14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin aile şirketi olan davalı şirkette azınlık pay sahibi olduğunu, müvekkilinin ortağı olduğu davalı şirkette uzun yıllardır dışlandığı ve şirket işleyişi konusunda kendisiyle bilgi belge paylaşımı yapılmaması nedenleriyle bilgi edinme ve inceleme hakkını dava yolu ile kullanma zorunluluğu doğduğunu, davalı şirketin merkez adresinde 14/03/2023 tarihinde 2022 yılına ilişkin olağan genel kurul toplantısı düzenlendiğini, olağan genel kurulda müvekkilinin bilgi alma ve inceleme talebinin yanıtsız bırakılarak örtülü biçimde reddedildiğini, diğer pay sahiplerinin de bilgi edinme taleplerinin kabul edilmediğini, müvekkilinin 2022 yılına ilişkin faaliyetlerden ibrasına olumsuz oy kullandığını, taraflarına iletilen 2022 yılına ait bilanço gelir tablosunda şirketin genel yönetim giderlerinde %278 oranında fahiş bir artış meydana geldiğini, finansal işlemlere ilişkin gereken şeffaflığın gösterilmediğini, bu nedenlerle davanın kabulünü, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkemede açılan bu dava ile ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılan 2023/... E. sayılı dava bağlantılı olduğundan, HMK.'nun 166/1 ve 4. maddeleri gereğince davanın daha önce açılan ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... E. sayılı dosyasıyla birleştirilmesini, sorulan soruların hepsinin cevabı ortakların incelemesine sunulan ve kanuna uygun olarak hazırlanan belgelerde olduğu gibi, genel kurulda da açıklayıcı yanıtlar verildiğini, genel ekonomik sorunlardan kaynaklanan mali hususların, müvekkili şirkete özgüymüş gibi gösterilmek istenilmesi hayatın gerçeklerine aykırı olduğunu, belirtilenler dışındaki talepler yasal olmadığı gibi,içeriklerinin de ticari sır niteliğinde olduğunu, açıklanan nedenlerle haksız ve dayanaksız davanın reddiyle, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesini talep etmiştir.

Dava, bilgi alma ve inceleme hakkı istemine ilişkindir. .... Asliye Ticaret Mahkemesi2nin 2023/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... davalı ... A.Ş., dava tarihi 21.03.2023, davanın 14.03.2023 tarihli olağan genel kurula dair bilgi alma ve inceleme hakkına ilişkin olduğu görülmüştür.

Birleştirme; Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememizin 2023/... Esasına kaydı yapılarak 08/05/2023 tarihinde verilen birleştirme kararı ile aynı genel kurula ilişkin açılan .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasına 09/05/2023 tarihinde gönderilmiş ise de, birleştirme kararı verilen mahkeme dosyasının da dosyanın gönderildiği aynı gün karara çıktığı, mahkememizce birleştirme kararı verildiği hususunun dosya zimmet tesliminden önce birleşen mahkemeye bildirilmediği anlaşılmakla birleşen dosya mahkememize iade edildiğinden mahkememizce yeni esas alınarak yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı.

TTK 437. maddedeki pay sahibinin Bilgi Alma ve İnceleme Hakkına ilişkin; "(1) Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir. (2) Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz. (3) Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir. (4) Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir. (5) Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir. (6) Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz." şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Dava konusu ihtilaf ticari şirket bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması davası nedeniyle davalı şirket hakkında davacı şirket hissedarlarının bilgi alma ve inceleme hakkının ihlal edilip edilmediği, TTK 437/5 maddesi gereğince bilgi alma ve inceleme hakkını kullanma şartlarının oluşup oluşmadığı hususundan kaynaklıdır. Tüm dosya kapsamına göre;

Her ortak, şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi verilmesini isteyebilir ve belirli konularda inceleme yapabilir. Her pay sahibi genel kurulda da, şirket işleyişi bakımından bilgi verilme ve inceleme hakkı talebinde bulunabilecektir. Bilgi alma ve inceleme istemi genel kurul tarafından kabul edildiğinde, söz konusu bilgi hakkı ve inceleme hakkı genel kurulda kullanılabileceği gibi genel kurul dışında da bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması öngörülebilir. Genel kurul, bilgi alınmasını ve incelemeyi haksız yere engellerse, ortağın istemi üzerine mahkeme bu hususta karar verir.

Somut olayda da davaya konu genel kurul toplantı tutanağı incelendiğidne davacı azınlık pay sahibinin bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmasına yönelik sorduğu soruların yanıtsız bırakıldığı, davacının vazgeçilmez hakkını Genel Kurula katılarak başvuruda bulunmasına rağmen davalı şirket tarafından davacının başvurusunun TTK md 437/5 kapsamında yanıtsız bırakıldığı anlaşılmıştır.

Şirketin, 2022 yılına ait Bilanço Gelir Tablosunda Şirketin Genel Yönetim Giderlerinde % 278 oranında bir artış, satış maliyetlerinin %74 artış olmasına rağmen; satışların % 36 artması dikkate alındığına, özellikle genel yönetim giderlerinin neden % 278 arttığının bilinmesi sorunluluğu ortaklık hakların kullanılması için zorunlu olduğu açık olduğu gibi maliyetlerinin artma ve karlılığın azalmasının neden kaynaklandığının tespiti de hem ortaklık hakların kullanılması hem de şirketin hayatiyeti için zorunlu olduğu anlaşılmıştır. Tüm bu nedenlerle davacının davasının kabulü ile TTK md 437/5 kapsamında bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılmasına izin verilmesine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebileceğinden fazlaya ilişkin suret talebinin reddine karar verilmiştir.

Düzeltme; her ne kadar mahkememizin 21.09.2023 tarihli duruşma zaptında "7-Yeterince harç alındığından harç alınmasına yer olmadığına," denilmiş ise de maktu harç miktarı 07.07.2023 tarihli resmi gazetede güncellenerek 179,90-TL'den 269,85-TL'ye çıkmış olmakla, karar tarihi itibariyle maktu harç eksik olduğu görülmekle gerekçeli kararda düzeltme yapılmıştır.

1.Davacı tarafça açılan DAVANIN KISMEN KABULÜ ile;

a-Şirketin, 2022 yılına ait Bilanço Gelir Tablosunda Şirketin Genel Yönetim Giderlerinde % 278 oranında fahiş bir artışın neden kaynaklandığının gider kalemlerinin tek tek incelenmesi ab- Satışların % 36 artarken satış maliyetlerinin %74 artmasında şatış maliyetlerinin artma ve karlılığın azalmasının neden kaynaklandığının gider kalemlerinin tek tek incelenmesi

b)TTK 437/1’te yer alan belge, bilgi ve evrakları, yine 437/4’te düzenlendiği üzere ticari defterleri ve bunun dışında kalan ancak bu belgeler ile bütünlük arz eden şirket mizanı gibi tüm şirket borç ve harcamalarını gösteren belge, bilgi, fatura, yazışma ve kayıtların davacının ve yanında incelemeye gelen uzmanın incelemesine sunulmasına ve davacı veya uzman tarafından gerekli görüldüğü ve talep edildiği takdirde SADECE gelir tablosuyla bilançonun bir suretinin verilmesini, fazlaya ilişkin suret talebinin reddine,

2.Bahsedilen incelemenin en fazla 3 iş günü boyunca yapılmasına, mali müşavirlerinin de hazır bulunacağı gün ve saatte şirket nezdinde (ve merkezinde) izin verilmesine,

3.Davalı şirket tarafından davacı ve hazır edecekleri mali müşavire şirket merkezinde çalışacakları yer gösterilmesine,

4.Davacı ve hazır edeceği mali müşavirce sorulacak soruları cevaplayacak bilgi ve yeteneğe sahip şirket ilgililerinin bu incelemede davalı şirketçe hazır bulundurulmasına,

5.Mahkememiz kararı doğrultusunda incelemenin yapılıp yapılmadığı hususunun tespiti için masrafları davacı tarafından karşılanmak kaydıyla bir noter veya yetkili katibinin incelemeye katılmasına izin verilmesine,

6.Mahkememiz kararının davalı şirkete tebliğinden itibaren 1 hafta sonrasında inceleme yapılacak günlerin (incelemeye başlama günü ile noter tebliği arasında en az 3 gün olacak şekilde) davacı tarafından davalı şirkete noter kanalıyla ihtarına,

7.Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 269,85-TL ilam harcından peşin alınan 179,90-TL'nin mahsubu ile bakiye 89,95-TL ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

8.Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL peşin harç ve 179,90-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 359,80-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

9.Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

10.Davacı tarafından yapılan 177,25-TL yargılama gideri davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, (birleştirme iadesi nedeniyle aktarım yapılan 2023/209 Esas sayılı dosyadan kullanılan gider avansı da nazara alınmıştır)

11.Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen taraflara iadesine, (birleştirme iadesi nedeniyle 2023/... Esas sayılı dosyadan kalan bakiye avans iş bu dosyaya aktarılmış olup, kalan avans iadesi iş bu dosya üzerinden yapılacaktır) Dair; tarafların yokluğunda TTK 437/5 maddesi gereğince KESİN olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.21/09/2023 Başkan ...