3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

...

Mahkememizde görülmekte olan çek iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; keşideci hasımsız tarafından müvekkil ... adına keşide edilen ... A.Ş. ... Şubesine ait ... seri nolu, 09/01/2022 keşide tarihli, 350.000,00 TL bedelli ....Ltd.Şti. adına yazılmış ancak henüz hamiline teslim edilmeden çek keşideci olarak müvekkilin uhdesinde iken kaybolduğunu, müvekkilinin bu çeki keşide etmiş ancak bu çeki teslim etmeden ve herhangi bir ticari ilişkide kullanmadan evvel bu çekin kaybolduğunu, yetkili hamil müvekkil iken kaybolan bu çekin müvekkilinin tanımadığı kötüniyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi ve haksız olarak piyasaya sunulması ihtimalinin mevcut olduğunu, ... Şubesine ait ... seri nolu, 09/01/2022 keşide tarihli, 350.000,00 TL bedelli çekin dava sonuna kadar ödenmemesi için tedbir kararı verilmesini, ... ... Şubesine müzekkere yazılmasını, kaybolan çekin iptalini, masraf ve vekalet ücretine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava; zayi nedeniyle açılmış çek iptali davasıdır.

Dava dilekçesi içeriğine göre; davacı dava konusu edilen çekin hamili ve keşidecisinin kendisinin olduğunu beyan ederek, ilgili çekin kaybedildiğini belirterek çekin iptali istenmiştir. Kıymetli evrak ile tacirlere ait diğer defter ve belgelerin iptali konusunda T.T.K.'nun da değişik düzenlemeler öngörülmüştür.

T. T.K.'nun 82.

Maddesi ile tacirlerin saklamakla yükümlü oldukları defter ve kayıtların yasada sayılanlar ile benzeri olaylar nedeni ile zayi olması halinde mahkemeden konuyu saptayan bir belgenin verilmesini isteme hakkı tanınmıştır. Bu madde kapsamına giren evraklar sayma yolu ile sınırlandırıldığı için maddeyi geniş yorumlayarak çek, poliçe ve bono gibi kıymetli evrakların madde kapsamında kaldığını kabul etmek mümkün değildir. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 780.Maddesinde Çek'te yer alması gereken unsurlar belirtilmiş, 781/1.maddesinde ise, "780 inci maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senetin, "ikinci, üçüncü ve dördüncü" fıkralarda yazılı hâller dışında çek sayılmayacağı" belirtilmiştir.

T.T.K.'nun 818/a-s maddesi yollaması ile aynı kanunun 680.madde hükmü uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş veya sadece imzalanmış olması halinde tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup, böyle bir çek için T.T.K.nun 757 - 763 - 764 ve devamı maddeleri uyarınca iptalini istemek hakkı sadece hamile aittir. Keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Keşideci; kaybettiği çekin bedeli kendisinden talep edildiğinde veya çekin kimde olduğunu öğrendiğinde T.T.K.'nun 790-792 maddeleri uyarınca hasım gösterip borçlu olmadığının tespiti yönünde dava açmak ve o aşamadan sonra tedbirleri istemek hakkına sahiptir. Bu aşamada davacı çek sahibinin dava açma hakkı bulunmadığı gibi hukuki yararının da bulunmadığı, ayrıca duruşma açılıp toplanması gereken delil de bulunmadığından dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.