1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Bursa 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/318 Esas sayılı Birleşen Dava Dosyası Yönünden; DAVACILAR : 1- ...- ..... Üçeylül Mah Fatih Sk No:6/2 Dursunbey/ BALIKESİR

2.... - .... Ferah Mah. Yıldız Sk. No:6 İç Kapı No:3 Dursunbey/ BALIKESİR

İHBAR OLUNAN : ... MADENCİLİK ASFALT TİCARET VE SANAYİ ANONİM ŞİRKETİ - ..... [25999-92224-...] UETS

BİRLEŞTİRME

GEREKÇELİ KARARIN

Mahkememizde görülen Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının açık yargılaması sonucunda;

Dava dilekçesinde özetle; 07/03/2016 tarihinde İznik Yenişehir kavşağında saat 06:00 sıralarında sigortalı ...'nin sevk ve idaresinde bulunan davalı sigorta şirketinin ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plaka sayılı araç ile meydana gelen trafik kazası sonucunda müvekkillerinin kızları 06/05/2015 doğumlu ...'nin hayatını kaybettiği, söz konusu kazanın Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından alınması zorunlu olan güvenlik tedbirleri alınmaksızın gerçekleştirilen yol çalışması nedeni ile sigortalı ...'nin idaresindeki aracın toprak yığınına çarparak kontrolden çıkması sonucunda meydana gelmiş olup, kazada 3. Kişi konumunda yer alan müteveffanın kazının oluşumunda hiçbir kusuru bulunmadığı, müvekkillerinin davalı sigorta şirketine yapmış oldukları başvurunun sürüncemede bırakılarak 2 ay sonrasında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile imzalamış oldukları protokol ile cüzi bir miktarda kendilerine ödeme yapıldığı ancak poliçedeki teminat limitleri göz önüne alındığında eksik ödeme nedeni ile iş bu davanın açılması gerektiği, olay ile ilgili olarak İznik Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/462 soruşturma sayılı evrakının açılmış olup, olay sonrasında ve mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi ile tanık anlatımlarının tespit edildiği, mahallinde yapılan gözlemlerin trafik kazası tespit tutanağına aktarıldığı, Karayolları Genel Müdürlüğünün söz konusu kazanın olduğu mevkide bir adet tabela ve işaretleme dışında başkaca bir güvenlik önleminin de bulunmadığı, ancak sigortalı sürücü yönünden kusur incelemesi yapılması gerekmediğinden davanın kabulü ile müvekkilleri yönünden şimdilik 1.000,00 er TL den toplam 2.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen dava dilekçesinde özetle; Karayolları Genel Müdürlüğüne karşı açılan davada yukarıda belirtilen sebeplerle yine davacılar yönünden fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 1.000,00 er TL den toplam 2.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Karayolları genel Müdürlüğü Cevap dilekçesinde özetle; kazanın meydana geldiği yerde kaza noktasının 500 metre gerisinde yol çalışması olup kaza yerindeki hız limitinin 30 km/saat olduğuna ilişkin trafik işaretlerinin mevcut bulunduğu, kazanın meydana gelmesinde sürücü ...'nin kusurlu olduğu, trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara dikkat etmeyip kavşaklara yaklaşırken yapım ve onarım alanlarına girerken hızlarını azaltmak, hızını kullandığı aracın yük ve teknik özelliğine görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak kurallarını ihlal ettiğinden kusurlu bulunduğu nedeni ile davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı ... Genel Sigorta A.Ş cevap dilekçesinde özetle; müteveffanın içinde bulunduğu kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı olup kaza tarihi itibari ile şahıs başına azami 310.000,00 TL poliçe limiti ile sigortalı ... adına sigortalı bulunduğu, davacıların müracaatı üzerine hasar dosyası açılarak konu değerlendirildikten sonra davacıların banka hesabına 09/06/2016 tarihinde davacı ...için 20.158,14 TL, ... için 35.636,63 TL olmak üzere toplam 55.794,77 TL tutarında tazminat ödemesi yapıldığı, yapılan bu hesaplamanın kabul edilerek 09/06/2016 tarihinde bizzat davacılara ödendiği ve müvekkili sigorta şirketinin bu tutarlardan ibra edildiği, müvekkili sigorta şirketinin başkaca bir ödeme yükümlülüğü kalmadığı, ancak mahkemece bu konuda inceleme ve hesaplama yapılacak olur ise maddi tazminat hesabından müvekkili sigorta şirketince yapılan ödemenin güncellenerek hesap edilecek maddi tazminat tutarından indirilmesi gereceği, müteveffanın destek olduğu anne ve babaya gelirlerinden ayrılabilecek payın en fazla % 10 olarak kabul edilebileceği, tazminat hesabının asgari ücret düzeyinden yapılması gerektiği, yine hatır taşıması sebebi ile % 25 oranında indirim yapılması gerektiği ve faizin dava tarihinden işletilmesi gerektiği poliçe teminat limitlerinin göz önünde bulundurulması gerektiğinden bahisle davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Deliller; Aktüerya Bilirkişisinin Raporunun Sonuç Kısmı: " 1. 07.03.2016 Tarihli kaza neticesinde yukarıda yapılan hesaplamalar doğrultusunda davacılar destek zararları asgari ücret üzerinden hesaplanarak aşağıda yer alan özet sonuç tablosunda ayrı ayrı gösterildiği,

2.Hesaplamaların bilinen son asgari ücret dönemi 2023 yılı esas alınarak yapıldığı,

3.Davalı tarafından düzenlenen Trafik Poliçesinde kişi başına ölüm ve sakatlanma teminatının 290.000.TL. olduğu, kaza tarihi itibariyle 310.000.TL. olduğu, Kaza tarihi itibariyle yapılan hesaplamaya göre davalı Sigorta Şirketi ödemesinin davacılar destek zararlarını karşılamadığı, Bu nedenle yapılan ödemeler raporumuz tarihine yasal faiz oranı ile güncellenerek indirim konusu yapıldığı, Yapılan ödemeler güncel tutarları indirimli davacılar bakiye zararlarının bakiye kaza tarihindeki teminat limitlerini aştığı, Bakiye poliçe limiti davacılar toplam zararlarına oranlanarak yukarıda yer alan özet sonuç tablosunda gösterildiği, " şeklindedir. Aktüerya Bilirkişisinin Raporunun Sonuç Kısmı: "Hukuki durumun ve delillerin takdir ve değerlendirmesi Yüce Mahkemenize ait olmak üzere, dosyadaki delil durumu ve yukarıdaki tespitler doğrultusunda yapılan hesaplamada;

Tarihi Verileriyle Yapılan Hesaplama Sonucunda; Davacı annenin destekten yoksun kalma zararının 54.565,20TL, Davacı babanın destekten yoksun kalma zararının 33.899,69TL olacağı hesaplanmıştır. Ödeme tarihi verilerine göre davacıların zararlarının karşılanmadığı tespit edilmiştir.

Verilerle Yapılan Hesaplama Sonucunda; Davacı annenin destekten yoksun kalma zararının 594.913,10TL, Davacı babanın destekten yoksun kalma zararının 384.611,65TL olacağı hesaplanmıştır.

Zorunlu Mali Sigorta Limitinin 310.000TL olacağı tespit edilmiştir. Davalı sigorta şirketinin Davacıların zararının, bakiye limit miktarı olan 310.000-55.794,77= 254.205,23TL lik kısmından müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı hesaplanmıştır. " şeklindedir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE Asıl ve Birleşen dava, destekten yoksun kalma nedeniyle maddi tazminat talebine yöneliktir.

Mahkememizce ilk olarak; 17/05/2018 tarihinde karar verilmiş, kararın istinaf edilmesi üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 2018/1862 Esas ve 2020/1177 Karar sayılı ilamı ile mahkememiz kararı kaldırılmıştır. Kaldırma sonrasında mahkememizce 11/03/2021 tarihinde yeniden karar verilmiş, bu kararın da istinaf edilmesi üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 2021/1350 Esas ve 2022/1164 Karar sayılı ilamı ile mahkememiz kararı kaldırılmıştır. Eldeki davaya konu trafik kazasında müteveffa ... plakalı araçta yolcu konumundadır ve davacıların kızıdır.

Mahkememizce mahalde yapılan keşif neticesinde alınan 27/03/2017 tarihli bilirkişi heyeti raporunda, kazanın meydana gelmesinde dava dışı sürücü ... %30, birleşen davanın davalısı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün %70 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Söz konusu kusur raporu kazanın oluş şekline ve kaza ile ilgili belgelere uygun olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır. İstinaf ilamında söz edildiği üzere; desteğin, kazanın meydana gelmesinde her hangi bir kusurunun bulunmaması ve 2918 sayılı KTK 85 ve 88. maddeleri kapsamında davalılar müştereken ve müteselsilen kazadan sorumlu olduklarından bu hususa riayet edilerek asıl ve birleşen davadan hüküm kurma yoluna gidilmiştir.

İstinaf ilamında destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması ile ilgili; TRH 2010 yaşam tablosu ve Yargıtay uygulamaları ile kabul edilen progresif rant yöntemi kullanılarak, bilinmeyen devirdeki gelirlerin her yıl için %10 artırılıp, %10 iskonto edilmesi suretiyle, teknik faiz dikkate alınmaksızın hesaplanması gerektiği belirtilmiş, mahkememizce bu hususa riayet edilerek aktüerya bilirkişisinden rapor aldırılmıştır. Ayrıca, davacılara yapılan ödemeler ile ilgili istinaf ilamında belirtildiği üzere yapılan ödemeler güncellenerek tazminattan mahsup edilmiştir.

İstinaf kaldırma ilamı sonrasında aktüerya bilirkişisi 29/12/2022 tarihli raporunu sunmuş, söz konusu raporda sigorta şirketinin sorumluluğu ile ilgili garameten paylaşım yapılmadığından farklı bir aktüerya bilirkişisinden rapor alınmıştır. Aktüerya bilirkişisi 13/06/2023 tarihli raporunu sunmuş, ancak muhtemel karar tarihindeki asgari ücret verilerinin güncellenmesi sebebiyle aynı aktüerya bilirkişisinden 27/09/2023 tarihli rapor alınmıştır. İstinaf ilamı sonrasında ilk alınan aktüerya raporundan sonra davacı vekili ıslah dilekçesi sunmuş ve ıslah dilekçesi asıl ve birleşen davanın davalılarına tebliğ edilmiştir.

Mahkememizce hükme esas alınan 27/09/2023 tarihli Aktüerya raporuna değinmeden önce asıl davanın davalısı sigorta şirketinin poliçe limitine değinmekte fayda vardır. Davaya konu kaza tarihi; 07/03/2016 tarihidir ve bu tarih itibariyle davalı sigorta şirketinin kişi başına sakatlanma ve ölüm teminatı 310.000,00 TL ile sınırlıdır.

Mahkememizce davalı sigorta şirketi aleyhine poliçe limiti dikkate alınarak hüküm kurma yoluna gidilmiştir. Aktüerya raporunda davacılara yapılan ödemeler güncellendikten sonra bakiye zararının poliçe limitinin üzerinde olması sebebiyle davacıların davalı sigorta şirketinden talep edebilecekleri destekten yoksun kalma tazminatı oranlanarak hesap edilmiştir. Aktüerya raporunda davacı ...'ın toplam zararının 1.106,912,70 TL olduğu, davacı Arafatın ise toplam zararının 438.209,42 TL olduğu hesaplanmıştır. Davacılara dava öncesinde yapılan ödemelerin güncellenmiş hali tazminattan mahsup edilmiştir.

Davacı vekili ilk aktüerya raporundan sonra; davacı ... için talebini 594.913,10 TL'ye, davacı Arafat için ise talebini 384.611,65 TL'ye ıslah etmiştir. Mahkememizce ikinci kez ıslah yapılamayacağından ıslah dilekçesinde talep edilen miktarlar gereğince tazminata hükmedilmiştir. Ancak davacıların rapora göre fazlaya ilişkin hakları hükümde saklı tutulmuştur.

Davalı sigorta şirketinin ve birleşen davalının cevap dilekçelerinde hatır taşıması defini ileri sürdükleri görülmektedir. Müteveffanın kaza tarihinde 1 yaşında olması ve yaşı itibariyle yolculuk yapacağı aracı seçebilecek iradesinin olmaması sebebiyle somut olay yönünden hatır taşıması indiriminin yapılmaması gerektiği kanaatine varılmıştır. İstinaf ilamında belirtildiği üzere asıl ve birleşen davalar yönünden ayrı ayrı hüküm kurulmuştur.

Davalı sigorta şirketinin davacılara kısmi ödeme yaptığı tarihte temerrüde düştüğünün kabulü ile kısmi ödemenin yapıldığı 09/06/2016 tarihinden itibaren davalı sigorta şirketi aleyhine faiz işletilmiştir. Birleşen dava yönünden ise kaza tarihinden itibaren davalı Karayolları Genel Müdürlüğü aleyhine faiz işletilmiştir.

A-) Mahkememizin 2022/865 Esas sayılı Asıl Dava Dosyası Yönünden;

1.Davacı ...yönünden; 72.094,71 TL destekten yoksun kalma tazminatının, 09/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak, davacı...'ye verilmesine,

2.Davacı ... yönünden; 182.110,52 TL destekten yoksun kalma tazminatının, 09/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak, davacı ...'ye verilmesine,

3.Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 17.364,75 TL karar ve ilam harcından; 29,20 TL peşin harcın ve 3.436,08‬ TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 13.899,47‬ TL karar ve ilam harcının davalı sigorta şirketinden alınarak, hazineye irat kaydına,

4.Davacılar tarafından yapılan 29,20 TL başvurma harcı, 3.750‬,00 TL bilirkişi ücreti, 597,6‬0,00 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplam 4.376,80 TL yargılama giderinin davalı sigorta şirketinden alınarak, davacılara verilmesine,

5.Davacı ...kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 11.535,15 TL vekalet ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak, davacı...'ye verilmesine,

6.Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 29.137,68 TL vekalet ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak, davacı ...'ye verilmesine,

7.HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, B-) Bursa 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/318 Esas sayılı Birleşen Dava Dosyası Yönünden;

1.Davacı ...yönünden; mahkememizin 2022/865 Esas sayılı dosyasında verilen tazminat miktarı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, 384.611,65 TL destekten yoksun kalma tazminatının, 07/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Karayolları Genel Müdürlüğünden alınarak, davacı...'ye verilmesine,

2.Davacı ... yönünden; mahkememizin 2022/865 Esas sayılı dosyasında verilen tazminat miktarı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, 594.913,10 TL destekten yoksun kalma tazminatının, 07/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Karayolları Genel Müdürlüğünden alınarak, davacı ...'ye verilmesine,

3.Davacı...'nin fazlaya ilişkin 53.597,77 TL destekten yoksun kalma tazminat hakkının davalı Karayolları Genel Müdürlüğünden talep edilmek üzere saklı tutulmasına,

4.Davacı ...'nin fazlaya ilişkin 511.999,60 TL destekten yoksun kalma tazminat hakkının davalı Karayolları Genel Müdürlüğünden talep edilmek üzere saklı tutulmasına,

5.Davalı Karayolları Genel Müdürlüğü harçtan muaf olduğundan ilave karar ve ilam harcı alınmasına yer olmadığına,

6.Davacıların birleşen dava yönünden yatırdıkları 31,40 TL başvurma harcı, 31,40 TL peşin harç ve birleşen dava yönünden yatırılan 111,00 TL ıslah harcı toplamı olan 173,80 TL'nin talep halinde davacılara iadesine,

7.Davacılar tarafından birleşen dava dosyası yönünden yapılan 72,00 TL posta ve tebligat giderinin davalı Karayolları Genel Müdürlüğünden alınarak, davacılara verilmesine,

8.Davacı ...birleşen davada kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 59.691,74 TL vekalet ücretinin, asıl davaya ilişkin hükmün 5 numaralı fıkrası ile hükmedilen 11.535,15 TL vekalet ücreti ile tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla; davalı Karayolları Genel Müdürlüğünden alınarak, davacı...'ye verilmesine,

9.Davacı ... birleşen davada kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 89.287,83 TL vekalet ücretinin, asıl davaya ilişkin hükmün 6 numaralı fıkrası ile hükmedilen 29.137,68 TL vekalet ücreti ile tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla; davalı Karayolları Genel Müdürlüğünden alınarak, davacı ...'ye verilmesine,

10.HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

11.Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına, Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 26/10/2023 Katip .......... Hakim .......