12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

Av. ... - ...

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde ; müvekkili A....Ş. ile Davalı ....... A.Ş. Arasında , İmarın 27533 ada 3'ncü parselinde, .... tarafından yapılacak bina inşaatının elektrik tesisat işlerinin yapımı konusunda 13.03.2015 tarihli ve KDV hariç 4.095.000,00 TL bedelli sözleşmenin imzalandığını , sözleşmenin 5'nci maddesine göre sözleşme bedelinin bir kısmının nakit, bir kısmının ise barter ( inşaattan bağımsız bölüm karşılığı) olarak kararlaştırıldığını, her aya ilişkin hak edişlerin 10 gün içinde incelenip onaylandıktan ve kesintiler düşüldükten sonra 60 gün vadeli çeklerle ödeneceğinin belirtildiğini, dava konusu bina inşaatının arsa mülkiyetinin davacı şirket ortağı ile davalı....'ye ait olduğunu, işin % 95 oranında tamamlandığı aşamada 15 Temmuz olayları sonrasında davalı ... ortağının yurt dışına kaçtığını, vekalet verilen ....ile .... yetkilisinin, davacının bilgisi dışında sözleşmenin niteliğini değiştirerek 02.05.2017 tarihinde düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi haline dönüştürüldüğünü, müvekkiline yaptığı iş karşılığı 2.867.543,98 TL'nin ödendiğini, sözleşme gereği %30 oranındaki kısmın barter olarak ödenmesi gerektiğini, işin asıl kar getiren bakiye işler ile ilave işler kısmının ahde vefa ilkesi gereği müvekkiline verilmesi beklenirken, davalının ...s ile anlaşarak bu işleri davalı ...'e yaptırdığını belirterek ; yaptığı işler nedeniyle ödenmeyen bakiye alacakları 1.227.456,02 TL'nin net bugünkü değerinin 23.11.2017 tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte , yine ilave elektrik işlerinin yapılmaması nedeniyle uğranılan kar kaybı ve sözleşmenin feshedilmemesi nedeniyle şantiyenin kapatılmamasından kaynaklı maddi kayıpları nedeniyle belirsiz alacak olarak şimdilik 50.000,00 TL'nin davalıdan faizi ile tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davacı vekili 14/04/2022 tarihli dilekçesiyle;50.000,00-TL olarak talep ettiği miktarın 21.877,24-TL'sinin şantiyenin kapatılmaması nedeniyle müvekkilinin katlandığı maliyetten oluşan zararına, 28.122,76-TL'sinin sözleşmenin fesih edilerek yaptırılmayan elektrik işleri nedeniyle uğradığı kar kaybına ilişkin olduğunu belirterek bu yöndeki talebini kuruşlandırmıştır.

1.Davalı ... Müh. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında belirtilen sözleşmenin imzalandığı, davacı şirkete iş teslimi yapıldığını, inşaat elektrik tesisat üst montajına uygun hale getirildikçe davacı tarafça işlerin peyderpey yapıldığını, bu kapsamda davacı tarafça KDV dahil toplam 4.538.446,31TL'lik imalatın gerçekleştirdiğini, davacı şirkete yaptığı imalata karşılık 3.791.207,48-TL ödeme yapıldığını ve davacıya 747.238,84-TL lik borcunun kaldığını, bunun dışında bir borcu bulunmadığını, tamamlanmayan işler bedelinin istenmesinin mümkün olmadığını, ek işler için davacının, sözleşmenin 8, 9. ve 13.'ncü maddelerine aykırı olarak sözleşme birim fiyatlarının üzerinde talepte bulunduğunu, bu nedenle kendisi ile anlaşma sağlanamadığını, şantiye dağıtmama sorumluluğunun davacıda olduğunu bildirerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı ile davalı ... İnş.A.Ş. arasında yapılan sözleşmenin tarafı olmadıklarını, bu sebeple husumet nedeniyle davanın reddi gerektiğini,yine arsanın % 80 oranında hisseyle ... ve %20 oranında hisseyle davacı şirket yetkilisi ....'e ait olduğunu, davalı ile arsa sahipleri tarafından 01.08.2012 tarihinde arsa satışı karşılığı hasılat paylaşımı sözleşmesi yapıldığını, bilahare 12.01.2015 tarihinde tadil sözleşmesi yapıldığını, elektrik işlerinin davalı ...Ş. tarafından davacı ile yapılan 13.03.2015 tarihli sözleşme çerçevesinde davacıya verildiğini, Simtes olarak bu sözleşmenin tarafı olmadıklarını, inşaatın Simtes A.Ş. tarafından tamamlanmadığını, .... sayılı dosyasında açılan dava bulunduğunu, davacının iddiasının aksine inşaatın %75 düzeyinde kaldığını, bu konuda A...D.iş sayılı dosyasında tespit yapıldığını, elektrik işlerini müvekkili Simtes in yapmadığından davalıdan bu yönde taleplerde bulunulmasının da mümkün olmadığını bildirerek, haksız davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, eser sözleşmesi kapsamında yapılan işlerin ödenmeyen bakiye bedeli ile ilave işlerin davacıya yaptırılmamasından kaynaklı kar kaybı zararı ve açık kalan şantiye nedeniyle oluşan zararların tazmini talebine ilişkindir.

Davacı vekili delil olarak; taraflar arasında imzalanan sözleşmeye, tarafların ticari defter ve kayıtlarına, keşif, tanık beyanı ve bilirkişi incelemesi deliline, davalı vekili ise; taraflar arasındaki sözleşmelere, fatura ve ödeme belgelerine, satış vaadi sözleşmesine ve bilirkişi incelemesine dayanmıştır.

Taraflar arasında imzalandığı hususunda uyuşmazlık bulunmayan 13.03.2015 tarihli müteahhit ana sözleşmesi başlıklı sözleşmenin 1.maddesinde; işverenin Alternatif İnş..A.Ş., müteahhidin .... olduğu, 2. Maddesinde; sözleşmenin konusunun...parsel sayılı gayrimenkul üzerinde yapılacak olan 2 blokta oluşan inşaatın, bu sözleşme ve eklerinde belirtilen elektrik tesisatı işlerini....yapılmasına ilişkin olduğu, 3. maddesinde; sözleşmenin türü ve bedelinin birim fiyatlı olduğu ve toplam sözleşme bedelinin birim fiyat üzerinde 4.095.000,00-TL + KDV olarak belirlendiği, 4. maddesinde; işin süresinin, sözleşmenin imzalanmasına ve iş verence müteahhite yapılacak tebligata müteakip en geç 5 iş günü içerisinde iş yeri teslim tutanağı düzenlenerek 30.10.2015 tarihine kadar işin tamamlanacağı, ödemeler başlıklı 5. maddesinde; müteahhidin taahhütündeki işleri yaptıktan sonra o aya ait imalatlardan, teminat, avans, ihzarat, varsa nefaset veya diğer kesintiler yapıldıktan sonra kalan miktarın işveren kontrollük ekibinin onayı alındıktan sonra hak edişlere bağlanacağı , müteahhidin her ay sonunda hakedişleri işverene sunacağı, ait olduğu aya ait bu sözleşme konusu işle ilgili her türlü vergi, sigorta primleri ve ödendi vergileri ile işçi ücretlerinin ödendiğini belgelemek zorunda olduğu , aksi halde bu yükümlülüklerinin işverence ödeneceği ve hakedişlerden tenkis edileceği, hakedişlerin 10 gün içerisinde incelenip onaylanacağı, yine kesintiler ile %30 barter kesintisi yapıldıktan sonra hakediş tanzim tarihi itibariyle 60 günlük çeklerle ödeneceği, sözleşmenin 12. maddesinde; işverenin yapılan imalatın devamı olan işleri başka bir firmaya yaptıracağı, 13. maddesinde; müteahhidin iş programına göre, kendisine ait iş kalemleri dışında bir ilave imalat veya imalat değişikliği veya onarım yapılması gerekir ise, bu işleri, işin tarifini, iş bu sözleşme eklerindeki açıklamalara göre hesaplayarak belirleneceği ve işverene bildireceği, 15. maddesinde; işin program gereğince zamanında bitirilmesi için yazılı ihtara rağmen müteahhitin işe başlamaması veya yapım süresi içinde faaliyete geçmemesi halinde işverenin süre sonunu beklemeksizin söz konusu işleri müteahhitin namı hesabına yaptırılacağını tebliğ edileceği, bu şekilde yapılan işlerin maliyetinin %10 fazlası ile müteahhit alacaklarından yoksa teminatlarından kesileceğini, yine işverenin bu madde hükmünü uygulamayarak teminatı gelir kaydedip sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetmekte serbest olduğu, sözleşmenin 17. maddesinde; müteahhitin sözleşmede belirlenen sorumluluklarından herhangi birini zorunlu sebep olmaksızın kısmen veya tamamen uymadığı takdirde işverenin bir ihtarname ile sorumluluğun yerine getirilmesi için 7 gün süre verileceği, verilen süre içinde ihtarname yükümlülüğüne uyulmaması halinde protesto çekmeye gerek kalmadan tek taraflı sözleşmeyi feshedileceği, sözleşmenin feshinden sonra işveren tarafından tayin edilecek bir günde hesap kesme hakedişlerinin yapılacağı, yine müteahhit nam hesabına işi başka firmaya dilediği şartlarda yaptırmaya ve 2 sözleşme arasındaki farkı müteahhitten istemeye hak kazanacağı, sözleşmenin 19. Maddesinde; işverenin, müteahhidin kusuru olmaksızın sözleşme kapsamındaki işlerin durdurularak, devamında sarf nazar edebileceği ve müteahhitin derhal yazılı tebligata uyarak her türlü faaliyetini durduracağı ,bu takdirde işin o tarihteki durumunu işveren ve müteahhit birlikte tespit ederek, yapılan işlerin kesin hakediş raporunun hazırlanacağı kararlaştırılmıştır.

Davacı tarafından davalılara gönderilen Ankara 2. Noterliğinin 23.11.2017 tarih ve 25262 yevmiye numaralı Noter ihtarnamesinde ; müvekkilinin 30.04.2016 tarihine kadar sözleşme kapsamında yaptığı toplam 860.263,19-TL elektrik işlerine ilişkin hakedişlerinin ödenmediği gibi, müvekkiline sözleşmenin feshedildiği veya çalışmayacağı yolunda herhangi bir ihtar çekilmediğini, daha sonra müvekkilinin iskan başvurusu yapıldığını öğrendiğini, müvekkilinin elektrik işleri sözleşmesi gereğince başta ödenmeyen hakediş bedeli olmak üzere, müvekkilinin uğradığı tüm menfi ve müspet zarar ziyanın en yüksek ticari faiziyle birlikte bu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 5 gün içinde en yüksek ticari faiziyle birlikte ödenmesini, aksi halde hukuk yoluna başvurulacağını ihtaren bildirmiş ve bu ihtarname davalı ... AŞ'ye 04.12.2017 tarihinde tebliğ edilmiştir. ...Belediyesinden alınan yıl sonu seviye tespit tutanağında, söz konusu inşaatın gerçekleşme oranının 31/12/2015 tarihi itibariyle %95 seviyesinde olduğunun belirlendiği görülmüştür. ... Noterliğinde,....arasında 02.05.2017 tarih ve...yevmiye sayısı ile düzenleme şeklinde yapılan gayrimenkul satış vaadi sözleşmesiyle ; ...teşkil eden gayrimenkul üzerindeki 2 bloktan oluşan inşaatın yüklenicinin ekonomik zorlukları nedeniyle bitiremeyeceğinden, yükleniciye nakit sağlanarak işin tamamlanması amacıyla, yüklenici ...AŞ'ye kalacak dairelerden A Blok 4. ve 5. Katlardaki toplam değeri 5.672.460,00-TL olan 12 adet bağımsız bölümü,...'ye satmayı vadettiği, yine inşaata yüklenici .... tarafından sözleşme hükümlerine göre devam edileceği ve bu sözleşme tarihinden itibaren en geç 150 günde inşaatın bitilip teslim edileceği , satış bedelinin 1.500.000,00-TL'sinin yüklenici nam ve hesabına harcandığını, bakiyesi içinde inşaatın ilerlemesine uygun olarak da peyderpey inşaatı yapan, malzeme veren ile çalışanlara ödeneceği kararlaştırılmıştır. ....esas sayılı dosyası uyap üzerinde celp edilip incelendiğinde; davacı şirketin ortağı ve yetkilisi alan ... tarafından davalılar aleyhinde davamız konusu sözleşme kapsamında yapılan binadaki bağımsız bölümlerle ilgili olarak tapu iptal tescil davası açtığı ve derdest olduğu anlaşılmıştır.

Tarafların ticari defter kayıt ve belgeleri ile dosyaya sunulan deliller üzerinde mahkemece oluşturulan bilirkişi heyetinden alınan 09.09.2019 tarihli raporda; taraflar arasında sözleşme kapsamında yapılan işle ilgili olarak 14 adet tutarı KDV dahil 3.383.701,87-TL olan hakedişi imzalandığı , %30 barter kesintisi miktarının 860.263,19-TL, ödenen miktarın 2.615.032,45-TL ve bakiye alacağın 783.660,25-TL olduğu vede barter kesintisi sınırları içerisinde kaldığı , 14. Hakediş itibariyle yapılan işin miktarının tüm işin %70'i oranında olduğu, inşaat alt yapısındaki gecikmede davacının sorumlu tutulamayacağı, kalan kısmın sözleşme süresinde tamamlanabileceği, yine sözleşmenin 3. Ve 19. maddelerine göre işverenin işin bir kısmını değiştirmek veya iptal etmek veya işi tasfiye etmek hakkına sahip olduğu, yapımında vazgeçilen veya yaptırılmayan işler bedelinin (kalan işin) 1.257.456,04-TL (KDV hariç) olduğu belirlenmiştir.

Tarafların itirazı üzerine, heyete hesap bilirkişisi de eklenerek alınan 13/01/2020 tarihli raporda ; sözleşme bedelinin 4.095.000,00 TL , onaylı hakediş bedelinin 2.867.543,96 TL olduğu göz önüne alındığında, kalan iş miktarının 1.227.456,04 TL olduğu, buna göre dosyadaki mevcut davacı hakediş raporlarına göre bakiye alacağının 783.660,25 TL ve %10 mahrum kaldığı kar miktarının 102.745,60 TL olmak üzere toplam alacağını 906.405,85 TL ye tekabül ettiği ve...'nin sözleşmenin tarafı olmadığı ve de davacının zararına hareket ettiğine dair herhangi bir delilin dosyada bulunmadığı bildirilmiştir.

Tarafların ek rapora itirazları ve keşif yapılarak rapor alınması talebi üzerine, davacının taraflarca imzalanmayan 15. hakedişe ilişkin işlerin kimler tarafından yapıldığına dair tanıklarını da bildirmesi üzerine , yapılan keşif sonrası aynı heyetten alınan 20/07/2020 tarihli raporda ise ; dava konusu elektrik imalatının yapıldığı binanın A ve B blok olarak iki bloktan oluştuğu, kule katlarının 3. Kattan itibaren başlayarak 17 kat, çatı arası ve çatıda oluştuğu, kule katlarından önce altı bodrum kat, tesisat katı, zemin kat ile 1 ve 2. Katlarının, kule katlarının bağımsız ofislerden oluştuğu ve elektrik iş tesisatının dava konusu sözleşme kapsamında olmadığı, sadece ortak alanların sözleşme kapsamında tesisatının yapıldığı, 4. Bodrum katta bulanan TR1-TR2-TR3 ve ana panonun imalatlarının hakedişte yer almadığı, hakedişte 1.275.142,50 TL olarak belirtilen busbar imalatlarının yaklaşık %50 sinin tamamlandığı, 14 adet hakedişlerin imalatlara ait çarşaf sayfalara ve yerinde yapılan inceleme sırasında örnekleme şeklinde çekilen fotoğraflardan da görüleceği üzere, sözleşme ve eki birim fiyat tekliflerinde bulunmayan ilave imatlar yapıldığı, bazı imalatların değiştirildiği, bunlar arasında asansör panoları, kazan dairesi ve en üst katta ısıtma ve soğutma alanında duman tahliye için jet fan sistemi, hava akışını düzenleyen damper imalatları, bu sistemler için çok sayıda pano imalatı, .... Ve sıhhi tesisatta kullanılan Rijit Boru imalatları gibi mekanik tesisat imalatları, kompanzasyon sistemine ait malzeme ve işçiliklerin de davalı şirket tarafından yapıldığı, otomasyon kabloloma ve mekanik cihazlara ait galvanis taban imalat ataşmanların hakediş ekinde bulunduğu, bu imalatların yerinde yapılan incelemelerinde tespit edildiği, 14. Nolu hakedişle imalatı yapılan tüm kolon kabloların çekildiği, pano imalatlarının yapıldığı, topraklama hatlarının çekildiği, aydınlatma ve priz sortilerinin yapıldığı, otomasyona ait sinyal kablolarının çekildiği, çeşitli cins ve miktarlarda (toplam 1378 adet) armatür montajının tamamlandığı, 196 metre şerit led imalatları ve spotların yapıldığı, topraklama ve paratoner imalatının tamamlandığı, telefon tesisatı kablolama işlemlerinin yapıldığı, telefon dağıtım kablosunun çekildiği, yangın algılamaya ait tüm kablolama işleminin yapıldığı, uydu tv kablolama işleminin yapıldığı CCTV kapalı devre güvenlik tesisatı kablolama işlerinin yapıldığı, kısaca elektrik iç tesisat alt yapısının 14. Hakedişle hazırlandığı, yapılan elektrik tesisatı imalatının 14. Hakedişle uyumlu olduğu, 15. hakediş malzemesi olan priz, anahtar, rack kabinet, konnectör, splitter , kamera switch, çanak anten, amplifer, monitör, dedektörler, yangın alarm santrali, telefon priz ve santrali, ana enerji panoları gibi mamül üst yapı malzemelerinin yapılması, sonlandırmaların gerçekleştirilerek, devreye alınması işinin yapıldığı, bu tarihten sonrası için davacı müteahhit firmanın işi tamamlayabilmek için 30/06/2016 tarihine kadar iki aylık süresinin bulunduğu gözetildiğinde, alt yapısı tamamlanan bu imalatlara ait eksik malzemenin tedarik edilip montajlarının rahatlıkla tamamlanabileceği, kalan sürede kalan imalatın yapılamasının mümkün olduğu, yine ... 'nin bu bina inşaatına yönelik olarak yüklendiği mal ve hizmet bedelleri için 105 adet fatura düzenlediği, faturalarda muhtelif inşaat malzemeleri ile yemek, bakım onarım, nakliye, vinç kirası gibi kalemlerden oluştuğu, 36 adet faturanın elektrik malzemelerine ait olduğu , bu malzeme faturalarının KDV hariç toplam tutarının 284.256,63 TL olduğu, faturalardaki malzemelerin büyük bir kısmının enerji dağıtımında kullanılan ana pano malzemesi olduğu, faturalarda exıt (çıkış) lambalarının bulunduğu, ve bina içinde eksik kalan armatür buat kapağı, sensör, yangın kablosu, topraklama elemanları, armatürlere ait ampul ve ledli sarkıt armatürlerinin dava konusu sözleşme dışı iş olduğu tespit edilmiştir.

Tüm bu nedenlerle elektrik iç tesisat alt yapısının 14. Hakedişle hazırlandığı, yapının elektrik tesisatı imalatlarının 14. Hakedişle uyumlu olduğunu, 15. Hakediş malzemesinin bir kısmı ile dava konusu sözleşme dışı exıt/ledli sarkıtlar gibi malzemenin ise, davalı Simtes A.Ş tarafından, davalı ... adına fatura edildiği, ...tarafından ana dağıtımda kullanılan busbar imalatlarının, sayaç ve armatür, kablo gibi imalatlara ait eksik kalan miktarlar için 2020 yılında fatura karşılığı malzeme teslim edildiği, davacının 15. Hakedişle ilgili olarak imalatının bulunmadığının tespit edildiği bildirilmiştir.

Keşifte dinlenen bir kısım tanık beyanlarında ; davacı şirketin yüklenicisi olduğu elektrik işinde 14. Hakediş düzenlediği ve ödediği, 15. Hakediş için yapılan iş karşılığı hakediş belgelerinin hazırlandığı ancak asıl iş veren Alternatif İnşaatın yetkililerinin yurtdışında olması nedeniyle son hakediş ve faturaların düzenlenmesinin bekletildiği , depodaki bir kısım malzemelerin çalındığını, davalı Simtes tanığının beyanında ise; Simtesin elektrik satış ve pazarlama işi yaptığı , taahhüt işi yapmadığı, aynı zamanda arsa sahibi olduğu ve bina inşaatındaki elektrik imalatını yapmadığı , davalı ... tanığı ise; Simtes' de alınan elektrik ve inşaat malzemelerinin faturalarının deftere kaydedildiği belirtilmiştir.

Tarafların iş bu rapora itirazlarının değerlendirilmesi için aynı heyetten alınan 23/03/2021 tarihli 3. Ek raporda ise; davacı yüklenicinin, yapılan işler dolayısıyla davalı iş veren alternatif inşaattan 761.783,01 TL alacaklı olduğu, kalan işlerden dolayı %25 müteahhit karının 306.864,01 TL , 30/06/2016 tarihine kadar işi bitirebilmek için yapılan harcamalar toplamı (işçilik, nakliye, vs) 21.877,24 TL ve bu durumda net kar mahrumiyetinin 284.986,77 TL olduğu, yine hakedişlerle yapılan Barter kesintisinin 860.263,19 TL olduğu, birim fiyatlarımızda yer alan %25 müteahhitlik karı ve genel giderler oranının %10 müteahhitlik karı ve %15 genel giderler olarak ayrıştırılması kabul edildiğinde, yapılan hesaplamalar sonucunda davacının yapılan işler dolayısıyla davalı işverenden alacağı 761.783,01 TLnin %10 müteahhitlik karı olarak, net kar mahrumiyetinin 102.745,60 TL ve hakedişlerle yapılan Barter kesintisinin 860.263,19 TL olduğu hesaplanmıştır.

Tarafların rapora itirazı ve... defterleri incelenerek, 15. Hakedişle yapılması gereken işlerin malzeme değeri ile bu hakediş çerçevesinde kullanılacak malzeme miktarı ve akdin fesih tarihi itibariyle malzeme bedeli rayicinin ne olduğu yönünden de inceleme yapılarak Yargıtay içtihatlarına uygun ek rapor alınması talebi üzerine heyetin hazırladığı 12/11/2021 tarihli raporda ; birim fiyatlarda yer alan %25 lik müteahhitlik karı ve genel giderlerin hesaplanması sonucunda, mahkeme tarafından 15. Hakediş toplam tutarı üzerinden kar mahrumiyetine karar verilecekse ; yüklenicinin yapılan işlerden dolayı bakiye alacağını 761.783,01 TL olduğu, 15. Hakediş toplam bedeli üzerinde KDV hariç olmak üzere %25 mütahhit karının 362.243,21 TL olduğu, 20/06/2016 tarihinin fesih tarihi olduğu kabul edildiğinde, yapılan harcama toplamı (işçilik, nakliye, vs)=16.062,94 TL ve bu durumda net kar mahrumiyetinin 346.180,28 TL olacağı ve davacının davalıdan talep edebileceği toplam alacağın 1.107.963,28 TL olacağı, yine 15. Hakediş malzeme tutarı üzerinde kar mahrumiyetine karar vermesi halinde net kar mahrumiyetinin 297.437,74 TL ve bu durumda toplam alacağın 1.059.220,75 TL olacağı belirlenmiştir.

Mahallinde inceleme yapılarak 14. Hakedişten sonra, davacının iddia ettiği 15. Hakediş çerçevesinde, davacının,... tarafından yapıldığı iddia olunan işlerde incelenerek, yapılan tüm işlemlerin teknik tespiti ve davacının bu işi yapması halinde malzeme, işçilik masrafı...vs masraflar düşüldükten sonra davacının sözkonusu dönemde işin kendisinde aldığına ilişkin iddiası da değerlendirilerek, kar kaybının tespit edilmesi için aynı heyetten alınan .....tarihli son raporda ise; hakediş onayı yapıldığı anda ödenmesi gereken yaptığı işler nedeniyle bakiye alacağının 1.227.456,02 TL olduğu, 15. Hakediş iç sayfaları, sevk irsaliyeleri ve onaylı son hakedişleri olan 14. Hakedişle yerinde yapılan teknik incelemelerle, davacının hakedişlere girmemiş imalatlarının tespit edildiği, ve bu imalatlara dair alacağının KDV dahil 534.823,52 TL olarak hesaplandığı, davalı ....tarafından temin ve tedarik edilen davaya konu sözleşme kapsamında olan malzeme faturalarının, sözleşme tarihi olan 13/02/2015 tarihindeki rayiç bedelinin KDV hariç 401.365,57 TL olduğu, bu miktar üzerinden kar kaybının 36.122,90 TL olduğu, dava dışı AAC Mühendislik tarafından temin ve tedarik edilen davaya konu sözleşme kapsamında olan malzeme faturalarının sözleşme tarihi olan 13/02/2015 rayiç bedelinin KDV hariç 102.893,59 TL olduğu, bu miktar üzerinden kar kaybının 9.260,42 TL olduğu, davacının sözleşme kapsamında olan ve yapılmayan imalatlardan dolayı malzeme toplam bedelinin 785.015,87 olduğu, bu tutar üzerinde kar kaybının ise 70.657,43 TL olarak hesaplandığı, ayrıca bilirkişilerce alternatifli olarak yaptığı hesaplamaların fesih tarihi olan 20/06/2016 tarihinden dava tarihine kadar güncel hesapları da yaparak Mahkememize bildirilmiştir.

Davacı vekili 23/03/2012 tarihli dilekçesiyle; 1.227,456,06 TL olarak talep ettiği bakiye iş bedeli alacağını, bilirkişi ek raporunun b maddesi c bendinde tespit edilen ve güncel değeri olarak belirlenen 2.483.075,00 TL yükselttiğini belirterek, bu miktar üzerinde harç tamamlamış ise de; dava dilekçesinde bakiye alacağı ilişkin olarak, alacak kaleminin (hakediş onayı yapıldığı anda ödenmesi gereken miktarın) 1.227,456,02 TL olduğu belirtilerek net bugünkü değerinin ihtarname tarihi itibariyle faizi ile birlikte talep edildiği , bu kaleme ilişkin fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmadığı ve de bu talebine yönelik davasını kısmi dava olarak açmadığı görülmekle ıslah ile arttıramayacağı anlaşılmış ve ıslaha yönelik talebi kabul görmemiştir. Ayrıca eser sözleşmesi kapsamında bakiye alacağın ancak temerrüt tarihinden itibaren faizinin istenebileceği, güncel değer hesabıyla talep edemeyeceği ,taraflar arasındaki sözleşmede de bu yönde bir hüküm bulunmadığı görülmekle , bu yöndeki talebi kabul görmemiştir.

Yapılan işin ödenmeyen bakiye alacağının , tarafların dava ve cevap dilekçeleri nazara alındığında ; davalı işverence yapılan iş bedelinin KDV dahil 4.538,444,31 TL olduğunu kabul ettiği , davacı yüklenicinin ise, davalının toplam ödemesinin 2.867,543,98 TL olduğu kabul edildiği , yani tarafların kabulleri nazara alındığında; davacının , davalıdan alacağı bakiye iş bedelinin 1.670.902,33 TL olduğu anlaşılmıştır.

Yine davacının sözleşme harici olan ancak işin en karlı bölümünü oluşturan ek imalatları TMK 2. Maddesi kapsamında ahde vefa ilkesi gereğince müvekkiline yaptırması gerektiği halde yaptırmadığından mahrum kaldığı kar talep edilmiş isede ; sözleşmesi hükümlerinde davalı iş verenin davacı ile sözleşme harici ek imalatları yapma konusunda bir taahhüdü olmadığı gibi tacirler arasında TMK 2. Maddesinde belirtilen ahdevefa ilkesinin uygulama yerinin olmadığı, ayrıca sözleşmede yüklenicinin sözleşmeyi her aşama fesih ve diğer bir şirkete yaptırması konusunda hak verildiği görülmekle , davacının bu nedenle kar kaybı zararını talep edemeyeceği anlaşılmıştır. Ayrıca Simtesin, davalı ile yaptığı sözleşmede inşaatın tamamlanması için para ve malzeme tedarik ederek bir kısım davalı yüklenici bağımsız bölümlerini satın aldığı , ilave işler imalatı yapmadığı, malzeme satışı yaptığı, sözleşmenin tarafı olmadığı, bu nedenle kendisine husumet yöneltilemeyeceği anlaşılmıştır. Ayrıca davacının talep ettiği sözleşmenin feshedilmeyip ayakta kalınması nedeniyle şantiyenin açık tutulmasından kaynaklı zararlarını ve şantiyenin açık tutulmasında davalının kusurlu olduğu hususunu usulüne uygun delilerle ispat edemediğinden, bu kaleme ilişkin alacak talebinde reddi gerekmiştir.

Tüm dosya kapsamı , dava , cevap , taraflar arasındaki sözleşme , noter ihtarnamesi , tarafların beyan ve kabulleri içeriği ile alınan bilirkişi raporları hep birlikte değerlendirildiğinde ; davacının davalı Simtes yönündeki davasının sözleşmenin tarafı olmadığından husumet yokluğundan reddi gerektiği , diğer davalı ... yönünden ise ; davacının , davalı ... in yüklenimde bulunan inşaatın elektirik tesisatı işlerini sözleşme kapsamında üstlendiği , yaptığı işlere ilişkin olarak 14 hak edişin taraflarca kabul ve imza edildiği , yine bu hak edişlere girmeyen vede taraflarca hak edişe bağlanmayan ancak davacının yaptığı 14 hak ediş sonrası işler nedeniyle de, ödenmeyen bakiye alacağının bulunduğu anlaşılmıştır.

Bu kapsamda tarafların dava ve cevap dilekçelerindeki beyan ve kabulleri de nazara alındığında, davacının yaptığı iş karşılığı bakiye alacağın 1.670.902,33 TL olduğu , ancak davacı vekilinin bu kaleme ilişkin talebinin 1.227.456,00-TL olduğu , bu talebine yönelik davasının kısmi dava olarak açılmadığı ve bu nedenle ıslah ile attıramayacağı , bu miktarın 860.263,19 TL için davadan önce temerrüte düşürücü ihtarı bulunduğu görülmekle, bu miktar yönünden temerrüt tarihinden , bakiyesi yönünden ise dava tarihinden itibaren, tarafların tacir olduğu ve talep nazara alınarak avans faiziyle birlikte tahsiline karar vermek gerekmiştir.

Ayrıca sözleşmede iş bedelinin %30 oranında barter olarak ödeneceği kararlaştırıldığı ancak...Hukuk Mahkemesinde söz konusu binanın bağımsız bölümlerine ilişkin olarak davacı şirket yetkilisi ve ortağı tarafından davalılar aleyhinde tapu iptal tescil davası açıldığı ve derdest bulunduğu nazara alındığından, davalının edimini bu şartlarda barter olarak yerine getiremeyeceği ve de davacının bedel talebi olduğu gözetilerek, bu kısma yönelik işin karşılığı alacağın nakit olarak ödenmesine hükmetmek gerekmiştir. Yine davacının kar mahrumiyeti istemi, sözleşme ve yasal düzenlemeye uygun olmadığı gibi şantiye zararı iddiası da usulünce ispat edilmediğinden, bu kalemlere ilişkin taleplerinin ise reddine karar vermek gerekmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının Simtes aleyhindeki davasının sözleşme tarafı olmadığından pasif husumet yokluğundan , Alternatif aleyhindeki davasının ise kısmen kabulü yönünden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davacının davalı .... Aleyhindeki davasının pasif husumet yokluğundan REDDİNE,

2.Davacının davalı ... İnş. Müh. AŞ. aleyhindeki davasının KISMEN KABULÜ İLE; 1.227.456,00-TL'nin, 860.263,19-TL'sine temerrüt tarihi olan 10.12.2017 tarihinden, bakiye kısmının ise dava tarihi olan 15.10.2018 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesinde belirtilen şekilde avans faizi uygulanarak adı geçen davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine, 3- Alınması gereken 83.847,52-TL harçtan peşin alınan 20.961,88-TL harç, 854,00-TL harç ve 20.588,83-TL tamamlama harçlarının mahsubu ile bakiye 41.442,81-TL'nin davalı ... İnş.

Müh. A.Ş.'den alınarak hazineye irad kaydına, 4-

Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 35,90-TL başvuru harcı, 20.961,88-TL peşin harç, 854,00-TL peşin harç, 20.588,83-TL tamamlama harcı ve 5,20-TL vekalet harcı toplamı 42.445,81‬-TL ile,

Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 584,70-TL posta masrafı, 21.300,00-TL bilirkişi ücreti, 200,00-TL araç gideri, 384,90-TL keşif harcı olmak üzere toplam 22.469,6‬0-TL'nin davanın kabul red oranı dikkate alınarak 21.590,13-TLsinin davalı ... İnş. Müh. A.Ş.'den alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5.Davalı... tarafından yapılan 100,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ...'ye ödenmesine,

6.Davalı ... İnş. Müh. AŞ. Tarafından yapılan 250,00-TL yargılama giderinin davanın kabul/red oranına göre 9,78-TL'sinin davacıdan alınarak davalı ... İnş. Müh. AŞ'ye ödenmesine, geri kalan miktarın davalı üzerinde bırakılmasına,

7.Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince hesap edilen 75.760,96-TL vekalet ücretinin davalı ... İnş. Müh. A.Ş.'den alınarak davacıya ödenmesine,

8.Davalı ... İnş. Müh. A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince hesap edilen 7.300,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... İnş. Müh. A.Ş.'ye ödenmesine,

9.Davalı ....kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince hesap edilen 77.510,96-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı....'ye ödenmesine,

10.HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliği ile verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere , açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/05/2022 Başkan ... ✍e-imzalıdır Üye ... ✍e-imzalıdır Üye ... ✍e-imzalıdır Katip ... ✍e-imzalıdır