3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Ticaret Sicil Memurunun Kararına İtiraz davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :

DAVA:Davacı vekili 17/04/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle :"...Davacı şirketin %99,75'inin ...'ye ait olduğu ve şirketin bir belediye iştiraki olduğu, ...tarihli Olağanüstü Genel Kurul Kararının tescili için yapılan başvurunun davalı tarafça 06.04.2023 tarihli .... sayılı tescil talebinin reddi işlemiyle reddedildiği, ret gerekçesinin ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığının...tarihli Genelgesi uyarınca Belediye temsilcisinin Belediye Meclisi Kararı ile belirlenmesi gerekirken böyle bir kararın bulunmadığına dayandırıldığı, yine geçici tescil talebinin de reddedildiği, ne var ki belediye şirketlerine belediye temsilcisinin doğrudan belediye başkanı tarafından görevlendirilmesinin kanuni bir düzenleme olduğu, buna karşın belediye meclisine yasayla böyle bir yetki verilmediği, Anayasa m.127'de düzenlenen normlar hiyerarşisine göre kanuni bir düzenlemenin genelge ile bertaraf edilemeyeceği, şirket sermayesinin artırılmasına ilişkin olağanüstü genel kurul kararının tescil edilememesinin şirketin ticari faaliyetlerine ve devamlılığına zarar verdiği, davalının her genel kurul kararında aynı taktiği ve gerekçeyi uygulayarak ret kararı verdiği ve her defasında davacı tarafça davalar açılarak kararların tescilinin sağlandığı, bu yöndeki kesinleşmiş emsal mahkeme kararları dikkate alınarak 5393 sayılı Belediye Kanunu m.18 ve 37/1-p hükümleri ile ... İmza Yetkileri Yönergesi m.9 hükmü de gözetilerek davanın kabulü ile ... tarihli ... sayılı tescil talebinin reddi işleminin iptaline ve 02.12.2022 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Kararının tescil ve TTSG'de ilanına karar verilmesi...." talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili ...tarihli cevap dilekçesinde özetle; "....Davalının idarenin düzenleyici işlemlerine uymakla yükümlü olduğu, davacının da bakanlık genelgesinin hukuka aykırı olduğu iddiasına dayanarak dava açtığı, oysaki idari düzenlemelerle ilgili sorunların çözüm yerinin idari yargı olduğu, bu düzenleyici işlemin iptali için de idari yargıda dava açması gerektiği, davalının idari düzenlemenin hukuka uygunluğunu araştırma yetkisinin bulunmadığı, borçlandırıcı işlem tesisinde belediyelerin karar organının belediye meclisi olduğuna dair yasal düzenlemeler de bulunduğu, ayrıca anılan tescil konusunda ret kararı verilmesinin bir sebebinin de genel kurulun TTK m. 456/3 hükmüne aykırılığı olduğu, nitekim sermaye artırımı kararının 3 ay içinde tescil edilmemesi halinde iznin geçersiz hale geldiği bildirilerek davanın reddini...." talep edilmiştir.

02.12.2022 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Kararı, ... temsil Belgesi, İTO'ya başvuru dilekçesi, Tescil Başvurusu Ret Kararı, ... Ticaret Müdürlüğü'nün cevabi yazısı, ... tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

Dava; TTK'nın 34. maddesine uyarınca davacı şirketin 02/12/2022 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan kararların tescil ve ilanına ilişkin talebinin reddine dair ... Ticaret Sicil Müdürlüğü kararına itiraza ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; %99,75 hissesi dava dışı ... Başkanlığı'na ait olan davacı şirketin,... tarihinde gerçekleştirilen Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı’na ilişkin tescil başvurusunun yasal süresi içerisinde olup olmadığı ve Belediye Başkanı adına katılan temsilcilerin, T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın ... tarihli Genelge’si dayanak alınarak Belediye Meclis Kararı ile mi yoksa Büyükşehir Belediye Başkanı adına yetkilendirilen kişiler tarafından imzalanan Temsilcilik Belgesi ile mi belirleneceği ve bu konuda karar verme yetkisinin hangi organa ait olduğu ve davacı tarafça yapılan başvurunun yasal süre içerisinde olup olmadığının tespiti noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.

Mahkememizin 19/04/2023 tarihli tensip zaptının 15 nolu ara kararı gereğin dosyanın bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmiş ; bilirkişi 29/09/2023 tarihli raporunda özetle; ".... Davanın, belediye meclisi yetkilerine ilişkin kanuni düzenlemenin tahdidi olup olmamasına göre idarenin düzenleyici işlem ile belediye meclisi yetkisi oluşturup oluşturamayacağı ve TTK m.456/3'teki sürenin davalıya başvuru anında geçmiş olup olmadığı hususlarının aydınlatılmasıyla açıklığa kavuşturulabileceği, Somut olayda, 02.12.2022 tarihli Olağanüstü Genel Kurul toplantısına ...'yi temsil edecek kişinin belirlenmesi usulünün, 5393 Sayılı Belediye Kanununda (m. 18 ve 38/p'de) düzenlenen hak ve yetkilere uygun biçimde yerine getirildiği ve yasaya aykırılık olmadığının tespit edildiği, Genelge ile Kanun'da düzenlenmeyen bir husus düzenlenemeyeceği, bir yetki yaratılamayacağı veya kanuna aykırı bir yorum yapılamayacağı için davalının dayanak yaptığı Kanun'a aykırı Bakanlık Genelgesi'nin herhangi bir etkisinden söz edilemeyeceği, ancak dosya kapsamında hazirun cetveli görülemediğinden, usulüne uygun seçilen temsilcilerden birinin 02.12.2022 tarihli toplantıya katılıp katılmadığının tespit edilemediği; şayet Temsilcilik Belgesinde ismi zikredilen temsilcilerden biri toplantıya katıldıysa kararın sicile tescili gerekeceği; şayet ismi zikredilen temsilcilerden biri toplantıya katılmamışsa kararın sicile tescili talebinin bu gerekçeyle reddedilebilir olduğu, Davacı tarafından, dava konusu 02.12.2022 tarihli genel kurul kararının ticaret siciline tescili için davalıya yapılan başvurunun TTK m.456/3.maddeye göre 3 ayın son gününde (02.03.2023) yapıldığı, sayın mahkeme; başvurunun süresinde yapıldığını ve başvuru yapılmasıyla sürenin durduğunu kabul ederse, davalı tarafından başvurunun kanuna aykırı biçimde reddedilmesi nedeniyle davacının süresinde tescil başvurusunda bulunmuş olması karşısında sermaye artırımına ilişkin genel kurul kararının geçersizliğinden söz edilemeyeceği, aksi kabulde ise kanunda öngörülen 3 aylık süre içinde tamamlanmayan tescil nedeniyle genel kurul kararının geçersiz hale gelmiş olduğu sonucunun ortaya çıkacağı, kanaatine ulaşılmaktadır..." yönünde görüş bildirmiştir. ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 06/04/2023 tarihli ret kararının incelenmesinde ; 02/12/2022 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurul toplantısının tescil ve ilanının yapılmasına yönelik talebin; davalı ... Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından konuyla ilgili T.C. Ticaret Bakalığı’nın ... tarih ve ...sayılı yazısı ekinde gönderilen T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü’nün yazısına atıf yaparak; “-Belediyenin ve bağlı kuruluşlarının sahip oldukları veya ortağı bulundukları belediye şirketlerinin genel kurulunda belediye ve bağlı kuruluşları temsil edecek kişinin, -Belediye tüzel kişisinin yönetim kurulu üyesi veya müdür olarak seçildiği şirketlerde tüzel kişi tarafından belirlenecek gerçek kişi temsilcisinin, belirlenmesi hususlarında karar verme yetkisinin belediye meclisinde olduğu belirtildiğinden, belediyelerin ortak olduğu şirketlerin genel kurul tescil taleplerinde Belediye Meclis kararı aranmaktadır. Bu bağlamda 24.03.2020 tarihli olağan genel kurul kararında, ... Beyekşehir Belediye Başkanlığı temsilcisinin belirlenmesine ilişkin Belediye Meclis kararı ibraz edilmediğinden ve 6102 sayılı yasanın 456/f-3 maddesi uyarınca 3 aylık yasal süre içerisinde tescil işleminin yapılmamış olması nedeniyle...” reddedildiği anlaşılmıştır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinde belediyenin organları; belediye meclisi, belediye encümeni ve belediye başkanı olarak sayılmıştır. Yasanın 17. maddesinde belediye meclisinin belediyenin karar organı olduğu, ilgili kanunda gösterilen esas ve usûllere göre seçilmiş üyelerden oltuğu ifade edilmiştir.

18.maddesinde ise belediye meclisinin görev ve yetkileri “Belediye meclisinin görev ve yetkileri şunlardır” denilmek suretiyle tahdidi (sınırlı) olarak belirlenmiş durumdadır. Belediye Kanunu’nun “Belediye Başkanı” başlıklı 37. maddesine göre; Belediye başkanı, belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisidir.

Belediye Başkanı'nın görev ve yetkileri ise yine 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 38. maddesinde tek tek sayılmıştır.

38.maddenin (p) bendi aynen şöyledir: “-Kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi veya belediye encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak.” Bu madde bendinden (p bendi) anlaşılacağı üzere Belediye Başkanı, Belediye Meclisi'nin görev ve yetkileri arasında yasada açıkça sayılmayan işleri yapma görev ve yetkisine sahiptir. Bir başka ifade ile yasada Belediye Meclisi'nin görev ve yetkileri dışında kalan işleri yapma görev ve yetkisi Belediye Başkanı'na verilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nin 59. maddesinde belediyenin gelirleri sayılmış olup; maddenin (h) bendinde; “Her türlü girişim, iştirak ve faaliyetler karşılığı sağlanacak gelirler.” bunlar arasındadır. Kanun’un 18. maddesinin (i) bendinde ise “Bütçe içi işletme ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununa tâbi ortaklıklar kurulmasına veya bu ortaklıklardan ayrılmaya, sermaye artışına ve gayrimenkul yatırım ortaklığı kurulmasına karar verme” görev ve yetkisi belediye meclisinin yetkileri arasında açıkça düzenlenmiş olup, kurulan şirketlerin genel kurullarında alacağı kararlarda belediye meclisine herhangi bir yetki verilmemiştir.

Davacı şirket vekili tarafından dosyaya sunulan ... İmza Yetkileri Yönergesi’nin “Genel Sekreter tarafından imzalanacak yazılar ve onaylar” başlıklı 9. maddesinin 11. fıkrası aynen şöyledir: “-Belediyenin sermayesine iştirak ettiği şirketlerin genel kurullarına Belediyeyi temsilen katılacaklara verilecek temsilcilik belgesi yazıları ile bu şirketlerde Belediyeyi temsilen görev yapacak Yönetim ve Denetim Kurulu üyelerinin teklif yazıları.” Bir başka ifade dosyaya sunulan Temsilcilik Belgesi, yukarıda anılan Yönerge’nin 9/1-11. maddesi hükmüne uygun olarak ... Genel Sekreteri tarafından OLUR verilerek imzalanmıştır. Anılan Yönerge’nin “Kapsam” başlıklı 2. maddesi; “Bu Yönerge; ... görev alanına giren konularda, hizmet ve faaliyetlerine ait imza yetkilerinin ve yetkiyi kullanacak görevlilerin belirlenmesi ile bu yetkinin tam ve etkin olarak kullanılmasına ilişkin ilke ve esasları kapsar.” şeklindedir. “Dayanak” başlıklı 3. maddesinde ise; “Bu Yönerge; 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 18 inci ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 42 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.” denilmek suretiyle yönergenin yasal dayanaklarını belirtmiştir.

Hisselerinin %99,75’i ...’na ait davacı şirketin Olağan Genel Kurul toplantısında belediyeyi temsil yetkisinin yasal dayanağını 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu hükümleri oluşturan ...İmza Yetkileri Yönergesi’nin 9/1-11 maddesine uygun olarak imzalanan Temsilcilik Belgesi’ne göre hazirun cetveline göre... tarafından kullanıldığı anlaşılmıştır.

Toplanan deliller ile tüm dosya kapsamı itibariyle; yukarıda detaylı olarak açıklanan mevzuat hükümlerinden de açıkça anlaşıldığı üzere, tescili istenen dava konusu şirket Olağan Genel Kurul toplantısında %99,75 oranında şirket hissedarı olan ...’ni temsil edecek kişinin belirlenmesi yetkisinin T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın ... tarihli Genelge’sinde ifade edildiği gibi Belediye Meclis’ne ait olmadığı, bilakis 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 38/p maddesinde açıkça Belediye Meclisi’ne görev ve yetki verilmeyen hallerde Belediye Başkanı’nın görevli ve yetkili olduğu ifade edildiğinden Büyükşehir Belediye Başkanı adına yetkilendirilen Genel Sekreterde olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 37. maddesine göre dava dış... Belediyesi’nin %99,75 oranındaki hisselerinin sahibi olduğu davacı şirketin yapılan Olağan Genel Kurulu’nda davacı şirketi temsil edecek kişileri belirleme ve atama yetkisinin Belediye Başkanı’nda olduğu, yasada Belediye Meclisi’ne açıkça verilmeyen bu yetkiyi Belediye Başkanı'nın kullanacağının açık olduğu, bunun için Belediye Meclisi’nden ayrıca bir karar almasına gerek olmadığı, dolayısıyla davalı İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün dava konusu tescil ve ilan talebinin reddine ilişkin kararının yasal ve hukuksal dayanağının bulunmadığı, öte yandan normlar hiyerarşisi kavramı çerçevesinde uygulanacak normun Anayasa, Uluslararası Sözleşmeler, Kanunlar, Kanun Hükmünde Kararnameler, Tüzükler, Yönetmelikler, Yönergeler, Genelgeler ve Özelgeler sıralamasında önceki sıradaki normlara uygun olması gerektiği, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 38. maddesinin (p) bendine göre Belediye Meclisi'ne yüklenmeyen bir görevin Belediye Başkanı'nın görev ve yükümlülüğünde olduğu, benzer mahiyetteki davada İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 2022/1647 Esas 2023/694 karar sayılı kararında da bu yönde karar verildiği, yine 02/12/2022 tarihli Olağanüstü genel kurul kararının tescili için ön görülen 3 aylık yasal süre içerisinde 02/03/2023 tarihinde tescili için davacı tarafça başvuru yapıldığı, bu sebeplerle davalı ... Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından davacı şirketin tescil talebi doğrultusunda işlem yapılması gerekirken, tescil talebinin reddine karar verilmesinin yerinde olmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

1.Davanın KABULÜ ile ... Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... tarih ... sayılı tescil talebinin reddine dair işlemin iptaline,

2.Davacı şirketin 02/12/2022 tarihli olağanüstü genel kurul kararının tesciline ve bu tescilin ticaret sicil gazetesinde ilanına,

3.Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 269,85 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 89,95 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınıp hazineye gelir kaydına,

4.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereği takdir ve tayin olunan 17.900,00 TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

5.Davacı tarafından yapılan 2.608,75 TL yargılama gideri( bilirkişi ücreti,posta ve tebligat gideri) ile 179,90 TL Peşin olarak ödenen harç olmak üzere toplam 2.788,65 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

6.Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı vekilinin yokluğunda verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 29/11/2023