3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, Dosya incelendi;

DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firma tarafından keşide edilen 1043013 nolu Şekerbank A.Ş Bankası'nın Uludağ Şubesi'nin 87090554 çek hesap nolu, Bursa 23.06.2022 keşide tarihli 90.000,00-TL bedelli çeki kaybolduğunu, çek müvekkili yedinde bulunduğu sırada kaybolmuş bulunduğundan, çek yapraklarının şubeye iade edilmesi gerektiğini, çek kaybolduğundan, çek yapraklarının iadesi mümkün olmaması sebebiyle bankaya sunulamadığından yeni çek karnesi alamadığını, bu durum müvekkili mağduriyetine sebep olduğunu, anılan bu nedenlerle; dava konusu çek üzerinde ödeme yasağı konularak, çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 818-(1)-(s) maddesi yollaması ile çekler hakkında uygulanacak olan TTK'nın 757-(1) maddesinde; "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir. Zayi nedeniyle çek iptali davaları hasımsız olarak açılan davalardandır.

TTK'nın 757., 762. ve 764-(1) maddeleri birlikte değerlendirildiğinde; kıymetli evrakın iptaline karar verilebilmesi için, yetkili hamilin kıymetli evrakın bilgilerini mahkemeye bildirmesi, uygun aralıklarla usulüne uygun ilanların yapılması, ilk ilan tarihinden itibaren (3) aylık süre içerisinde kıymetli evrakın mahkemeye ibraz edilmemesi ve kimin elinde olduğunun bilinmemesi yeterlidir.

TTK'nın 778. ve 818-(s) bendi yollaması ile aynı Kanun'un 757. ve devamı maddeleri birlikte değerlendirildiğinde kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin dava açma yetkisinin hamile ait olduğu, Yerleşik Yargıtay uygulaması gereğince; keşidecilerin çek iptali davası açma hakkı bulunmadığı görülmektedir.

Somut olayda, çekin kaybolduğundan bahisle iptali talep edilmiş ise de, dilekçe içeriği ve ekli belgelerden davacının keşideci konumunda olduğu anlaşılmaktadır. Yukarıda anılan maddelere göre kıymetli evrakın iptalini ancak evrak üzerinde hak sahibi olan lehtar veya yetkili hamilin isteyebileceği, keşidecinin ise senet hamilinin ortaya çıkmasından sonra ancak menfi tespit veya istirdat davası açabileceği anlaşılmakla keşideci olan davacının kıymetli evrakın iptali davasını açma (aktif husumet) ehliyeti bulunmadığı anlaşıldığından, kaybolan çeke ilişkin davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, ayrıca aynı gerekçelerle yerinde görülmeyen ihtiyati tedbir talebinin de reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davanın ve ihtiyati tedbir talebinin REDDİNE,

2.Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 179,90-TL karar ve ilam harcının peşin yatırılan 296,40-TL harçtan mahsubu ile bakiye 116,5-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE,

3.Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

4.Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE,

Dair, davacı taraf yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu karar verildi. 06/02/2023 Katip ...