8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

...

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, ASIL DAVADA;

DAVA :

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı firmanın ... esas numaralı dosyası ile 17/05/2008 tanzim, 20/06/2008 vade tarihli bononun ödenmediği gerekçesiyle icra takibine dayanak yapılarak davacı hakkında ilamsız takibe başlanıldığını, zaman aşımına uğramış bonoya dayanarak takip yapıldığını, müvekkilinin borcunu takip öncesi ödediğini, ancak sehven icra müdürlüğüne borca itiraz etmesi gerekirken, ...'ne başvurduğunu, itirazın reddedildiğini, takibin kesinleştiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 17/05/2008 tanzim, 20/06/2008 vade tarihli 12.555,00 TL asıl borç ve bu borcun ferilerinden dolayı borçlu olunmadığının tespitine, ... sayılı takibinin iptaline, haksız ve kötüniyetli olan davalının %20'den az olmamak kaydı ile kötüniyet tazminatına mahkum edilmesi isteğinde bulunmuştur.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın süresinde açılmadığından zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davanın görevli mahkemede açılmadığından görev itirazında bulunduklarını, esasa ilişkin olarak da; işbu davaya konu .... esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibinde bono ile borçlu davacı aleyhine icra takibi başlatıldığını, borçluya tebligat yapıldığını ve takibin kesinleştiğini, icra mahkemesinde borca itiraz davası açıldığını, itirazın reddedildiğini, davacının müvekkiline takipte belirtildiği şekilde borcu bulunduğunu, borcun ödenmediğini, takibe konulan bono dışında bir kısım bono asıllarının da müvekkilinde olduğunu, yapıldığı iddia edilen ödemelerin davacının borcuna mahsuben yapılmadığını, ...'nun borcuna mahsuben yapıldığını, dava konusu edilen bonolara mahsuben yapılmadığının açık olduğunu, davacının başkasının borcu için yapılan ödemeleri sahiplenerek kendi borcunun ödendiğine delil göstermeye çalışmasının kötü niyetli olarak hareket edildiğini açıkça ortaya koyduğunu, ödemelerin ... tarafından yapıldığını, davacının müvekkiline olan borcunu ödediğini müvekkili şirket yetkilisinin ödemelerin takibe konu bonolar ile ilgili olarak yapılmış olduğu yönündeki kabulünü de içerir ibçimde imzasını taşıyan yazılı belge ile ispatlaması gerektiğini belirterek esastan da davanın reddine, haksız ve mesnetsiz dava sebebiyle %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesi isteğinde bulunmuştur. BİRLEŞEN ....

DAVA :

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı firmanın 27/06/2008 tanzim tarihli ve 10/08/2008 vade tarihli , 27/06/2008 tanzim tarihli ve 10/08/2008 vade tarihli , 27/06/2008 tanzim tarihli ve 05/09/2008 vade tarihli bonoların ödenmediği gerekçesiyle ...esas sayılı dosyası ile ilamsız takip yapıldığını ve icra işlemi başlatıldığını, bu bonolarda müvekkilinin ciranta, ...nun keşideci davalı firmanın ise hamil olduğunu borcunu ise takip öncesi ödediğini, sehven borca itiraz etmesi gerekirken...esas sayılı kararla itirazının reddedildiğini, anılan takibin kesinleştiğini, senet miktarının 39.800,00 TL olmasına rağmen davalı firmanın faiz talebi olduğunu takip öncesi vadeden sonra yapılan ödeme miktarının 48.350,00 TL olduğunu, davalı firmanın müvekkil firmaya bedelleri ödenmiş senetleri teslim etmediğini, müvekkil firma hakkında kötü niyetli olarak takip başlatıldığını beyan etmiş, 24/07/2014 havale tarihli dilekçesi ile de davanın ... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesi isteğinde bulunmuştur.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın süresinde açılmadığından zamanaşımı itirazında bulunduklarını, görevli mahkemenin ...Mahkemesi olduğundan bahisle görev itirazında bulunduğunu, .... sayılı dosyasıyla 27/06/2008 tanzim tarihli 10/08/2008 vade tarihli her biri 16.150,00 TL bedelli 2 adet bono ve aynı tanzim tarih 05/09/2008 vade tarihli 7.080,00 TL bedelli bonolara dayalı olarak .... hakkında icra takibine geçildiğini, takibin kesinleştiğini, davacı şirketin yapılan takibe ... ismi ile icra mahkemesinde borca itiraz davası açtığını, ... ... sayılı kararıyla davanın reddedildiğini, taraflar arasında benzer hususlarda açılmış mahkemenin 2014/364 esas sayılı dosyasından devam eden ...esas sayılı dosyasından başlatılan takiple ilgili menfi tespit davasının bulunduğunu, davacının borcunun bulunduğunu, borcun ödenmediğini, takibe konu bonolar dışında başka bonoların da bulunduğunu, bu bonoların borçlusu ... davacının ödeme belgesi olarak dosyaya sunduğu belgelerde borca mahsuben ödeme yaptığı anlaşılan ... olduğunu, yapılan ödemelerin davacının borcuna mahsuben yapılmadığını, ...'nun borcuna mahsuben yapıldığını, dava dışı ...'nun davalıya olan borcunun takibe konu bonolarla sınırlı olmadığını, daha fazla olduğunu, yapıldığı iddia edilen ödemelerin ...'nun gerek bonolardan kaynaklı bu borçlarına ve gerekse bonolar dışındaki tüm borçlarına mahsuben yapıldığını, dava konusu edilen bonolara mahsuben yapılmadığını, ödeme hususunun yazılı belge ile kanıtlanması gerektiğini belirterek haksız davanın reddine, haksız ve dayanaksız dava nedeniyle %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

Asıl ve birleşen dosyada istek, ... sayılı takip dosyasının dayanağı bonolar ile .... sayılı takibe konu bonodan dolayı ödeme iddiasıyla davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti isteğine ilişkindir.

Mahkememizce 08/04/2016 tarih.... karar sayılı ilamı ile; asıl ve birleşen davanın reddine karar verildiği, davacı vekilinin temyiz talebi üzerine dosyanın... gönderildiği, ....karar sayılı ilamı ile; "....Dosyaya sunulan ödeme makbuzlarının bir kısmında ödemelerin dava dışı ...nun keşideci sıfatını taşıdığı davacının ise lehtar olduğu senetlere mahsuben yapıldığı, ödeme makbuzlarının, “(*) 15.10.2008 tarihinde ...’den 10.000 YTL (onbin) kaşe.... imza ... parantez içinde okunamayan bir kelime, (*) 05.12.09.... Şti’nin ödenmeyen senetlerine istinaden 2.930.- TL alınmıştır imza ..., (*) ...’dan 04.02.2009 tarihinde 23.000.- TL yirmi üç bin alınmıştır. İmza...*) 24.7.09 ....’den 10.000 TL on bin TL alınmıştır. ... şirketi kaşesi ve imza, (*) veysel (şahsı 17.07.2009 tarihinde ... 1850 bin sekiz yüz elli alınmıştır. Uğurlu şirketi kaşesi ve imza, (*) ...on üç bün beşyüz alınmıştır. 02.07.2009 Uğurlu şirketi kaşesi ile imza” yazılarını ihtiva ettiği anlaşılmaktadır. Bu durumda sözkonusu ödemelerin bir başka akdi ilişki nedeniyle yapıldığı savunmasında bulunan davalı alacaklı ispat yükünü üzerine almakla, ödemelerin hangi akdi ilişkiye istinaden yapıldığını delilleri ile birlikte ortaya koyması gerekmekte olduğu halde, davalı ödemelerin başka bir ticari ilişkiye ilişkin olduğunu ispat edememiştir. Mahkemece, ödemeye dayanak teşkil eden senetler ile buna istinaden yapılan ödemeleri gösteren makbuzlar karşılaştırılarak dava tarihi itibariyle ödeme yapılan miktar yönünden davanın kabulüne, varsa eksik ödeme tutarı üzerinden davanın reddine karar verilmesi gerekirken ispat yükünde hataya düşülmek suretiyle davanın tamamen reddine karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir. " gerekçesi ile mahkememiz kararının bozulması üzerine dosya mahkememizin 2022/634 esas sayılı numarasını almıştır.

Bozma sonrasında, 23/12/2022 tarihli celsede mahkememizce bozma ilamına uyulmuştur. Bozma ilamında davalı tarafın davacının yaptığı ödemelerin başka akdi ilişki nedeniyle yapıldığı iddiasını ispat edemediği, bu durumda davacı ödemelerinin belirlenip senet bedellerinden mahsubu sonrası kalan tutar olursa davanın kalan tutar yönünden reddine karar verilmesi gerektiği vurgulandığından öncelikle davacının ödeme belgelerindeki tutarın tespiti gerekmektedir. Bozmadan önce alınan 10/08/2015 tarihli bilirkişi raporunun 7. Sayfasında dosyaya ibraz edilen davacının ödeme belgeleri tek tek belirlenmiş ve toplamda ödeme tutarının 76.850,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Ödeme belgelerinin tarihleri gözetildiğinde tamamının takiplerden önce olduğu ortadadır. Her iki takipte talep edilen tutar ise, 61.280,00 TL'dir. Ödeme tutarının takip tutarından fazla olması ise senet vadelerinin ödemelerden önce olması ve senet vadelerinden ödeme tarihine kadar oluşan faizinde ödenmesinden kaynaklanmıştır.

Davalı tarafın daha fazla faiz alacağı olduğunu ise,

TBK 131.madde kapsamında mümkün değildir. Zira asıl borç ödenirken fazlaya dair faiz alacağının saklı tutulmaması halinde varsa bile faiz alacağı talep edilemeyecektir. Bu nedenle senet vadelerinden ödeme tarihlerine kadar faiz hesabı yaptırılıp bilirkişi raporu alınmamıştır. 12/02/2016 ve 25/03/2016 tarihli celselerde takipte istenen faizler yönünden harç ikmali yapılması yönünde ara kararı oluşturulmuş ancak, davacı vekili harç ikmali yapmamış ve sadece bono miktarları yönünden karar verilmesini talep etmiştir.

03/02/2023 tarihli celsede davacı vekili takip tutarlarının ödendiğini iddia ettiğinden bu konuda delillerinin bildirilmesi istenilmiş ve davacı vekilince 03/10/2020 tarihli protokol başlıklı belge ibraz edilmiştir. Belgede taraflar adına vekaleten imzanın yer aldığı görülmüştür. İcra müdürlüğüne yazılan müzekkerelere verilen cevapta, alacaklı vekilinin 25/11/2020 ve 23/11/2020 tarihli haricen tahsil beyanında bulunulduğu anlaşılmıştır. Söz konusu protokol incelendiğinde; her iki icra dosyasında alacak miktarı ayrıma gidilmeksizin 140.000,00 TL tutarlı 3 senedin takip tutarlarının ödeneceği konusunda anlaşıldığı, davacı tarafça ödemesi yapılan senetlerin sunulduğu, ayrıca tahsilata dair imza taşıyan para makbuzları gözetildiğinde, takip sonrası davacının davalı tarafa 162.000,00 TL ödediği ispatlanmış olup, davalı vekilince de haricen tahsilat doğrulanmıştır. Her bir icra dosyası için ödenen tutar belli olmadığından mahkememizce icra dosyasında talep edilen rakamlar esas alınmak suretiyle orantı yöntemiyle ödenen tutar icra dosyası bazında dağıtılmış, asıl dava dayanağı icra dosyasına 39.162,60 TL , birleşen dosya dayanağı icra dosyasına 122.837,40 TL ödendiği sonucuna varılmış ve ödeme miktarı gözetildiğinde 20/10/2020 vadeli 50.000,00 TL tutarlı bononun 39.162,60 TL'sinin asıl dosya icra takibi için ödendiği kabul edilmek suretiyle neticede davalı tarafın takipten önce tahsil edilen bonoların iki ayrı takibe koyarak tahsil etmeye çalıştığı, davacının menfi tespit isteminde haklı olduğu, dava sonrasında takip tutarları ödendiği için İİK.'nun 72.madde gereğince davanın kendiliğinden istirdat davasına dönüştüğü, davacı tarafın ödenmiş senetleri takibe koyması nedeniyle kötü niyetli olduğu ve alacak tutarının % 20'si oranında kötü niyet tazminatı ödemesi gerektiği değerlendirilerek her iki davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle; I-Asıl davanın KABULÜNE, ... ( Yeni Esas 2020/1601) sayılı dosyasında takibe konulan 17/05/2008 tanzim, 20/06/2008 vade tarihli 12.555,00 TL tutarlı senetten ve takipten dolayı davacının davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, Davacının haricen ödediği 39.162,60 TL'nin ödeme tarihi olan 20/10/2020'den itibaren işleyecek değişen oranlı yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE, İstirdatına karar verilen 39.162,60 TL'nin %20'si olan 7.832,52 TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 2.675,20 TL harçtan peşin alınan 214,45 TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.460,75 TL karar harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 9,200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

Davacı tarafından yatırılan 25,20 TL başvurma harcı, 214,45 TL Peşin harç olmak üzere toplam 239.65 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, HMK.'nun 333 maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının yatıran tarafa iadesine, II-Birleşen davanın KABULÜNE, ....sayılı dosyasında takibe konulan 27/06/2008 tanzim, 10/08/2008 vade tarihli 16.150,00 TL tutarlı iki ayrı senetten ve 27/06/2008 tanzim, 05/09/2008 vade tarihli senetlerden dolayı davacının davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, Davacının haricen ödediği 122.837,40 TL'nin ödeme tarihi olan davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE, Hükmedilen tutarın; 20.000,00 TL'sine 06/10/2020 tarihinden, 10.837,40 TL'sine 20/10/2020 tarihinden, 70.000,00 TL'sine 09/11/2020 tarihinden, 22.000,00 TL'sine 03/10/2020 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, İstirdatına karar verilen 122.837,40 TL'nin %20'si olan 24.567,48 TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 8.391,02 TL harçtan peşin alınan 672,55 TL harçtan mahsubu ile bakiye 7.718,47 TL karar harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 19.425,61 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

Davacı tarafından yatırılan 25,20 TL başvurma harcı, 672,55 TL Peşin harç olmak üzere toplam 697,75 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

Davacı tarafından asıl ve birleşen davada yapılan 268,50 TL tebligat posta gideri ve 1.200,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.468,50 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

Davalı tarafın asıl ve birleşen davada yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, HMK.'nun 333 maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının yatıran tarafa iadesine, Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ...yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/03/2023 Katip ...