(Kapatılan) 21. Hukuk Dairesi

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2006/13932 E.  ,  2006/12932 K.

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi Davacı, 01.01.1985-01.05.2002 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R Dava, davacının 01.01.1985 tarihinden dava tarihi olan 19.04.2006 tarihine kadar 1479 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu sigortalı olduğu süreler dışında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi ... ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, ... İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.... Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Yapılan incelemede, davacının davalı Kurumca 1.1.1985 tarihi itibariyle tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, davacının ihtilaflı dönemde S.S.K. hizmet cetveline göre 1479 sayılı Yasa'ya tabi 16.05.1991-27.12.1993 tarihleri arasında 2 yıl 7 ay 11 ... kesintisiz sigortalı çalışmasının bulunduğu, davalı Kurumca davacının 1479 sayılı Yasa'ya tabi çalışmasının başladığı 15.05.1991 tarihinden itibaren sigortalılığının terkin edildiği, davacının zirai arazinin bulunduğu, 12.03.1998 tarihinde ... odasına kayıt olduğu kooperatif kaydının bulunmadığı, 1997 tarihli ... belgesi bulunduğu 23.01.1996-23.12.1996,26.09.1999-30.04.2001 tarihleri arasında yurtdışında olduğu yapılan zabıta araştırması sonucuna göre halen yurtdışında ... olduğunun tesbit edildiği anlaşılmaktadır.

Gerçekten Tarım Bağ-Kur sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 veya 1479 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasanın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 veya 1479 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım Bağ-Kur sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 506 veya 1479 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların ... süreli olduğu hallerde ise, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve SSK’lı veya Esnaf Bağ-Kur'lu çalışmanın sona ermesinden sonra, 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Somut olayda davacının 16.05.1991-27.12.1993 tarihleri arasındaki 1479 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu sigortalı çalışmaları kısa süreli çalışma olmayıp blok çalışma niteliğinde olup bu çalışmanın sona ermesinden sonra prim yatırmadığı , sattığı ürün bedelinden de prim kesintisi yapıldığına ilişkin bir belgenin dosyada bulunmadığı görülmektedir.

Mahkemece prim kesintisinin bulunmadığı ve tarımsal faaliyetin kanıtlanamadığı 28.12.1993-01.05.2002 tarihleri arasındaki döneme ilişkin istemin soyut zabıta araştırması ve muhtarlık bildirimine dayanılarak kabul edilmesi ayrıcı davalı kurumca davacının 01.01.1985-15.05.1991 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edilip bu dönemde taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı halde bu tarihleri de kapsar şekilde tesbit kararı verilmiş olması isabetsiz olmuştur. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.