1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının hamili olduğu, Keşidecisi ..., Lehdarı hamiline, Cirantası *** olan QNB Finansbank Elazığ Şubesine ait ... seri numaralı, keşide yeri Elazığ, *** keşide tarihli ve 30.00.00 TL bedelli çek bir ticaret kapsamında ödeme amacıyla müvekkilce dava dışı üçüncü şahıs adına ciro edildiğini ve ona teslim edilmek üzere aras kargo'ya verildiğini, söz konusu çekin davacının ticari defterine de işlendiğini, ancak kargo şirketinden edinilen bilgiye göre söz konusu çek kargo taşıması sırasında çalınarak zayi olduğunu, meydana gelen hırsızlık olayına ilişkin Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulduğunu, çalınan çekin İptali amacıyla Kayseri 2. Ticaret mahkemesinin ... e numaralı dosyası ile Zayi nedeniyle iptal davası açıldığını, davanın halen derdest olduğunu, iptal davası devam ederken çeki elinde bulunduran davalı tarafça İstanbul 24. İcra Dairesinin ... e numarası ile takibe geçildiğini, davacı ve diğer cirantaların haciz tehditi altına girdiğini, dava konusu çekin, davalının elinde olduğunu, çekin takibe geçilmesi ile birlikte haciz tehdidi altında bulunan davacı ve diğer cirantaların zarara uğramaması amacıyla tedbiren icra takibin durdurulmasını, davanın kabulü ile dava konusu edilen QNB Finansbank Elazığ Şubesine ait ... seri numaralı, keşide yeri Elazığ, ... keşide tarihli ve 30.00.00 TL bedelli çekin davalıdan istirdana ve davacıya iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu çekin yasal hamili olduğunu, öncelikle yetkisiz yerde açılan davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davacı tarafın davayı açmak için gerekli taraf ehliyetine sahip olmaması nedeniyle usulden reddine, aksi takdirde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen iş bu davanın ve tazminat taleplerinin reddine, davacı taraf aleyhine takip konusu alacağın %20 'si oranında tazminata hükmedilmesi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, çek istirdadı istemine ilişkindir. Davalı vekili süresi içerisinde yetki itirazında bulunmuştur. Çek istirdadı istemi bakımından yasada yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığı, bu haliyle yetkinin kesin yetki olmadığı görülmüştür. HMK 116/1-a maddesi gereği davalının itirazı ilk itirazlardandır.

Anayasa'nın "Kanuni hakim güvencesi" başlıklı 37'nci maddesinde "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz." denilerek görev ve kesin yetki kurallarının gücü, tabii hakim ilkesi olarak ifade edilen evrensel bir ilkenin anayasa hükmü haline getirilmesi suretiyle ortaya konmuştur. Bu bağlamda belirtilmelidir ki, yargılanacak olan uyuşmazlığın gerçekleşmesinden önce, yürürlükte bulunan yasalar aracılığıyla görevi, yetkisi ve işleyişi (yani izleyeceği yargılama usulü) belirlenmiş olan mahkemenin hakimine tabii hakim, bunu öngören ilkeye de tabii hakim ilkesi denir (Tanrıver, S.: Tabii Hakim İlkesi ve Medeni Yargı, TBB Dergisi, 2013, S.104, s.12; Bilge, N.: Son Anayasa Değişikliğine Göre Tabii Hakim ve Savcı Teminatı, Prof. Dr. Hüseyin Cahit Oğuzoğlu'na Armağan, Ankara 1972, s.574).

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin *** K. Sayılı emsal kararı da gözetildiğinde; Çek istirdadı istemi bakımından yasada yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığı bu haliyle yetkinin kesin yetki olmadığı açıktır. Davalının yetki itirazının süresinde olması halinde 6102 sayılı TTK'da ve HMK'da çek istirdadı davalarında yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmaması bu durumda açılan davanın HMK'nın 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme olan, davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde görülmesi gerektiği belirtilmiştir.

Somut olayda davalı şirketin merkezinin İstanbul olması karşısında yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu, dava dilekçesinin yetkisizlik nedeniyle reddine ve mahkememizin yetkisizliğine karar verilmiştir.

1.Davalının yetki ilk itirazının kabulü ile mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili mahkeme olduğunun tespitine,

2.Hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine,

3.HMK'nun 20. Maddesi gereği işbu kararın kesinleştiği tarihten veya kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesini istememesi halinde mahkememizce dava dosyasının ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,

4.Davaya yetkili mahkemede devam edilmesi halinde yargılama harçları, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin yetkili mahkemede hüküm altına alınmasına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/11/2023 Katip ***