1. Ceza Dairesi

"İçtihat Metni"Sincan 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü M. Y. hakkında açlık grevi yaptığı gerekçesiyle 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 40 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendi gereğince 1 (bir) ay bazı etkinliklere katılmaktan yoksun bırakma cezası ile cezalandırılmasına dair anılan Ceza İnfaz Kurumu Disiplin Kurulu Başkanlığının 04.08.2022 tarihli ve 2022/128 sayılı kararına karşı yapılan şikâyetin kabulü ile cezanın kaldırılmasına dair Ankara Batı 1. İnfaz Hâkimliğinin 27.09.2022 tarihli ve 2022/5092 Esas, 2022/6148 Karar sayılı kararına karşı Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan itirazın reddine ilişkin Ankara Batı 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 17.10.2022 tarihli ve 2022/4648 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak;

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 07.05.2023 tarihli ve 94660652-105-06-30610-2022-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.06.2023 tarihli ve 2023/55638 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.06.2023 tarihli ve 2023/55638 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “Dosya kapsamına göre, tasarlayarak öldürme suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını infaz etmekte olan hükümlü hakkında açlık grevi başlatması nedeniyle 20.07.2022 tarihinde Sincan 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğüne hitaben yazdığı dilekçesinde şortlarının ve kol saatinin kendisine verilmemesinden dolayı açlık grevine başladığını beyan ettiği ve 20.07.2022 tarihli öğlen yemeğini almayarak açlık grevine başlaması şeklinde gerçekleşen eylemin,

Hükümlüye verilen bazı etkinliklere katılmaktan yoksun bırakma cezasını gerektiren eylemlerin 5275 Sayılı Kanun'un 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendinde açıkça düzenlendiği, bu eylemler içerisinde "Açlık grevi Yapmak" eyleminin de bulunduğu, Ceza İnfaz Kurumunca yapılan soruşturma neticesinde hükümlünün eyleminin sabit olduğu ve buna dayalı olarak disiplin cezası verildiği, anılan Ceza İnfaz Kurumu Disiplin Kurulu Başkanlığının kararına yönelik şikayet başvurusunda bulunulması üzerine şikâyeti inceleyen Ankara Batı 1. İnfaz Hâkimliğinin, 27.09.2022 tarihli ve 2022/5092 Esas, 2022/6148 Karar sayılı kararı ile; " ... açlık grevi eyleminin istisnai bir düşünce açıklaması kapsamında değerlendirilmesi gereken durumlardan olduğu ve her olayda hükümlü/tutuklu aleyhine yorum yapılarak kişinin disiplin soruşturması tehdidi altında bırakılmaması gerektiği düşünülerek yapılan inceleme neticesinde, ... açlık grevini tek başına gerçekleştirdiği, yani kalabalık bir grubun gerçekleştirdikleri eylemlere katılmadığı, herhangi bir terör örgütüne bağlılık çizgisinde bir psikoloji yaratılmasına da katkıda bulunmadığı, eyleminin aralıklarla devam ederek toplamda 12 gün sürdüğünün anlaşılması karşısında, yukarıda belirtilen Anayasa Mahkemesi içtihadına göre, gerçekleştirilen açlık grevi eyleminin ceza infaz kurumunda mutlak bir düzensizliğe neden olmadığı, ceza infaz kurumu işleyişine eziyet getirmeyen, süre gelen cezaevi yaşamını zorlaştırmayan, kendisine uzatılan yemeği yememek suretiyle sessiz protestosu ile kendini ve karşı olduğu davranışı ifade etme yetisini ve bedensel özerkliğini kullanan şikayet edene disiplin cezası verilebilmesi için kurum disiplinini, güvenliğini ve düzenini nasıl bozduğunun belirtilmesi gerektiği ancak eylemin ne tür somut risk ve tehlikeler taşıdığının gerekçelendirilemediği ve şikayet edenin bir ifade yöntemi olarak kabul edilen açlık grevine başvurması nedeniyle disiplin cezası verilmesinin bu aşamada ifade özgürlüğüne yönelik ağır bir müdahale olacağı değerlendirilmiş açıklanan nedenlerle şikayet edenin şikayetinin kabulüne ... " şeklinde gerekçe ile disiplin cezası kararının iptal edilmesine karar verilmiş ise de;

Benzer bir olaya ilişkin, Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 16.09.2022 tarihli ve 2022/7815 Esas, 2022/6992 Karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere; 5275 sayılı Kanunu'nda bu eyleme ilişkin verilecek cezanın net bir şekilde düzenlendiği, hükümlünün disiplin cezası verilmeden eylemini sonlandırmış olmasının da disiplin cezası verilmesine bir etkisinin bulunmadığı, disiplin cezasının hükümlünün ıslahı ve ceza infaz kurumunun güvenliği ve düzeni için getirilmiş bir müessese olduğu, hükümlülerin kendi kişisel sağlık ve beden bütünlüklerine ve ceza infaz kurumlarının düzen, işleyiş ve asayişine yönelik bu tür eylemlerinin müeyyidesiz bırakılmasının telafisi güç ve imkansız durumlara sebebiyet verebileceği gözetilmeksizin Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

1.5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin, (1), (2) ve (3) üncü fıkraları; “(1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir. (2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir. (3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar.”

2.5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 40 ıncı maddesi; “(1) Bazı etkinliklere katılmaktan alıkoyma cezası, hükümlünün bir aydan üç aya kadar süreyle kurumun kültürel ve spor etkinliklerine katılmaktan yoksun bırakılmasıdır. (2) Bazı etkinliklere katılmaktan alıkoyma cezasını gerektiren eylemler şunlardır:

a)İdarenin izni olmaksızın yasak yerlere girmek.

b)Eğitim yerini terk etmek.

c)Eğitimi savsaklamak.

d)Olumsuz davranışa yönelik gruplaşmaya neden olmak veya bu amaca yönelik gruba katılmak.

e)Kurum görevlilerine karşı uygunsuz söz sarf etmek veya davranışta bulunmak.

f)Çıkar sağlamak amacıyla hükümlülere veya kurum görevlilerine eşya vermek veya satmak.

g)Açlık grevi yapmak” Şeklinde düzenlenmiştir.

3.Hükümlü hakkında açlık grevi başlatması nedeniyle 20.07.2022 tarihinde ceza infaz kurumu görevlileri tarafından tutanak tutulduğu, hükümlünün cezaevi idaresine açlık grevine gittiğini beyan ederek yemeğini ve ekmeğini almadığının tutanak ile tespit edildiği, 09.09.2022 tarihinde açlık grevini sonlandırdığı anlaşılmaktadır.

4.5275 sayılı Kanun’un 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendine göre, açlık grevi yapmak bir aydan üç aya kadar süreyle bazı etkinliklere katılmaktan alıkoyma cezasını gerektiren eylem olarak düzenlenmiştir.

5.Somut olayda, ceza infaz kurumunda bulunan hükümlü hakkında açlık grevi yaptığı gerekçesiyle başlatılan disiplin soruşturması sonucunda eylemi sabit görülerek eylemine uyan kanun maddesinde öngörülen disiplin cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, disiplin cezasının alt sınırdan uygulandığı anlaşılmakla, hükümlünün verilen disiplin cezasına karşı yaptığı şikayetin reddi yerine kabulüne dair İnfaz Hakimliğince verilen karar usul ve yasaya aykırı olup bu karara karşı Cumhuriyet savcılığınca yapılan itirazın kabulü yerine reddine dair itiraz mercince verilen karar Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2.Ankara Batı 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 17.10.2022 tarihli ve 2022/4648 değişik iş sayılı kararın 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

02.10.2023 tarihinde karar verildi.