1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İDDİA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;... Esas Sayılı dosyası sebebiyle kendisinden haksız olarak tahsil edilen fazla paranın kısmen iadesi için ... Esas Sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlattığını, davalı tarafın haksız ve hukuka aykırı itirazı sebebiyle takibin durduğunu, davalı tarafın bahsi geçen dava konusu icra takibine itirazının haksız olduğunu, davalının ... da ikrar ettiği üzere, gerçekte müvekkilinin ağabeyine satılan bir dolmuş hissesinin çeşitli sebeplerle müvekkiline satılmış gibi gösterilerek müvekkili ile araç satışı konulu bir protokol düzenlendiğini, bu protokol ile bahsi geçen araç satışı ile ilgili olarak davacı müvekkilinden ... Esas Sayılı dosyasının dayanağı olan bonolar alındığını, davalı tarafından, bahsi geçen senetlere istinaden ... Esas Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, belirtilen bonolar ve icra takibi sebebiyle, davalı vekiline haricen 50.000,00 TL ödenmesinden başka, gerek müvekkili tarafından gerekse müvekkili adına üçüncü şahıslar tarafından icra takibinden önce de bir kısım harici ödemeler yapıldığını, icra takibinden önce bonolara karşılık ödenen diğer ödemeler bono miktarından düşülmediği gibi yalnızca açtıkları icra takibinden sonra davalı vekiline haricen ödenen 50.000,00 TL dosyaya haricen tahsilat olarak beyan edildiğini, akabinde davalının haciz ve icra baskısıyla müvekkilini bunaltmış olması sebebiyle 25/11/2022 tarihli icra dosyasının ayni ve nakdi ödeme yoluyla tasfiyesi konulu protokol yapıldığını, icra baskısı ile bunaltılan ve icra baskısından bir an önce kurtulmak isteyen müvekkilini, şartları davalı tarafından dayatılan 25/11/2022 tarihli protokoldeki edimlerini de tamamen yerine getirdiğini, davacı müvekkilinden icra dosyası açıldıktan sonra haricen tahsil edilen 50.000,00 TL ve bahsi geçen protokolde belirlenen (ayni ve nakdi toplam 1.028.000,00 TL olmak üzere) toplamda 1.078.000,00 TL tahsil edildiğini, ancak davalı vekilinin, ikinci defa haricen tahsilat beyan etmek suretiyle dosyanın kapatılmasını talep etmesi üzerine... yapılan 22/12/2022 tarihli kapak hesabında dosya kapanış tarihi itibariyle 1.032.948,00 TL toplam dosya borcu olduğu şeklinde hesap yapıldığını, müvekkili kendisinden haksız yere fazladan tahsil edilen paranın geri alınması için, ... Esas Sayılı dosyası ile 74.325,00 TL'lik icra takibi başlattığını, ancak davalının davacı tarafından açılan icra takibine yaptığı haksız ve hukuka aykırı itiraz sebebiyle takibin durduğunu beyanla, davalı tarafın ... Esas sayılı dosyasına vaki haksız itirazının iptaline ve davalının takip konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı asil cevap dilekçesinde özetle; ... Esas sayılı dosya tahsilatına ilişkin olarak fazla para aldığının iddia edildiğini, tarafınca bu durumun kabul edilmediğini, karşı yanın açmış olduğu davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, ... Esas sayılı dosya kapsamında alacağına ilişkin avukatı aracılığı ile başlattığı takip sonrasında yaklaşık 1 sene sonra karşı yanın tarafına anlaşma teklifi ile geldiğini, bu anlaşma teklifi üzerine ne şekilde anlaşılacağı hususu ...'ın ve eşi ... ile detaylı olarak görüşüldüğünü, iş bu anlaşma kapsamında 25/11/2022 tarihli protokol hazırlandığını, protokol gereğince ... plakalı ticari minibüs hattının 1/2hissesinin tarafında devri ve yine ... plakalı hususi aracın tarafına devri ile diğer yargılama masrafları konusunda anlaşma sağlandığını, tarafına dosya borcu ödenirken nakit para ile ödeme gerçekleştirilmediğini, protokol hazırlandığını ve iş bu protokol kapsamında taraflar karşılıklı olarak birbirini ibra ettiğini, yine borçlu olan bir kişi ticari ilişkiden kaynaklanan borcunun tam olarak ne kadar olduğu konusunda ev hanımıydım, bilmiyordum ticaretten anlamıyordum gibi bahane üretme hakkına sahip olmadığını, kişi borcuna ve ne kadar ödediğine ilişkin hesabı yapabilecek durumda olması gerektiğini, basiretli davranmasını gerektiğini, yine iş bu protokol güvene dayalı olarak hazırlandığını tarafının bu protokolü yapmak gibi bir zorunluluğu bulunmamasına rağmen sırf iyi niyetine istinaden hazırladığı bu protokole dayalı fazla para tahsil ettiği iddiasına dayalı iş bu davanın tarafını derinden etkilediğini, iş bu protokol kapsamında ... plakalı ticari minibüs hattının 1/2 hissesinin tarafına devri 600.000,00 TL belirtilmişse de resmi noter satışında bu bedel 90.000,00 TL olarak gerçekleştirildiğini, resmi satış devrine göre alacağının karşılanmadığını, ancak tarafınca karşı yan ile ibralaşma sebebiyle iş bu alacağı için herhangi bir şekilde takibe devam etmediğini, karşı yan bu konuda kötü niyetli olarak hareket ettiğini, karşı yandan borcun tamamı için nakit para almadığını, borcu itfa etmek için tarafına emtia verildiğini, yine iş bu borç için karşılıklı olarak anlaşıp mevcut icra dosyasını kapattığını, hakkı olan alacağı almak için yaklaşık 1 yıl beklediğini, alacağına karşılık teminat olmasına rağmen karşı yan mağdur olmasın diye beklediğini, anlaşma konusunda talep yine karşı yandan geldiğini, kesinlikle fazla para almadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, fazladan ödendiği iddia edilen alacak için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. ... Esas sayılı takip dosyası ile ... Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları getirtilerek dosya kapsamına alınmıştır. Davaya dayanak ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacının davalı aleyhine ... Esas sayılı dosyası kapsamında fazladan ödendiği iddia edilen 74.325,00 TL alacak için adi haciz yolu ile icra takibi başlattığı, davalının takibe itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür.

Ticaret mahkemeleri sadece ticari davalar bakımından görevlidirler. Ticari davalar mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılmaktadır. Birici gurupta mutlak ticari davalar yer alır. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar,

TTK'nın 4. maddesinde ve diğer bazı kanunların ilgili hükümlerinde açıkça gösterilmiştir. İkinci gurupta, nispi diğer ticari davalar yer almakta olup nispi ticari davalar, her iki tarafın tacir olduğu ve işin de tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. Bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için hem her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gerekir. Üçüncü grup ticari davalar ise yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Bu gruptaki davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesi ile ilgili olması yeterli görülmüştür.

Bu hukuki açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; davanın ticari bir dava olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Dosya kapsamından davacının ev hanımı olduğu ve tacir sıfatını taşımadığı anlaşılmaktadır. Davacı tacir sıfatını taşımadığından davanın nispi ticari dava olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Her ne kadar davacı vekili, taraflar arasındaki temel ilişkinin bonodan kaynaklandığını ve bu hali ile davanın ticari dava ( mutlak ticari dava ) olduğunu ileri sürmüş ise de; davaya dayanak ... Esas sayılı takip dosyası, bonoya dayalı bir takibi içermediği gibi davacının ödeme yapmasına dayanak belge, ... Esas sayılı dosyasının tasfiyesini de konu alan 25/11/2022 tarihli protokoldür. Davacı işbu protokole binaen yapması gerekenden fazla ödeme yaptığını ileri sürmüştür. ... Esas sayılı dosyasına dayanak bonoların geçerliliği ve miktarı ile ilgili herhangi bir tartışma söz konusu değildir. Davada tartışılması gereken husus, davacının fazladan ödeme yapıp yapmadığıdır. Bu hali ile dava mutlak ticari dava niteliğinde de değildir. Görevli mahkeme mevcut delillere göre Asliye Hukuk Mahkemesi'dir. Davanın görevli mahkemede görülmesine ilişkin dava şartı, kamu düzenine ilişkin olup her aşamada resen gözetilmesi gerektiğinden aşağıdaki şekilde görevsizlik kararı vermek gerekmiştir.

1.Mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK nun 114/1-c ve 115/2 maddesi uyarınca davanın usulden REDDİNE,

2.Kararın kesinleşmesine müteakip talep halinde dosyanın yetkili ve görevli ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,

3.HMK nun 331/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinin görevli mahkemece hüküm altına alınmasına,

4.İş bu ilam taraflardan birinin süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerektiği, aksi takdirde re'sen HMK 20. maddesi gereğince mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği hususunun taraflara ihtaratına; Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/06/2023 Katip ... Hakim ...