9. Asliye Ticaret Mahkemesi
T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/774 Esas - 2023/628
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
GEREKÇELİ KARARIN
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirkette ....nolu poliçe ile Trafik (K.M.M.M) sigortalı davalı adına kayıtlı....(Kacaeli İl Trafik Tescil Müdürlüğü'ne tescilli plaka nolu ticari araç, 30.01.2014 tarihinde kaza tespit tutanağı ile .../Sakarya' da ehliyetsiz (yetersiz ehliyetli) ve ... promil alkollü sürücü ....sevk ve idaresinde iken, .... plakalı araca çarpması sonucu meydana gelen ölümlü trafik kazası neticesinde.... plakalı araçta yolcu olarak bulunan ..., ....,..., ... ve....'in ölümüne sebebiyet verildiğini, Kaza sırasında davacı şirket nezdinde davalının adına sigortalı olan ....plaka nolu aracı kullanan sürücünün yetersiz ehliyetli - ehliyetsiz ve ... promil alkollü olduğu tespit edildiğini, kaza nedeniyle ....plakalı araçta yolcu olarak bulunan ..., ...,... ve ....in ölümü sebebiyle desteğinden yoksun kalan.... ve .... tarafindan müvekkil sigorta şirketi aleyhine ikame edilen destekten yoksun kalma tazminatının tespiti ve tahsili amacıyla açılan Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... Esas, 2020/.... Karar sayılı ve 26/02/2020 tarihli kararının ilamlı icrası ile Ankara .... İcra Müdürlüğü 2020/ ... sayılı dosyası ile davacı sigorta şirketi tarafından trafik sigorta poliçesi teminatından.... için 37.369,13 TL miktarlı 02.11.2021 tarihli, müteveffa.... için 36.437,10TL miktarlı 02.11.2021 tarihli, müteveffa .... için 30.233,28 TL miktarlı 02.11.2021 tarihli, müteveffa ...için 40.410,49 TL miktarlı 02.11.2021 tarihli olmak üzere toplam 144.450,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ödemesi yapıldığını,Kaza sırasında davacı şirkete sigortalı....plaka nolu ticari aracı sevk ve idare eden sürücü ...ın ehliyetsiz (yetersiz ehliyetli) ve 180 promil alkollü olması sebebiyle, işbu kazadan dolayı davacı şirket tarafından ödenen tazminattan dolayı davacı şirket sigortalısı davalıya işbu rücuen tazminat davası açıldığını, Ehliyetsiz (yetersiz ehliyetli) ve alkollü araç kullanılması ile Karayolları Mecburi Mali Mesuliyet (Trafik) Sigortası Genel Şartlarının ...— ... maddeleri ihlal edilmiş ve Karayolları Trafik Kanunu'nun 95/2 maddesi uyarınca ödenen tazminatın rücuen sigortalımızdan tahsilini talep ettiğini, bu sebeple fazlaya ilişkin dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla, 144.450,00 TL tazminatın ödeme tarihi olan 02.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek T.C. Merkez Bankasının avans faizi, mahkeme masrafları ve vekalet ücreti (hem dava hem arabuluculuk için ayrı ayrı vekalet ücreti olmak üzere) ile birlikte davalıdan tahsili ve...plaka nolu aracın trafik kaydı üzerine üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi amacıyla tebligat icra edilmeksizin ve teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasını taleple dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; yetki ve zaman aşamı itirazında bulunmuş, esas yönünden de davanın reddini talep etmiş ayrıca Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen davanın hiçbir aşamasında davalıya davanın ihbar edilmediğini, kazanın meydana gelmesinde ... plaka sayılı aracı kullanan ... ın ters şeritte ve ters istikamette aracını kullanması neticesinde kazanın meydana geldiğini, kaza tespit tutanağında 6/8 lik kusurun müteveffa ... 'a atfedildiğini, ayrıca sigortalının veya hukuken fiillerinden sorumlu olduğu kişilerin kastı veya ağır kusuru söz konusu değilse sigortacı zararı tazmin etmekle yükümlü olduğunu, bu bağlamda sigorta şirketi, kendi sigortalısının kastı veya ağır kusuru söz konusu değilse tazmin ettiği zararı kendi sigortalısına rücu edemeyeceğini bu sebeple davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Meydana gelen kaza nedeniyle rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, davalının sunduğu ibraname ile borcun sona erip ermediği, borç var ise miktarı hususlarında olduğu anlaşıldı.
Ankara .... İcra Dairesinin 2020/... İcra dosyası sistem üzerinden dosyamız arasına celp edilmiş, Ankara.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 26/02/2023 Tarih ve 219/.... Esas 2020/... Karar sayılı kararı incelenmiş, Hendek 1. Noterliğinin 11/02/2004 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi celp edilmiş, Ticaret Sicil Müdürlüğünden, Noterler Birliğinden gerekli evraklar istenmiş, sigorta ve hasar dosyası celp edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, ZMMS (Trafik) sigortası sözleşme ilişkisinden kaynaklanan rücu davasıdır. Bu rücu hakkı kaynağını, halefiyet ilkesinden değil, sözleşme ve yasa gereği sigorta ettirene karşı def’i hakkı bulunan sigortacının bu hakka dayanarak kendi akidine dönmesini sağlamaktadır. Bu tür davalarda sigortacı 2918 Sayılı K.T.K.nun 95/2 nci madde hükmü uyarınca tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına dair halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceğinden, zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye dair kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir. Bu rücu hakkı, kaynağını halefiyet ilkesinden almamakta, sözleşme ve yasa gereği sigorta ettirenine dönebilmektedir. Davacı şirket, 3. şahsa ödediği tazminatı değil, ödenmesi gerekli gerçek zarar miktarını sigortalısından isteyebilir ancak herhalde ödediği miktardan fazlasını isteyemez.
Her ne kadar sigortacı 2918 Sayılı K.T.K.nun 95/2 nci madde hükmü uyarınca tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına dair halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyecek ise de kaza tarihinden sonra kendisine başvuran dava dışı ... ve ...'in başvurusu üzerine, basiretli bir tacir gibi davranmadan, kendi sigorta ettireni ile başvuran ...ve... arasında zarar giderimi veya bir ibra ilişkisi bulunup bulunmadığını araştırmadan, kendi sigorta ettirenine bu hususu sormadan ödeme yapmıştır.
Dava dışı ... ve ....'in zararının davalı tarafından giderilmesi ve... ve ...in davalıyı ibra etmiş olması karşısında Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/... Esas sayılı davasında davayı davalıya ihbar etmeyerek, Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/... Esas sayılı dosyasının ilamlı icrası olan Ankara .... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... takip numaralı dosyası ile toplamda 144.450,00 TL ödeyerek dava dışı Dava dışı ...ve....in sebepsiz zenginleşmesine sebebiyet vermiştir. Zira 2918 Sayılı K.T.K.nun 95/2 nci maddesinde üçüncü kişilere karşı ileri sürülemeyecek olan haller üçüncü kişinin bilgisi ve rızası dışında olan ve sigortacı ile sigorta ettiren arasındaki iç ilişkiden kaynaklanan hallerdir. Bunun dışında üçüncü kişinin bilgisi ve dahiliyeti olan ibra sözleşmesinin üçüncü kişiye karşı ileri sürülemeyecek olan hallerden olmadığı açıktır.
Tüm bu açıklamalar karşısında her ne kadar davaya konu olayda sigorta konusu aracın ehliyetsiz ve alkollü olarak bir kimseye kullandırılırken riziko gerçekleştiğinden bahisle K.T.K.’nun 95. Maddesi ve ZMMS Poliçe Genel Şartları’nın B.4-c fıkrası uyarınca sigortacı davacı yan ödemiş olduğu tazminatın tamamı bakımından kendi sigorta akdine rücu edebilme imkanına sahip olsa da davacı yanın dava dışı 3. kişilere ödeme yapmadan önce kendi sigorta ettirenine dava dışı 3. kişilere ödeme yapıp yapmadığını, zararını giderip gidermediğini sormadan ve basiretli bir tacir gibi davranmayarak dava dışı ...ve ...'in davalıyı ibra etmesine rağmen Dava dışı... ve ...'e ödeme yaparak sebepsiz zenginleşmesine sebebiyet verdiği anlaşıldığından davacının davalıya rücu etmesine olanak bulunmadığı kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM. Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1.Davanın REDDİNE,
2.Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 269,85-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 2.197,00-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
3.Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 23.120,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4.Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5.Karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra kalan gider avansının karar kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine,
6.Arabuluculuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan 1.560,00-TL ücretin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin (E - Duruşma Vasıtasıyla) ve davalı vekilinin (E - Duruşma Vasıtasıyla) yüzüne karşı verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.. 21/11/2023 Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)