16. Hukuk Dairesi

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin ... markalı ürünlerin Türkiye'deki genel ve tek yetkili distribütörü olarak satışını yaptığını, aynı zamanda ilgili markalar bakımından inhisari lisans hakkı sahibi olduklarını, davalılar tarafından, ... markalı ürünlerin usul ve yasaya aykırı olarak satışının sağlandığını, üzerinde hologram bulunmayan ürünlerin kaçak ürünler olduğunu, davalılardan ..., ..., ..., ... Ltd. Şti.'nin internet sitelerinde hologramlı fotoğraf kullandığını ancak hologramsız ürün gönderdiğini, müvekkilleri ile davalılar arasında hiçbir ticari ilişki bulunmadığını, davalı tarafların bu eylemlerinin marka imajına zarar verdiğini, marka hakkına tecavüz teşkil ettiği ve haksız rekabet yarattığını, davalıların ürünleri paralel ithalat yöntemi ile haksız olarak ithal ettiğini, ürünlerin orijinal olup olmadığının bilinmediği, yetkili olmadıkları halde satışa sunduklarını, çok düşük fiyatlara maliyeti oranında fiyatlara satışa sunduklarını, bu durumun müvekkillerine zarar verdiğini, davalılara haksız eylemlerini sonlandırmaları konusunda ihtarname gönderdiklerini ancak davalıların eylemlerin sonlandırılması yönünde girişimde bulunmadığını, bu nedenlerle, davalıların özel hologram işareti kullanmasının yasaklanmasını ve ilgili ürünlerin toplatılmasını ve marka tecavüzünün tespitini talep ve etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi ile, müvekkillerinin satış yaptığı ürünlerin orijinal olduğunu, vergileri ödenerek resmi şekilde ithal edildiğini, davacının münhasır lisans hakkı sahibi olmasının bu ürünlerin ithal edilemeyeceği anlamına gelmediğini, Yargıtay kararlarının da bu yönde olduğunu, menşe ülkelerinde ürünler üzerinde hologram bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi ile, davacının dava ehliyeti bulunmadığını, müvekkillerinin sattığı ürünlerin diğer davalılarca usulüne uygun olarak ithal edildiğini, marka hakkının tükendiğini, ürünlerin orijinal olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi ile, davacının taraf sıfatı olmadığını, ürünlerin orijinal olduğunu, vergileri ödenerek resmi şekilde ithal edildiğini, tek satıcılık sözleşmesinin paralel ithalata engel olmadığını, müvekkillerinin internet sitesinde ... markalı ürünleri satmasının yasal olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... - ... vekili cevap dilekçesi ile, davacının taraf sıfatı olmadığını, müvekkillerinin sattığı ürünlerin davacı tarafından ithal edildiğini ve davacının yetkili bayisinden alındığını, ürünlerin orijinal olduğunu, müvekkillerinin internet sitesinde ... markalı ürünleri satmasının yasal olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile, husumet itirazları olduğunu, davacının taraf sıfatı olmadığını, ürünlerin orijinal olduğunu, ... markalı ürünlerin üzerinde hologram bulunmadığını, marka hakkının tükendiğini, müvekkillerinin sattığı ürünlerin diğer davalılarca usulüne uygun olarak ithal edildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi ile, Türk Patent nezdinde davacının lisans kaydının bulunmadığını, bu nedenle davacının taraf olma ehliyeti olmadığını, ticari faaliyete konu ettikleri ürünlerin orijinal olduğunu ve ürünlerin davacı şirketten alındığını, faturalı ürünler olduğunu, marka hakkının tükendiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi ile, müvekkillerinin davaya konu ürünleri paralel yolla ithal ettiğini, tüm ürünlerin orijinal olduğunu ve resmi yollarla ithal edildiğini, marka hakkının tüketildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.Diğer davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:"....Mahkememizce, yetki itirazının, marka hakkına tecavüz iddiasından kaynaklanan davada tecavüze uğrayanın ikametgahı, hukuka aykırı fiilin gerçekleştiği yer veya bu fiilin etkilerinin görüldüğü yer mahkemeleri de seçimlik olarak yetkili olmasından bahisle reddine karar verilmiştir.Husumet itirazının ise, davacının sunmuş olduğu inhisari lisans sözleşmesi ile dava açma ehliyeti bulunması, bu sözleşmenin sicile kaydının kurucu değil, açıklayıcı mahiyette olması nedeniyle reddine karar verilmiştir.Her ne kadar dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen "...com online satış ve hizmetler", "...", "...", "..."'nin tüzel kişiliklerinin bulunmaması nedeni ile pasif dava ehliyetleri bulunmasa da her biri için gerçek kişiler olan ... isimli gerçek kişiler kendilerini vekille temsil ettirerek cevap dilekçesi sunulduğu ve bu şekilde husumeti üzerlerine aldıkları kabul edildiğinden bu yönden usulden red cihetine gidilmemiştir. Tarafların sunmuş oldukları tüm deliller ve mahkememizce alınan bilirkişi raporları hep birlikte değerlendirildiğinde; davalılardan ... Ltd. Şti., ... Ltd. Şti., ... Ltd. Şti.'nin dava konusu ürünleri ticari kayıtlarına göre Bulgaristan'da bulunan ... Ltd firmasından ithal ettikleri, diğer davalıların ise ürünleri bu firmalardan satın aldıkları anlaşılmıştır. Davaya konu ürünlerde hologram uygulamasına hangi tarihte geçildiği tam olarak tespit edilemediğinden söz konusu olan bu ürünlerin bu uygulamadan önce de üretilmiş olabileceği nazara alınarak münhasıran hologramsız olmalarının ürünlerin sahte olduğu anlamına gelmeyeceği kanaatine varılmıştır. Her ne kadar taraflarca sunulan ürünlerin labaratuarda test edilmesi talep edilmiş ise de; aradan geçen uzun sürede yapılacak testin sağlıklı sorunç vermeme ihtimali, yeni sunulacak numunelerin davaya konu iddialara ilişkin ürünler olmadığı yönünde itiraz edilme ihtimali son tahlilde, davacının bizzat, dava dilekçesinde davalıların, ürünlerini paralel ithalat ile Türkiye'ye getirdiklerini kabulü ve tüm dosya kapsamına göre, davacının somut olayda marka hakkının tükendiği, marka tecavüz iddialarının ispatlanamadığı anlaşıldığından davanın reddine...." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle ... ürünlerinin Türkiye’deki genel ve tek yetkili distribütörü olarak ... markalı ürünlerin satışını yapmakta olan müvekkilinin firma uzun süredir marka sahibi şirketin tek yetkili satıcısı olduğunu, ... uzan zaman önce Türkiye de ve dünyanın birçok yerinde ürünlerde sahteciliğin önlenmesi adına özel olarak Orijinal Hologram uygulamasına geçtiğini, marka sahibi firma ... tarafından, talepleri üzerine 10.05.2021 tarihinde yapılan resmi açıklamada; weider orijinal altın hologramlarını Kasım 2015'ten bu yana Türkiye pazarı için uygulamaya başlandığı bildirildiğini, bu açıklamanın Yerel Mahkemeye sunulduğunu, davalıların sitelerinde Hologramlı ürün satmadığı halde müvekkile ait (İngiltere Hologramcılar Derneğinden Tasdik Edilmiş) Orijinal Hologramlı resimleri kullanmak sureti ile ürün satışı gerçekleştirdiklerini, ancak satılan ürünlerin hologramsız olarak müşteriye teslim edilmekte olduğunu, bununla ilgili ekran çıktılarının sunulduğunu, tüketicilerin yanıltıldığını, ... markasının değerine ve Türkiye distribütörü olan müvekkiline zarar verdiğinin, Paralel ithalatın gerçekleşebilmesi için ithalata konu ürünün orijinal nitelikte olması, ilk piyasaya sunumunun hukuka uygun bir şekilde gerçekleştirilmiş olması ve ürünün hak sahibinin izniyle hukuka uygun olarak bir başka ülkede ilk satışının yapılmış olması gerektiğini, paralel ithalata konu ürün ya direk olarak marka sahibinden ya da onun yetkilisi olduğu bir firmadan temin edilmesi gerektiğini, Mahkeme tarafından tespit edildiği üzere, davalılardan yalnızca ... firmaları ürünü ithal ettiklerini, bu firmaların ise ürünü Bulgaristan'da yer alan ... Ltd. Şti. Firmasından temin etmektedirler. Oysa ki, ... şirketinin Bulgaristandaki tek yetkili distribütörü ... Ltd şirketi olduğunu,ürünlerin ithal edildiği yer olan Bulgaristanda marka sahibi firmanın üretim merkezi bulunmadığını, orijinal hologram uygulamasına ürün satışı gerçekleştirilen başka ülkelerde de geçildiğini, Dava konusu ürünlerin gıda takviyesi olduğu dikkate alındığında, ürünlerin uygun olmayan şartlarda depolanması vb. durumlarda, marka hakkı sahibi zarara uğrayacağını, dava konusu ürünler hakkında sayın mahkemece laboratuvar araştırılması yaptırılmamasının davanın akıbetini etkilediğini, insan sağlığına doğrudan etkisi olduğunu, müvekkilinin ... Almanya üzerinden, ... markalı ürünlerin ithalatını gerçekleştirdiği sırada, bazı ürün ithalatlarında veteriner hekim kontrolü zorunlu tutulmuş veya ham madde tedarikçi beyanı sunulması gereken ürünler bulunmakta olduğunu, ürünler bir hayli sıkı kontrollere tutulmakta iken, Bulgaristan Yetkili distribütöründen dahi alınmayan bu ürünlerin bu koşulları sağlandığı ispatlanmadığını, Doç. Dr. ...'dan alınmış hukuki mütalaanın dikkate alınması gerektiğini, Davanın özünde sadece ürünlerin sahte olup olmadığı iddiası olmadığını, kabul edilmemekle usulüne uygun paralel ithalat olsa dahi parelel ithal edilen ürünü dahi satmanın bir usulü ve bir sınırı olduğunu, davalıların iyi niyetli olduğundan söz edilemeyeceğini, davalıların ticari defterler kayıtlarının incelenmediğini, Davalıların özellikle 2015,2016,2017 ve 2018 yılına ait satışını yapmış olduğu tüm ... markalı ürünler toplamı ile ithal ettiği yada ithal ettiğini iddia ettiği ... ve ... firmalarından aldıkları ürünler toplamının ve yine varsa diğer davalılara sattığı ürünler toplamının karşılaştırılması halinde orijinal olduğunu iddia ettikleri ürünler haricinde ne kadar ürün sattıkları ortaya çıkacağını kararın belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı ....Şti vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalıların zorunlu dava arkadaşı olmadığını, davacının birden çok davasını tek dava dilekçesi ile açtığını davaların yığılmasının söz konusu olduğunu, her bir dava için ayrı ayrı vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bu yönden düzletilmesini talep etmiştir.Davalılardan ... vekili istinafa cevap dilekçesinde; davacının istinaf talebinin reddine, İlk Derece Mahkemesince tüm davalılar adına ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken tek bir vekalet ücretine hükmedilmesi nedeniyle kararın bu yönden düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiş olmakla talebi yönünden harç için muhtıra çıkarılmış, harç tamamlanmıştır.

İNCELEME Davacının delil olarak dayandığı marka kayıtlarına ilişkin TPE yazısı incelendiğinde; dava konusu ile bağlantılı en eski marka kayıtları olan ... numaralı ... markasının 5,30,32 nolu emtia sınıflarında 23.06.2000 tarihli başvuruya istinaden 30.07.2001 de ... adına tesicl edildiği, ... numaralı ... şekil markasının 05,30,32 sınıflarda 23.06.2000 Tarihli başvuruya istinaden 15.08.2001 de ... adına tescil edildiği anlaşılmıştır.Davacı, delil olarak distribütörlük sözleşmesi ve 5 yıl süreli inhisari lisans sözleşmesi sunmuş, yargılama sırasında inhisari lisans sözleşmesinin yenilendiğine yönelik yeni sözleşme suretini de ibraz etmiştir. Sözleşmenin 1.maddesinde markaya tecavüz halinde masrafı lisans alana ait olmak üzere lisan salanın yasal yollara başvurabileceğini, 3.maddesinde markanın ihlali haksız rekabet halinde inhisari lisans alana SMK ve TTK daki tüm davaları tek başına açma , takip etme, yasal yollara başvurma yetkisi verildiği görülmüştür.Mahkemece aşamalarda 3 bilirkişi raporu alınmıştır. Tensiben bilişim uzmanından alınan raporda; "..., ..., ..., ....com, ..., ..., ..., ... adresli internet sitesi üzerinde yapılan incelemeler sonucunda; tüm bu internet sitelerinde "..." markalı ürünleri tanıtımının ve satışının yapılmakta olduğu tespit edildiği, burada satılmakta olan ürünlerin orijinal olup olmadığının taraflarınca belirlenmesinin bu aşamada mümkün olmadığı" yönünde görüş bildirmiştir.

Birinci bilirkişi heyetinde marka vekili ... , Sektör Bilirkişisi ..., SMM ..., Gümrük Müşaviri ...

11/11/2019 tarihli müşterek raporlarında; "davacı tarafın dosyaya sunmuş olduğu belgeler uyarınca, dava konusu markalar ile ilgili olarak inhisari lisans hakkına sahip olduğu, dosyaya herhangi bir ürün sunulmadığı için dava konusu ürünlerin orjinalliğıi konusunda değerlendirmenin heyetlerince yapılamadığını, dava konusu satışı yapılan ürünlerin orjinal olması ve yasal gerekliliklere uygun şekilde paralel ithalata konu edilmiş olması durumunda marka hakkına tecavüz oluşmayacağı, dava konusu ürünlerin orjinal olmaması, taklit ürünler olması durumunda ise marka hakkına tecavüzün oluşacağı yönünde; davalılardan ...Tic. Ltd. Şti., .... Ltd. Şti.ve ... Tic. Ltd. Şti.dava konusu ürünleri Bulgaristan'da bulunan ... Ltd. Firmasından ithal ettikleri ve birbirlerine yukarıda açıklanan şekilde ürün sattıkları, davalılardan ... Online Satış ... ... Ltd. Şti, ..., ... Tic. Ltd. Şti.firmalarının ürünleri aynı zamanda ithalatçı ... Tic. Ltd. Şti., ... Tic. Ltd. Şti. Firmalarından aldığı, davalılardan ..., ..., ... firmalarının dava dosyasına sunduğu herhangi bir evrağa raslanmadığından tespit yapılamadığı" yönünde görüş bildirmişlerdir.İkinci bilirkişi heyetinde bilirkişiler marka vekili ... ve gıda mühendisi ...

26/04/2021 tarihli raporlarında; "ürünlerin içeriğinin labaratuvar testi sonucunda aynı kalite ve içerikte çıkması, ürünleri ithal eden davalıların Bulgaristan'dan ithal edilen ürünlerin orijinalliğini yani davacı marka sahibi ya da onun yetklilerince satılan orijinal ürünler olduğun gösterir destekleyici belgeler sunmaları ve aynı şekilde bu ürünler Türkiye dışında hologramsız olarak satışa sunulmuş orijinal ürünlerse bunu destekleyici belgeleri sunmaları durumunda; marka tecavüzünün oluşmayacağı ve haksız rekabete sebep olmayacağı, aksi takdirde marka tecavüzü ve haksız rekabetin söz konusu olacağı" yönünde görüş bildirmişlerdir. ... Ltd. Şti, ... Ltd. Şti ile ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. (Vergi No:...)' lerinin 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait banka hesap hareketleri ve kredi kartı ile ... markalı ürün satışlarına ait satışları gösterir şekilde kredi kartı tahsilatlarını gösterir hesap hareketleri dosyaya eklenmiştir. - Davacı tarafça Doç Dr. ...' dan alınan mütalaa sunulmuş olup neticeten; - Paralel ithalat ile getirilen ürünlerin marka hakkı sahibi tarafından satışı yapılmış veya onun izni dahilinde satışı yapılmış ürünler olması gerektiği, paralel ithalat savunması yapılabilmesi için dava konusu malların Türkiye'ye ithalinin yasal yollardan yapılıp yapılmadığının ve bu markalı ürünlerin, bunları üretmeye, satmaya yetkili kimselerden ithal edildiğinin ispat edilmesi gerektiği, ispat yükünün davalılarda olduğu, ürünlerin sadece kanuna uygun kaynaklardan elde edilmesinin yeterli olmayıp, pazarlama aşamasında da orijinal ürünün imajına zarar verilmemesi gerektiği, Davalılar tarafından ... markalı ürünlerin paralel ithalat ile elde edilip edilmediğinin belirsiz olduğu, davalılar tafaından ithalatın hukuka uygun olduğunu gösterir dell bulunmadığı, Söz konusu ürünlerin Türkiye'de yetkili distribütör olan davacı şirket tarafından pazarlanan ürünler ile aynı standartlarda olmadığının anlaşıldığı, davacının belrttiği hologrom gibi unsurların ürünlerde belli bir standardı garanti ettiği, bu tür basit gibi görünen unsırların bazı ürünlerde bulunup bazı ürünlerde olmamasının tüketici nezdinde o üründe güvensizlik oluşturduğu, ürünün ambalajının eski, üzerindeki görsellerin soluk olması gibi hususlar da markanın ve ürünün imajını olumsuz etkileyip haksız rekabete sebep olan diğer başlıklar olduğu, dosya kapsamında bulunan tespitlerden, dava konusu ürünlerin ambalajlarında hologram bulunmaması ve ''%100 ORİJİNAL VE %100 distribütör veya ithalatçı garantili'' gibi ifadelerin yer almasının açık şekilde haksız rekabeti oluşturduğu ...yönünde görüş belirtildiği anlaşılmaktadır.

Davacı, ... markalı ürünlerin Türkiye'de satışı için distribütörlük sözleşmesi olduğunu, aynı zamanda inhisari lisans sözleşmesi bulunduğunu, davalıların ... markalı ürünleri internette satışa sunduklarını, ürünlerin hologramsız olup orjinal olmadığını, satılan ürünle ithal edildiği edilen ürün adedinin karşılaştırılması gerektiğini, markanın izinsiz kullanıldığını, ürün tanıtımlarında orjinallik ve distribütör garantisi olduğu ibarelerine yer verilerek haksız rekabet de oluşturulduğunu ileri sürerek markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti meni, refi talep edilmiştir.İlk derece mahkemesince markaların bulunduğu ürünlerin paralel ithalat ile satışa sunulduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili ile ...LTD ŞTİ ve ... vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi,

HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; davacı davasını 10 ayrı kişiye yöneltmiş ve 10 ayrı internet sitesindeki kullanımlara dayanmıştır. Bir kısım davalıların süresinde cevap dilekçeleri bulunmadığı gibi, davaya süresinde cevap veren bir kısım davalılar ise ürünlerin paralel ithalat yolu ile ülkeye getirildiğini ileri sürerek, faturalar sunmuşlardır. Davalı ... ve ... şirketleri ise ürünleri Bulgaristan'daki ... şirketinden aldıklarını ileri sürmüşlerdir. Ancak, mahkemece malların usulüne uygun ithalat ile ülkeye getirilip getirilmediği hususunda her davalı yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılmamıştır. Mahkemece, davacının dava dilekçesinde paralel ithalatı kabul ettiği gerekçesine yer verilmiş ise de; dava dilekçesi Dairemizce bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının iddiasının usulsüz olarak ülkeye getirilen ve orjinal olup olmadığı belli olmayan ürünlerin satışa sunulmasına yönelik olduğu, davacının ürünlerin usulüne uygun olarak ülkeye getirildiğine ilişkin kabulünün olmadığı anlaşılmakla mahkemenin bu yöndeki kabulü yerinde görülmemiştir.Mahkemece alınan bilirkişi raporlarında davalıların ticari defter ve kayıtları, ithalat ve gümrük belgeleri incelenmediği gibi, tebligat adresleri Bakırköy adliyesinin yargı çevresi dışında olan davalılar yönünden talimat yolu ile de bilirkişi raporu alınmamıştır. Bu durumda mahkemece öncelikle davaya süresinde cevap veren davalılar belirlenerek adresleri yargı çevresi dışında olan davalılar yönünden ticari defterlerinin incelemesi ve varsa gümrük belgelerinin de taraflardan sorularak rapor alınması, sonrasında mahkemenin yargı çevresinde olup davaya süresinde cevap veren diğer davalıların da ticari defter ve kayıtları, gümrük belgelerinin karşılaştırmalı incelerek ürünlerin marka hakkı sahibi tarafından piyasaya sürüldükten sonra usulüne uygun yollar ile paralel ithalat ile Türkiye'ye getirilip getirilmediği konusunda marka vekili, mali müşavir ve gümrük mevzuatı yönünde uzman bilirkişiden oluşacak yeni bir heyetten tüm davalılar yönünden rapor alınarak dosyadaki önceki tespitler de dikkate alınarak her davalı yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılması gerekirken eksik incelemeye dayalı rapora göre davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, sair hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kaldırma sebebine göre davalılar ...LTD ŞTİ ve ... vekilinin vekilinin istinaf istemlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek egrekmiştir.