaatine varılmakla taleple bağlı kalınarak takdiren talep edilen cezai şartın %50 indirilmesine ve neticeten 219.804,14TL cezai şartın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

6100 sayılı HMK.’nun 323/1-ğ maddesine göre, vekil ile takip edilen davalarda vekalet ücreti yargılama giderlerinin kapsamındadır. Aynı Kanun’un 326. maddesine göre, yargılama giderleri davada haksız çıkan tarafa yükletilir. Davada iki taraftan biri kısmen haklı çıkarsa yargılama giderleri tarafların haklılık oranına göre belirlenir. Kural bu olmakla birlikte T.B.K. 182/son hakim fahiş gördüğü cezaları tenkis ile mükelleftir. Cezai şarttan indirim yapılmasını davacının önceden takdir etmesi düşünülemez. Cezai şarttan indirim yapılması tamamen hakimin takdirine ait olduğundan indirilen miktardan dolayı davacı taraf aleyhine yargılama giderleri ve avukatlık ücretine hükmedilemez. (Ankara BAM 22. HD 2018/2437 Esas 2021/913 Karar). Bu nedenle talep edilen cezai şarttan indirim uygulanması sebebiyle reddedilen miktar üzerinden davacı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemiştir. (Bilirkişi raporunda davacı yanın talebinin yalnızca cezai şarta ilişkin olduğu yanılgılı olarak değerlendirilerek hesaplama yapılmış, mahkememizce de davacı yanın rapora karşı bir itirazının bulunmaması sebebiyle sehven talebin yalnızca cezai şarta ilişkin olduğu değerlendirilerek hüküm kurulmuştur. Ancak gerekçeli karar yazım aşamasında davacının sözleşmenin 13. ve 14. maddeleri uyarınca iki ayrı talebinin bulunduğu anlaşılmıştır. Sözleşme hükümleri gözetildiğinde;

14.madde uyarınca 241.666,67TL + ödendiği tarihten dava tarihine kadar işleyecek T.C.M.B'nin kısa vadeli krediler için belirlediği avans faizi ve 13. madde uyarınca (241.666,67TL x 1,5) 362.500,00TL + ödendiği tarihten dava tarihine kadar işleyecek T.C.M.B'nin kısa vadeli krediler için belirlediği avans faizinin talep edilebileceği, ancak dava dilekçesinin bu yönüyle açık olmadığı ve talep edilen miktarlar gözetildiğinde