1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Talep eden vekili talep dilekçesinde; Müvekkili ...

San. A.Ş.'nin merkezi İngiltere’de olan ....’nin Türkiye’deki iştiraki olduğunu, müvekkili Şirketin, sanayi (Demir-Çelik, Çimento vb), termal-hidroelektrik enerji santralleri, demiryolu ve rüzgar türbini pazarlarına yönelik kömür fırçalar, fırça tutucular, bilezikler, terminal blokları, grafit, ölçüm ve motor bakım ekipmanlarının yanı sıra motorlar ve jeneratörler için ... Şaft Topraklama- rulman koruma sistemleri, kolektörler, karbon şeritleri üretmekte ve müşterilerine satış desteği, tasarım ve ürün geliştirme testleri ve analiz hizmetleri alanlarında faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, ... tarihli ve ... sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde tescil ve ilan olan 28.09.2020 tarihli genel kurul toplantı tarihine kadar müvekkili şirketin temsil ve ilzam yetkilisi olan dava dışı .... tarafından 15/01/2001 tarihinde Müvekkil Şirketin ticari faaliyetleri kapsamında kullanılmak üzere 16.02.2011 tarihinden itibaren halihazırdaki unvanı ... Bankası Anonim Şirketi’nde ... hesap numarasına istinaden çek koçanı teslim alındığını, müvekkili şirket tarafından temin edilen ..., ... ve ... seri numaralı çeklerin ticari faaliyetleri için kullanıma hazır şekilde müvekkili şirket yetkilisi tarafından imzalandığını, ancak dava tarihine kadar herhangi bedel ile herhangi gerçek veya tüzel kişiye keşide edilmediğini, söz konusu çeklerin bankadan temin tarihinden itibaren geçen yaklaşık 22 yıl süre boyunca herhangi bir üçüncü kişi tarafından ilgili bankaya ibraz edilmediği, ilgili bankanın Çağlayan Şubesi’ne yazılacak müzekkere ile ispatlanabileceğini, bununla birlikte, söz konusu ..., ... ve ... seri numaralı, müvekkili şirket yetkilisi tarafından imzalanmış olan, bedel yazılmamış ve keşide edilmemiş çeklerin kaybolduğunu, müvekkili şirketin ..., ... ve ... seri numaralı çekler hakkında şube yetkilileriyle yapılan görüşmede akabinde çeklerden haberdar olduğunu ve Şirket nezdinde yapılan detaylı arama ve araştırma neticesinde çeklerin kaybolduğunun tespit edildiğini, söz konusu söz konusu ..., ... ve ... seri numaralı, müvekkili şirket yetkilisi tarafından imzalanmış, bedel yazılmamış ve keşide edilmemiş çeklerin; bedel kısmının doldurulmamış olması dolayısıyla üçüncü şahısların eline geçmesinin müvekkili şirket açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğinden ve öncelikle Çağlayan Şubesi’nden alınmaması için ödeme yasağı konulmasını, devamında da adı geçen çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava;6102 sayılı TTK.nun 818/s maddesi delaletiyle 757 ve devamı maddeleri kapsamında düzenlenen zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin çekişmesiz yargı işidir.

Bu nitelikteki davanın mutlak olarak çek hamili tarafından açılması gerektiği gerek yasadaki düzenlemeler ve gerekse de Yargıtay kararları ile belirgindir. Davanın istemde bulunan sıfatı nedeniyle dinlenebilir (mesmu) olmaması halinde çekişmesiz yargı koluna dahil olan ve mutlak olarak reddi mucip bir istemin ele alınarak karar verilmesi Anayasa'nın 141/4 maddesindeki dava ve usul ekonomisi kurallarına uygun olduğu gibi 6100 sayılı HMK'nun 320.maddesinde mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi de nazara alındığında somut olayın belirginliğine bağlı olarak hakim duruşma açmama yönündeki takdir hakkını kullanabilecektir.

Her ne kadar davacı mahkememize açmış olduğu dava ile dava dilekçesinde belirttiği çeklerin iptalini talep etmiş ise de; davacının iptali talep edilen çekin keşidecisi diğer bir ifadeyle hesap sahibi olduğu anlaşıldığı, davacının meşru hamil ( alacaklı ) sıfatının bulunmadığı, oysa kıymetli evrak kaybından kaynaklanan hasımsız iptal davası açma hakkının alacaklı sıfatını taşıyan meşru hamile ait bulunduğu, keşideci-hesap sahibinin böyle bir dava açamayacağı, yine iptali talep edilen 3 adet boş çek yaprağının kıymetli evrak niteliğinin de bulunmadığı anlaşılmakla davacının meşru hamil (alacaklı) sıfatı olmadığından kıymetli evrak niteliği de bulunmadığından dinlenebilirlik koşulu oluşmadığı nedeniyle davanın hasımsız olduğu da gözetilerek reddine tensiben karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Talebin dinlenebilirlik koşulu oluşmaması nedeniyle REDDİNE,

2.Yeterince harç yatırıldığından başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,

3.Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,

4.HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince davacının talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE, Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere talep edenin yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde karar verildi. 31/10/2023 Katip ...