23. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

I-Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine aykırılığın da tespit edilmemesine göre,

İlk derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, HMK.'nın 353/(1)-b.1 ve 359/(3) maddeleri uyarınca davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer hususlara ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. II-Dava, davalı kooperatifin üyesi olduğunun tespiti, 27.06.2013 tarihli genel kurulun 7. Maddesindeki, ihraç kararı niteliğindeki "Yönetim Kurulunca üye kabul edilen kişilerin üyeliklerinin kabul edilmeyeceği" şeklindeki kararın iptali istemine ilişkindir. Dosya ve UYAP kayıtları kapsamından;

Dava dışı ... ve ... vekili tarafından, davalı kooperatif aleyhine iş bu dava dilekçesindeki iddialara benzer iddialarla davalı kooperatife üye olduklarının tespiti ve 27.06.2013 tarihli genel kurulun iptali talebiyle dava açıldığı, Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 02.06.2015 tarih ve 2014/831 E., 2015/322 K. sayılı kararıyla, davacıların davalı kooperatifte ortaklıklarının bulunmadığı, genel kurulun iptali davasını da açamayacakları gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği,

Karara karşı davacılar vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 01.06.2017 tarih ve 2015/8916 E., 2017/1663 K. sayılı kararıyla; "Mahkemece davacıların üye olmadıklarından bahisle bu davayı da açamayacakları gerekçesiyle husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmişse de, davacıların yönetim kurulu kararı ile kooperatife üye olarak alındıkları sabittir. Her ne kadar kararda katılım payı alınmaması hususu da belirtilerek üyeliklerin peşin ödemeli ortaklık olduğu düşünülmüşse de yönetim kurulunun genel kurul kararı olmaksızın peşin ödemeli ortak alma ve kaydetme yetkisi bulunmamaktadır. Ancak bu husus davacıların üyelik kayıtlarının geçersizliği sonucunu doğurmayıp üyeliklerinin normal üyelik olduğunun kabulünü gerektirir. Bu durumda ise davacıların davaya konu genel kurul kararının iptalini isteme ve bu hususta dava açma hak ve yetkileri mevcuttur.

Aksi yöndeki mahkeme kabulü yerinde olmayıp işin esasına girilerek yönetim kurulunca herhangi bir şekilde üyeliğe kabul kararı alınması sonrasında genel kurulun daha sonra alacağı bir kararla söz konusu yönetim kurulu kararını ve oluşturulan üyelikleri geçersiz sayma yönünde bir karar alması mümkün olmayıp üyelik şartlarını taşıması ya da başkaca ihracı gerektiren bir durum bulunması halinde ortaklıktan çıkarmaya ilişkin yasa ve anasözleşmede belirtilen prosedür uygulanmak suretiyle bir karar verilebileceği gözetilerek davaya konu genel kurul kararının iptaline karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde husumetten ret kararı verilmesi doğru görülmemiş" gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verildiği, aynı Dairenin 11.12.2018 tarih ve 2017/2818 E., 2018/5747 K. sayılı kararıyla davalı vekilinin karar düzeltme itirazlarının reddine karar verildiği, Bozma kararı sonrası Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.03.2019 tarih ve 2019/10 E., 2019/205 K. sayılı kararıyla, davanın kabulüne, davalı kooperatifin 27.06.2013 tarihli olağan genel kurul toplantısının 7. Nolu kararının iptaline karar verildiği,

Karara karşı davalı vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 12.12.2019 tarih ve 2019/2362 E., 2019/5297 K. sayılı kararıyla, hükmün onanmasına karar verildiği, aynı Dairenin 08.07.2020 tarih ve 2020/771 E., 2020/2532 K. sayılı kararıyla davalı vekilinin karar düzeltme itirazlarının reddine karar verildiği anlaşılmıştır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 53. maddesinin son cümlesi, "Bir kararın bozulması bütün ortaklar için hüküm ifade eder." düzenlemesini içermektedir.

İş bu davada davacı tarafça 27.06.2013 tarihli genel kurulun 7. maddesindeki ihraç kararı niteliğindeki "Yönetim kurulunca genel kurula sunulmaksızın üye kabul edilen kişilerin üyeliklerinin kabul edilmeyeceği" kısmının iptali istenmiş ise de İlk derece mahkemesince HMK'nın 26. maddesindeki "taleple bağlılık ilkesi"ne aykırı olarak, talebi aşmak suretiyle genel kurulun 7. maddesinde alınan ve dava konusu olmayan kararların da iptaline karar verilmiştir.

Ne varki, dava dışı ortaklarca, aynı davalı kooperatif aleyhine açılan davada, Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.03.2019 tarih ve 2019/2362 E., 2019/5297 K. sayılı kararıyla, davalı kooperatifin 27.06.2013 tarihli olağan genel kurul toplantısının 7. Nolu kararının iptaline karar verildiği, bu kararın (İlk derece Mahkemesinin karar tarihi olan 24.09.2020 tarihinden önce) 08.07.2020 tarihinde kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda İlk derece Mahkemesince davacı tarafın genel kurul kararının ihraç kararı niteliğindeki kısmının iptali istemiyle açılan davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde (talepten fazlaya hükmedilmesi suretiyle) karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu durumda Dairemizce, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne,

HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca,

İlk derece Mahkemesi kararı düzeltilerek, istinaf yoluna başvuranın sıfatı da dikkate alınarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.