5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı ... vekilinin 04.08.2023 harç tarihli dava dilekçesinde; müvekkil ... davalı şirketin % 34 oranda hisseye sahip ortağı olduğunu, diğer ortaklardan müvekkilinin kardeşi olan ... %46 ve ... ise %20 oranında hisse sahibi olduğunu, şirketin kurulduğu 2017 yılından bu yana şirket müdürlüğü görevini ... yürütmekte olduğunu, kendisi şirketi tek başına temsil ve ilzam terkisine sahip olduğunu, davalı şirket pastane işletmeciliği faaliyetinde bulunduğunu, davalı şirketin kuruluşundan bu yana tek başına şirket müdürü olarak görev yapan ... şirketi kötü yönettiğini ve şirket hesaplarında birçok usulsüzlük yaptığını müvekkilinin bu konuda şüphelenmesi üzerine, müvekkili ile şirket müdürü ... arasında karşılıklı olarak gönderilen ihtarnameler ile şirket defterlerinin incelenmesi talep edildiğini, müvekkili tarafından görevlendirilen mali müşavir ... tarafından şirket muhasebecisinin kendisine eksik ve sınırlı olarak tevdi edilen şirket kayıtları incelendiğini ve usulsüz işlemler tespit edildiğini, 2020 yılında elde edilen ve ortaklar ile paylaşılan ciro tutarı KDV dahil 4.740.000 TL olduğunu, ancak Gelirler İdaresine beyan edilen satış gelirinin KDV dahil 3.545.000 TL olduğu ve böylelikle söz konusu tutarlar arasında menfi 1.195.000 TL. tutarında fark oluştuğu belirlendiğini, 2021 yılında elde edilen ciro KDV dahil 8.449.669 TL, beyan edilen cironun 6.790.683 TL tutarında olduğu ve böylelikle arada menfi 1.658.986 TL fark oluştuğunu, ciro farklarının banka hesaplarına veya kasa hesabına girişi hakkında bilgi mevcut belgelerden tespit edilmediğini, 2021 yılına ait 01.01.2021 tarihli açılış bilançosunda, ortaklara borçlar hesabı 1.140.989 TL alacak bakiyesi ile açıldığı görülmekte olup, aynı tarihte 4.983.742,70 TL tutarında ilk madde malzeme alımı yapıldığı gösterilerek, karşılığında ortaklara borçlar hesabının 4.983.742,70 TL tutarında alacaklandırıldığını, gerçekleşmeyen mal alımının sahte kayıtla gerçekleştirilmiş gibi gösterildiğini, 2022 yılı ticari defterlerinde yılbaşı açılış bilançosunda yer alan hesapların yıl içerisinde “mutabakat” açıklaması ile muhasebe usul ve esaslarına uygun dayanak olmadan kapatıldığını, bu kapatılan hesapların sehven kapatıldığına dair bilginin bulunmadığını, yıl sonu bilançosunda bu hesapların yer almadığını, “...” firmasının satıcılar cari hesabı 239.394,84 TL alacak bakiyesi verdiğini, bu hesap “cari mutabakat” açıklaması ile ortaklara borçlar hesabının aynı tutar ile alacaklandırılarak muhasebe usul ve esaslarına uygun olmayan kayıt ile usulsüz kapatıldığını, 2022 yılında “kredili hesap açılışı” adı altında vergi ve harçlar hesabına gider şeklinde 100.000 TL borç banka kredileri hesabına 100.000 TL alacak kaydedildiğini, bu hesap ile şirkete belgeye dayalı olmayan gider kaydedildiğini, bu tespitler sadece mali müşavir ...’a eksik ve sınırlı olarak tevdi edilen 2021 ve 2022 yıllarına ait ticari defterler üzerinden örnekseme yöntemi ile yapıldığını, bu konularda detaylı ve kesin bir bilgi sahibi olabilmek için, 2017-2022 yılları arasında gerçekleşen reel kasa hareketlerinin, envanter kayıtlarının ve ortaklara ait cari hesaplar ile banka hareketlerinin detaylı bir şekilde incelenmesi halinde bu konulara ilişkin sağlıklı bir değerlendirme yapmak mümkün olabileceğini, ancak burada sözü edilen şirkete ait bu kayıt ve hesaplar bugüne kadar müvekkile ya da onun görevlendirdiği mali müşavire teslim edilmediği için bu konularda sağlıklı bir değerlendirme yapmak mümkün olamadığını, müvekkili ile şirket müdürü arasında toplantıda sorulan sorulara herhangi bir cevap alınamadığını, TTK m. 614 gereğince müvekkili tarafından davalı şirket defterlerinin incelenmesi için görevlendirilen mali müşavir ...’a eksik ve sınırlı olarak sadece 2021-2022 yıllarına ait ticari defterler tevdi edilmiş olup, şirket müdürü tarafından yapılan hileli ve usulsüz işlemler hakkında detaylı ve kesin bir bilgi sahibi olabilmek için, 2017-2022 yılları arasında gerçekleşen reel kasa hareketlerinin, envanter kayıtlarının ve ortaklara ait cari hesaplar ile banka hareketlerinin detaylı bir şekilde incelenmesi gerektiğini, şirket müdürü tarafından 2017-2018-2019-2020-2021-2022 yıllarına ait ticari defterler ve bilanço-gelir tablosu ile birlikte 2017-2022 yılları arasında gerçekleşen reel kasa hareketlerinin, envanter kayıtlarının ve ortaklara ait cari hesaplar ile banka hareketlerine ilişkin muavin kayıtların tüm dayanak belgeleriyle birlikte incelemeye sunulması gerektiğini belirterek davalı şirketin toplamda % 34 payına sahip olan müvekkilinin TTK m. 614 hükmünde düzenlenen bilgi alma ve inceleme haklarının kullanılması kapsamında; davalı şirketin 2017-2018-2019-2020-2021-2022 yıllarına ilişkin ticari defter ve dayanağı belgelerin (dijital ortam dahil), davalı şirketin 2017-2018-2019-2020-2021-2022 yıllarına ilişkin bilanço – gelir tablosu ile şirketin kar zarar açılımı var ise kar dağıtımını gösteren tablo aynı dönemlere ilişkin detay mizan çıktılarının davalı şirketin 2017-2022 yılları arasında gerçekleşen reel kasa hareketlerinin, envanter kayıtlarının ve ortaklara ait cari hesaplar ile banka hareketlerine ilişkin muavin kayıtlar ile tüm dayanak belgelerinin; davalı şirket tarafından verilen çek ve ödeme emirlerine ilişkin dökümler, şirketin çalıştığı firmalara yönelik olarak ...-... ve bağlantılı cari hesap dökümleri, şirket ortaklarının ilgili dönemlerdeki ...-... hesaplarının hareketlerini gösteren muavin kayıtlar, şirketin personel, vergi ve SGK borç detaylarını gösteren muavin kayıtların (dijital ortamda sunulması), tarafımızca görevlendirilecek bir yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir bir uzman vasıtasıyla, şirket merkezinde veya uygun görülen diğer bir yere ibraz edilmek suretiyle incelenmesi için yetki verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... GIDA İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ 20.11.2023 tarihli cevap dilekçesiyle; dava dilekçesi ve tensip tutanakları müvekkili şirkete usule uyarlı tebliğ edilmediğini, davalı şirketin davanın açıldığından ve davanın münderecatından yasal sürelerde haberi olmadığını, ilk defa 09.11.2023 tarihinde bir tesadüf eseri bu davanın varlığından haberi olduğunu, (... ) Sistemine bağlı e - tebligat hesabı, davalı şirket tarafından ve davalı şirketin başvurusu ile açılan bir hesap olmadığını, davanın elektronik tebligat sistemine ilk giriş tarihi olan 09.11.2023 tarihinin ıttıla tarihi olarak kabul edilerek, iki haftalık cevap süresinde verilen davaya cevap dilekçesinin kabulünü talep ettiğini, esasa ilişkin ise; davacı ... ile davalı şirket müdürü ve ortak ... öz kardeş olduklarını, Firmanın kuruluş tarihi olan 2017 yılından bu yana şirket müdürü, ...' olduğunu, davacının iddialarının aksine şirketin ticari faaliyetleri, gelir ve giderleri, banka hesapları her ortak için tamamen "şeffaf" olarak organize edildiğini, şirketin ön muhasebesi şirket bünyesinde tutulduğunu, resmi muhasebe Mali Müşavir ... nezdinde yürütüldüğünü, şirkete ait tüm belgeler, şirket merkezi olan iş yerinde olduğunu, talep edilen ve istenilen tüm evraklar, işyerinde ön muhasebe tarafından tutulduğunu, ortaklar tarafından istenilen tüm belgeleri ... - ... mesajlarında olduğu gibi ön muhasebe talep eden ortağa ... - ... yoluyla anında gönderdiğini, firmanın günlük ciroları , gün sonunda her ortağa düzenli olarak gönderildiğini, görüleceği üzere 2017 yılında 2022 yılına kadar hiç bir sorun yaşanmayan şirkette yıllarca genel kurul yapılmasına dahi ortaklar tarafından gerek görülmediğini, 2022 yılından itibaren davacı ortağın , ablası şirket müdürüne karşı başlatmış olduğu aile içi ilişkilerden kaynaklanan gerginlikler günümüze kadar geldiğini ve şirketi olumsuz yönde etkilemeye başladığını, 05.12.2022 tarihli Genel Kurul Toplantısına başkanlık eden davacının genel kurulda aldırmış olduğu tek madde ile seçeceği bir bilirkişiye şirkete ait tüm muhasebetik evrak ve belgelerin inceletme yetkisi verildiğini, diğer ortaklar bu konuda kabul oyu kullanmadıklarını ve sorun çıkarmadıklarını, davacı tarafından yetkilendirilen Vergi Denetmeni Mali Müşavir ... 'a hazırlayacağı rapor için tüm mali , vergisel ve muhasebetik evraklar eksiksiz teslim edildiğini, davacı tarafından 14.07.2023 tarihinde yapılan Genel Kurul sırasında rapor ortaklar ve şirket mali müşaviri ile paylaşıldığını, bilirkişi tarafından istenilen tüm belgeler şirket ön muhasebesi ve bağlı olunan mali müşavir tarafından bilirkişi ... 'a gönderildiğini, raporda bilirkişi tarafından hiç bir evrakın eksikliği söz konusu edilmeyerek sonuç kısmında marka değerlemesi yapıldığını, Vergi Denetmeni Bilirkişi tarafından şayet eksik bir belge bulunsaydı raporun sonuç kısmında marka değerlemesi yapabilecek bir durumun ortaya çıkmayacağı ve bir kısım belgelerin eksik olduğu ve kendisine gönderilmediği hususunun kaleme alınacağını, davacı ablanın - müdür kız kardeşten talep ettiği şirket müdürlüğünü, husumetin daha da büyümemesi açısından müdür kız kardeş ... tarafından kabul edildiğini, İşyeri sorumlusu ...'yü aradığını "Bak çıkın oradan , yakacağım ben orayı göreceksiniz " diye sözde uyarı - tehditlerde bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; TTK m. 614’e dayalı olarak açılan davalı limited şirketten ortağın bilgi alma hakkının ihlal edildiği iddiasına dayalı talebe ilişkindir. Tarafların delilleri toplanmış ve değerlendirilmiştir. Davalı şirketin ticaret sicil kayıtları, İzmir .... Noterliği 21/10/2022 tarihli ... yevmiye numaralı, 15/11/2022 tarihli ... yevmiye numaralı, 25/11/2022 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnameleri, E- posta yazışmaları incelenmiş ve değerlendirilmiştir.

Davalı ... Gıda İnşaat San. ve Tic. Şti.’ne ait Ticaret Sicil Kayıtları incelendiğinde; Merkez-... sicil numaralı, ... Gıda İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’nin durumunun faal olduğunu, sermayesinin 50.000 TL olduğunu, tescil tarihinin 05.09.2017 tarihinde olduğunu, şirketin temsilcisinin ... olduğunu, şirket temsilcisinin yetki başlangıç tarihinin 05.09.2017 tarihinde olup, yetki bitiş tarihinin 05.09.2037 tarihinde olduğunu bildirmiştir. TTK m. 614 gereğince bilgi alma ve inceleme hakkına sahip olan ortağın bu hakkını kullanabilmesi için genel kurulun TTK m. 614/2F istinaden şirketin zararına olacak şekilde kullanılma tehlikesi varsa bu talebi engellemesi ve genel kurulda da bu konuda bir karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Somut olayda da; bilgi alma ve inceleme hakkı isteyen tarafın ortak olarak uzman aracılığıyla bu inceleme yaptırması mümkün olup, bu talebin ret edilmesi için davalı tarafın ileri sürdüğü gerekçelerin hakkın kötüye kullanılması niteliği bulunmadığı, davalı tarafında cevap dilekçesinde bunu bildirmediği, bu hakkın kullanıldığını ileri sürdüğü tespit edilmiştir.

TTK m. 614/2F ve anonim şirketlere uygulanan TTK m. 437/2F göre ortakların genel kurulda yönetim kurulunda şirketin işleri konusunda bilgi isteyebileceği, verilecek bilgilerin hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olması gerektiği belirtilmiştir.

Somut olayda davalı tarafın davacının şirket defter ve kayıtlarının incelenmesine gerekçe olarak sadece defter ve kayıtların incelenmesinde davalı tarafın davacı olan ablalarıyla ilişkilerinin bozulduğu ve davacının ticari iş ilişkilerini de etkileyecek davranışlarında bulunduğunu belirterek talebin reddini istemiş ise de şirketin defter ve kayıtlarının şirket merkezi dışında davacının ve davalının ortak olarak belirleyebilecekleri bir alanda yapılmasının mümkün olduğu, davacının talebinde belirtmiş olduğu 2017 – 2018- 2019- 2020- 2021-2022 yıllarına ait ticari defter ve kayıtların, bilanço gelir gider tablosunun, kâr dağıtım tablosunun, banka hareketlerinin, envanter kayıtlarının, tüm dayanak belgelerinin ve şirket tarafından verilen çek ve ödeme emirlerine ilişkin dökümlerin, bağlantılı cari hesap dökümlerinin muavin kayıtların incelenmesi için yetki verilmesinin mümkün olduğu, bu talebin engellenmesinin gerekçesinin bulunmadığı ve bu konuda davacının inceleme hakkını tanımak gerektiği belirlenmiştir.