1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ... San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti., ... San. Ve Tic. A.Ş. ile yaptığı ticari işler nedeniyle aşağıda nitelikleri belirtilen ve iptali talep edilen çekleri ödeme olarak aldığını, Müvekkil, keşidecisi ... San. Ve Tic. A.Ş. olan çekleri, huzurdaki dava ile iptali talep edilen çekleri tüm arama gayretlerine rağmen bulunamadığını, Müvekkilin lehdarı olduğu ...BANK .... Şubesine ait, keşidecisi ... San. Ve Tic. A.Ş. olan, ... hesap numarasından alınma; ... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00 (yüz bin) TL bedelli, ... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00 (yüz bin) TL bedelli, ... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00 (yüz bin) TL bedelli, ... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00 (yüz bin) TL bedelli, ... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00 (yüz bin) TL bedelli, ... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00 (yüz bin) TL bedelli,

Çeklerin, kötüniyetli üçüncü şahıslar tarafından bankadan tahsil edilmesinin söz konusu olduğunu, Çeklerin bankadan tahsilini önlemek için ödeme yasağı konulması gerektiğini, kanuni süresi içinde bulunmaması halinde ilgili çekin iptali ve zayi belgesi verilmesi hususlarında iş bu davayı açtıklarını beyan etmiştir.

... Bankası'ndan gelen yazı cevabında özetle; Bankalarının ... Şubesi ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi firmasının ... numaralı hesabında izlenen; ... ve ... seri numaralı çeklerin bankaya ... (TCKN: ...) tarafından ibraz edildiği, mahkeme kararına istinaden ödeme yapılmadığı, ... seri numaralı 150.000,00-TL tutarlı çekin ...bank'a 31/05/2023 tarihinde ibraz edildiği, mahkeme kararı olan çek koduyla işlem gördüğü, çek bedelinin ödenmediği, ... seri numaralı 150.000,00-TL tutarlı çekin ...bank A.Ş.'ye 31/05/2023 tarihinde ibraz edildiği, mahkeme kararı olan çek koduyla işlem gördüğü, çek bedelinin ödenmediği, ... seri numaralı 150.000,00-TL ...bank A.Ş.'ye 31/05/2023 tarihinde ibraz edildiği, mahkeme kararı olan çek koduyla işlem gördüğü, çek bedelinin ödenmediği mahkememize bildirilmiştir.

Dava;

TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir. Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çek yönünden davacının lehtar sıfatında olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.

Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Çeklerin bedelinin % 15'i tutarı teminat karşılığında çekler üzerine ödeme yasağı konulmuştur.

TTK 760 maddesine uygun olarak aynı yasanın 762 maddesi hükmünde öngörülen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde zayii olduğu iddia edilen çek ilgili 3 defa ilan yapılmış,

TTK 761 maddesi uyarınca 3 aylık yasal süre içinde yapılan ilanlara rağmen çeki bulan veya meşru hamili olduğunu iddia eden olmamış, çekin başkasının elinde haklı olarak bulunduğuna dair hiçbir beyan veya delil dosyaya sunulmamış, çekin ödeme için bankaya ibraz edilmediği görülmüştür. Tüm dosya içeriğine göre; davacının adresi itibariyle mahkememizin yetkisinde bulunan ve ilanları yaptırılan dava konusu çekin belirlenip ilan olunan süresi içinde muhatap banka şubesine veya mahkememize sunulmaması nedeniyle iptaline karar verilmesi gerekmiştir. ...BANK ... Şubesine ait, Keşidecisi ...San. Ve Tic. A.Ş. Olan ... hesap numarasından alınma olan : -... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00-TL, -... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00-TL, -... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00-TL, -... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00-TL, -... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00 TL bedelli çekler yönünden zayi durumunun ortadan kalktığı, bu çekler yönünden davanın konusunun kalmadığı anlaşılmakla konusuz kalan bu çekler hakkında karar verilmesine yer olmadığına, bu çeklerle ilgili davacı tarafça süresinde istirdat (iade) davası açıldığından işbu çekler hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davanın ...BANK ... Şubesine ait, Keşidecisi ... San. Ve Tic. A.Ş. Olan ... hesap numarasın .. seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00-TL bedelli çek yönünden KABULÜNE, ZAYİ NEDENİ İLE İPTALİNE,

2.Bu çek yönünden %15 tutarında alınan 22.500,00-TL'lik teminatın HMK 392/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde ve talep halinde teminatın DAVACIYA İADESİNE,

3.Ödeme yasağının karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA,

4....BANK ... Şubesine ait, Keşidecisi ... San. Ve Tic. A.Ş. Olan .... hesap numarasından alınma olan : -... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00-TL, -... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00-TL, -... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00-TL, -... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00-TL, -... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 150.000,00 TL bedelli çekler yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

5.Mahkememizce koyulan bu çekler yönünden tedbir ve bu tedbire ilişkin teminat hakkında, istirdat davası açılan mahkemece değerlendirme yapılmasına,

6.Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 269,85 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 179,90 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

7.Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

8.Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,

9.HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince davacının talebi halinde gerekçeli kararın tebliğine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ila 360'ncı madde hükümleri uyarınca, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.19/09/2023 Başkan ...