1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ve ...'ın şirket yetkilisi ve sahibi olduğu müvekkili ...nin '... Mah. ... Sk. ... Sit. ... Blok Apt. No:... .../İstanbul' adresinde asansör parçaları üretimi yaptığını, ayrıca yine ...'ın şirket yetkilisi ve sahibi olduğu diğer bir şirketin ise ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olduğunu, müvekkili ...'nin resmi evrak ve ticari defterlerinin şirketin anlaşmalı muhasebecisi olan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ... ve ...'ın '... Mah. ... Cad. .... Sok. No:... ... Apt. Kat: ... D: ... .../...' adresindeki işyerinde bulunduğunu, ... şirketinin de tüm resmi evrak ve defterleri aynı şekilde zayi olmuşsa da söz konusu şirketin merkezinin .../... olduğunu, 06.02.2023 tarihinde 10 ili etkileyen Kahramanmaraş merkezli deprem sebebiyle, müvekkili şirket muhasebecisinin bulunduğu işyerine ilişkin dokuz katlı binanın çöktüğünü, çöken binada enkaz altında kalan kişilerden sağ olarak kurtarılanlar olmuşsa da, binanın tamamen çökme tehlikesinden dolayı binaya girilemediğini, müvekkili şirketin mali müşavirinin işyeri adresi olan binanın, ... ili, ... İlçesi, ... Mah. ... Cad. üzerinde yer aldığını, 24 Mart 2023 tarihinde yıkım ve enkaz kaldırma çalışmaları başlamışsa da, çöken bina enkazından herhangi bir resmi evrak ve belgenin kurtarılmasının mümkün olmadığını, enkaz kaldırma çalışmalarının halen devam ettiğini, enkazdan müvekkili şirkete ait evrak ve belgelerin temininin imkansız hale geldiğinin 28 Mart 2023 tarihi itibarıyla kesinleştiğini, 06.02.2023 tarihinde meydana gelen bu deprem sebebiyle müvekkili şirket muhasebecisinin işyerinde gerek müvekkilinin ticari işletmesine ilişkin tüm resmi evrak ve belgeler gerekse de muhasebe ofisinin çalışmasına ilişkin evraklarının tamamının zayi olduğunu, bunun yanında tüm resmi evrak ve ticari defterlerin de kullanılamaz hale geldiğini, herhangi bir parçasının dahi kurtarılamadığını, ...'nin zayi olan resmi belge ve defterlerinin; Genel Kurul Defteri, Yönetim Kurulu Defteri, Ortak Pay Defteri, Damga Vergisi Defteri, 2020, 2021 ve 2022 Yılı; Defteri Kebir, Yevmiye Defteri, Envanter Defteri ile 2023 yılı Envanter Defteri olduğunu, müvekkili şirkete ait noter onaylı kuruluş sözleşmesi ve imza sirküleri online olarak saklandığından temin edildiğini, zayi olan ticari defterlerin noter onaylarının Büyükçekmece ... Noterliği'nde mevcut olduğunu iddia ederek; müvekkili ...'nin ticari defter ve belgelerinin zayi olması, şirket yetkilisinin deprem sebebiyle büyük kayıplara uğraması ve bu sebeple de genel kurul yapılamaması, şirketin de 3 yıllık genel kurul süresinin dolması, imza sirkülerinin hükümsüz hale gelmesi, şirketin ihracat ve ithalatları dahil ticari faaliyetlerinin devamına esas olmak üzere müvekkil şirket yetkilisi ... ve ... 'ın sahibi ve yetkilisi olduğu ...'ne yeni bir genel kurul yapılana kadar tedbiren kayyım olarak atanmasını, deprem felaketi sebebiyle müvekkili şirkete ait resmi evrak ve defterlerin zayi olması sebebiyle müvekkili ...'ne ait ticari defterlerin zayi olduğunun tespiti ile zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava,

TTK'nın 82. maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden; davacı şirketin son merkez adresini de gösterir sicil kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır. Hatay Ticaret Sicil Müdürlüğünden; dava dışı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin son merkez adresi, kuruluş tescili, ortak ve yetkilileri ile sermaye yapısını gösterir sicil kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır. Başakşehir Sosyal Güvenlik Merkezine müzekkere yazılarak; davacı şirketin SGK prim borcu olup olmadığının araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş; cevabi yazı ve ekleri dosyaya kazandırılmış, incelenmesinde davacı şirketin borcu bulunmadığının bildirildiği görülmüştür. İkitelli Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; davacı şirketin vergi uyuşmazlığı olup olmadığının araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş; cevabi yazı dosyaya kazandırılmış, incelenmesinde dava kaydına rastlanılmadığının bildirildiği görülmüştür.

İkitelli Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; ... adına vergi işlemlerinin hangi SMMM tarafından yerine getirildiği, davacı şirket ile S.M.M.M ... ve ... arasında imzalanmış ve Müdürlüğe sunulan mali müşavirlik sözleşmesi olup olmadığı hususlarının araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş; cevabi yazı dosyaya kazandırılmış, incelenmesinde en son verilmiş olan 12/2022 KDV Beyannamesinin ... tarafından verilmiş olduğu ve yine yapılan tetkikler sonucu sistemde aralarında yapılan anlaşmaya dair herhangi bir belgeye rastlanmadığının bildirildiği görülmüştür.

Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğine müzekkere yazılarak; S.M.M.M. ...'ın mesleğini icra ettiği büro adresinin araştırılarak ( özellikle 06/02/2023 tarihi öncesi ve sonrası) araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş; cevabi yazı dosyaya kazandırılmış, incelenmesinde S.M.M.M. ...'ın büro adresinin "... Mah. ... Cad. .... Sk. No:... ... Apt. Kat:... D:... .../Hatay" olduğunun bildirildiği görülmüştür.

Davacı vekili tarafından bildirilen tanık talimat yolu ile olmak üzere dinlenilmiştir.

Mahkememizce talimat yoluyla dinlenen davacı tanığı ... beyanında, "Ben davacı şirket ortaklarını tanırım, ... İli ... İlçesinde yaklaşık 35 yıldır mali müşavirlik yapmaktayım, davacı şirket ortaklarından ... Hatay ilinde yaşamaktadır, bu nedenle kendilerinin muhasebe işlerini ben yapmaktaydım, ... Mah. ....Sokak ... Apt. Bina no: ... Daire:... .... Hatay'da benim ofisim bulunmaktaydı, davacı şirketin de bütün defterleri, belgeleri ve diğer tüm evrakları benim ofisimdeydi. Ofisimin bulunduğu bina ilk depremde yan yattı, yan yattığı için içerisine kimse giremedi, ardından da görevliler tarafından yıkıldı, binanın içerisine girilmesi depremin olduğu günden itibaren imkansızdı. Dosyada dinlenmesi için talimat yazılın diğer tanık ... benim kızım olur, depremden sonra kendisi Ankara iline yerleşti, Hatay'da yaşamamaktadır" demiştir.

TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesini içermektedir. Anılan yasa maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektiren afet halleri sınırlı şekilde sayılmamış ise de zayi belgesi verilebilmesi için maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması ve defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.

Somut olay, yukarıda anlatılan tespit, sunulan ve toplanan deliller, tanık beyanı ve yasal düzenlemeler çerçevesinde değerlendirildiğinde, zayi talep eden şirketin talebe konu defterleri saklamakla yükümlü olduğu, saklama süresinin devam ettiği, ancak elinde olmayan haller sonucunda bu defterlerin bulunduğu binanın, 06/02/2023 tarihinde 10 ili etkileyen ve büyük yıkıma neden olan Kahramanmaraş merkezli depremler sonucunda yıkılması suretiyle zayi olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davanın KABULÜ ile;

1.Davacı şirketin saklamakla yükümlü olduğu Genel Kurul Defteri, Yönetim Kurulu Defteri, Ortak Pay Defteri, Damga Vergisi Defteri, 2020-2022 yılları ( bu yıllar da dahil olmak üzere ) yevmiye, defter-i kebir ve envanter defterleri ile 2023 yılı envanter defterinin, 06/02/2023 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle TTK 82/7. maddesine göre zayi olduğunun tespiti ile ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE,

2.Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken alınması gereken 269,85-TL karar ve ilam harcının, davacı tarafça peşin yatırılan 179,90-TL'den mahsubu ile bakiye 89,95-TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3.Davanın mahiyeti gereği yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4.Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,

5.HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince davacının talebi halinde gerekçeli kararın tebliğine,

Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin e-duruşma sistemi ile yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/10/2023 Katip ...