(Kapatılan) 21. Hukuk Dairesi

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/6600 E.  ,  2011/13565 K.

Davacı, Kurum tarafından gönderilen ödeme emrinin zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R

Dava, davacıya ait "..." sicil sayılı minibüs işletmesi işyeri bildirgesinin süresinde verilmemesi nedeniyle davacı işveren hakkında düzenlenen 9.4.2001 gün ve 17241 sayılı 329,40 TL idari para cezası ve 3.091,11 TL gecikme zammından oluşan toplam 3.420,51 TL Kurum alacağının tahsili amacıyla davacıya gönderilen 2009/110 takip sayılı ödeme emrinin zamanaşımı hukuksal nedenine dayalı olarak iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, takibe konu alacağın 10 yıllık tahsil zamanaşımına tabi olduğu kabul edilerek davanın reddine karar verilmiş ise de zamanaşımı süresine ilişkin değerlendirmede hataya düşüldüğü görülmektedir.

Bu yönüyle davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 80.maddesinde 3917 sayılı Kanun'la yapılan değişiklik uyarınca, Kurumun süresi içerisinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gereği öngörülmüş; 3917 sayılı Kanun'la yapılan bu değişiklik aynı Kanun'un 8.maddesi hükmüne göre 08/12/1993 tarihinde yürürlüğe girmiş; daha sonra, 24/06/2004 tarih ve 5198 sayılı Kanun'la aynı maddede yapılan değişiklik sonucunda Kurum alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Kanun'un 102. maddesinin de uygulanma olanağı bulunmadığı düzenlemesi getirilmiş ve düzenleme 06/07/2004 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu durumda, zamanaşımı süresi bakımından 3917 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 08/12/1993 tarihinden önceki dönemle, 5198 sayılı Kanun'un yürürlüğü sonrasına ilişkin prim ve gecikme zamları yönünden Sosyal Güvenlik Kurumu’nun alacak hakkı, Borçlar Kanunu’nun 125. maddesinde öngörülen 10 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Giderek, zamanaşımının başlangıç tarihi ise yine Borçlar Kanunu’nun 128. maddesi gereğince alacağın muaccel olduğu tarihtir ve zamanaşımının kesilmesi ve durdurulmasına ilişkin Borçlar Kanunu’nun 132. ve ardından gelen maddeleri de burada aynen geçerlidir. 08/12/1993 tarihinde yürürlüğe giren 3917 sayılı Kanun'un getirdiği düzenlemenin geçerli olduğu döneme ilişkin prim ve gecikme zammı alacakları yönünden ise, 6183 sayılı Kanun'un zamanaşımına ilişkin 102. ve ardından gelen maddeleri geçerlidir. Bu yönde 102. madde hükmüne göre zamanaşımı süresi 5 yıl olup, zamanaşımı süresinin başlangıcı ise alacağın vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden yılbaşıdır. 6183 sayılı Kanun'un 103.maddesinde zamanaşımını kesen haller sayılmış olup kesilmenin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren zamanaşımı yeniden işlemeye başlar.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, ödeme emrine konu 9.4.2001 tarihli idari para cezası kararına karşı 506 sayılı Yasa'nın 140.maddesine göre tebliğ edildiği 13.4.2001 tarihinden itibaren (7) günlük sürede itiraz edilmediğinden 21.4.2001 tarihinde kesinleşerek Yasa'nın 80.maddesine göre Kurumun tahsil ve takibi gereken "diğer alacakları" haline geldiği anlaşılmaktadır.

Tahsil zamanaşımı borcun doğduğu tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre belirlenir. 08/12/1993 tarihinde yürürlüğe giren 3917 sayılı Kanunun getirdiği düzenlemenin geçerli olduğu döneme ilişkin Kurumun prim ve diğer alacakları için zamanaşımı süresi 5 yıl olup zamanaşımı süresinin başlangıcı ise alacağın vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden yılbaşıdır.

Somut olayda, ödeme emrine konu idari para cezası alacağının doğduğu tarih 21.4.2001 olup 24.5.2002 tarihli ve zamanaşımını kesen ödeme nedeniyle 1.1.2003 tarihinde yeniden başlayan tahsil zamanaşımı 1.1.2008 tarihinde dolmuş olup ödeme emrinin tebliğ edildiği 18.8.2009 ve davanın açıldığı 21.8.2009 tarihleri itibariyle 5 yıllık tahsil zamanaşımının dolduğu anlaşılmakla davacının ödeme emrine konu idari para cezası ve gecikme zammından tahsil zamanaşımı hukuksal nedenine dayalı olarak sorumlu olmadığına karar verilmesi gerekirken mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yerinde olmayan gerekçeyle tahsil zamanaşımının 10 yıl olduğu kabul edilmek suretiyle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.