17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı sigortalı... A.Ş. tarafından Çin'de yerleşik ..., Ltd. isimli firmadan toplam 15.229 adet çeşitli cins ve boyutta iğne ve enjeksiyon ürününü satın alındığını ve Çin'den Türkiye'ye seferi yapılacak olan emtialar ... numaralı ve 25.04.2021 - 24.07.2021 vade tarihli nakliyat emtia abonman alt sigorta poliçesi ile teminat altına alındığını, ... A.Ş. tarafından Çin'de yerleşik ..., Ltd. isimli firmadan 30.03.2021, 24.05.2021 tarihli çeki listeleri muhteviyatı ve ... numaralı fatura kapsamında toplam 15.229 adet çeşitli cins ve boyutta iğne ve enjeksiyon ürününü satın alındığını, satılan emtianın Çin'den ... Limanı'na kadar olan deniz yolu nakliyesi için ... Limited firmasıyla anlaşıldığını, fiili taşımayı ise (1) numaralı davalı ... Taşımacılık A.Ş. firmasının gerçekleştirildiğini, söz konusu konteynerin ... Limanı'ndan alıcı firma tesislerine kadar olan karayolu nakliyesi ise (2) numaralı davalı ... Lojistik Taş. Hiz. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından gerçekleştirildiğini, emtianın Çin'den Türkiye'ye kadar olan denizyolu nakliyesi, 22.04.2021¬29.04.2021 tarih ve ... no'lu konşimento ile yapıldığını, fiili Taşıyıcı ... Taşımacılık A.Ş. sorumluluğunda emtiaların "..." isimli gemi ile 1 adet ... nolu konteyner içerisinde taşınması konusunda anlaşıldığını, 25.04.2021 tarihinde yükleme ve taşıma işlemleri başladığını, emtiaların ... Limanına gelmesini takiben gemiden boşaltma işlemlerinin tamamlandığını ve Istanbul-... arası karayolu taşıma işlemi (2) No'lu davalı tarafından 03.06.2021 tarih ve ... nolu navlun faturası düzenlenerek sağlandığını, emtianın 03.06.2021 tarihinde alıcı deposuna ulaşmasını takiben şirket yetkilileri ve sürücü ...gözetiminde konteynerin açıldığını ve bazı kolilerde nemlenmenin mevcut olduğunu, konteynerin tavanında özellikle kapak kısmına yakın bölgede tavan buğusunun oluştuğu anlaşılarak, sürücü ve şirket yetkilileri arasında durumun tutanak altına alındığını, alıcı firma tarafından, ürünlerin ciddi ıslanma ve nem hasarına uğramış oldukları ve bu haliyle enjektörlerin özelliğini tamamen yitireceği ve sağlık alanında kullanımından kaynaklı olarak hastalar üzerinde kötü etkileri olabileceği nedeniyle emtiaların teslim alınmadığını, hasarın tespiti üzerine aynı gün dava dışı sigortalı tarafından müvekkil şirkete konu hasarın ihbar edildiğini, meydana gelen hasar sonrası sigortalı tarafından müvekkil ...

Sigorta A.Ş.'ne yapılan ihbar üzerine müvekkil nezdinde ... nolu hasar ve rücu dosyası açıldığını, gerçekleştirilen ekspertiz çalışması sonucu 12.06.2021 tarih ve ... nolu rapor ile hasarın toplam maliyeti 43.458,00 TL olarak hesaplandığını ve bu bedel 16.06.2021 tarihinde sigortalı... A.Ş.' ne ödenerek zararın giderildiğini belirterek davalılarca icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Lojistik vekili vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Tarafından ...-6 nolu konteyner, ... dorse plakalı, ... plakalı araç ile 02.06.2021 tarihinde ... limanından alınmış olup, 03.06.2021 tarihinde saat:10.00 civarında ... Fabrikasının depo kısmına getirildiğini, söz konusu taşıma kapalı konteyner içerisinde yapıldığını ve taşımanın yapıldığı esnada çarpma, çarpışma, devrilme yaşanmamış olup, yine taşımanın yapıldığı güzergahta yağmurlu bir havaya da yakanılmadığını ve havanın güneşli olduğu zamanda teslimat yapıldığını, paketlemeden ya da deniz yolu taşımasından kaynaklı olarak meydana geldiğinin bir hasarın tazmini afaki bir şekilde somut bir tespit olmaksızın haksız ve hukuka aykırı olarak müvekkilinden talep edildiğini, yine Müvekkil şirket şoförü dava dışı ...ile konteyner tesliminde depo sorumluları ile birlikte imzalanan 03.06.2021 tarihli Tutanakta da görüldüğü üzere; 02.06.2021 tarihinde ... limanında teslim alınan ...-6 numaralı konteynerin 03.06.2021 tarihinde yani teslim alınmasından bir gün sonra ... Fabrikası deposuna getirildiğini ve konteynerin açılması sonucunda konteyner tavanında su görüldüğünün ve incelenen kolilerin ıslandığının fark edildiğini, müvekkilinin ... limanından ...'da bulunan ... fabrikasına olan karayolu taşımasını yapmış olup, müvekkilinin ne konteyner paketlenmesinden ne de deniz yolu taşımacılığından mesul olmadığını, taşıma işlemlerine 22.04.2021 tarihinde Çin'den başlanan ve deniz yolu taşıması 25.04.2021 tarihinde, boşaltma işlemi 29.04.2021 tarihinde bittiği söylenen konteyner, müvekkiline 02.06.2021 tarihinde teslim edilmiş olup, konteynerin limana geldiği tarihten müvekkilime teslim edildiği tarihe kadarki izah edilmeyen süreçte ne şekilde ve hangi hava koşullarında muhafaza edildiğinin davacı tarafından ispatlanması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasının 02/03/2023 tarihli celsesinde Davalı ... Loj. Taş. Hiz. Mak. San. Ve Tic. Ltd. yönünden dosyanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydedilmesine karar verilerek yukarıdaki esasına kaydının yapıldığı anlaşıldı.

Dava ; davacı sigortalısına ait emtiaların davalılar sorumluluğunda deniz taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talepli başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun; 1 nolu davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, 2 nolu davalının icra dairesinin yetkisizliği itirazının yerinde olup olmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalıların sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır. ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta A.Ş. olduğu, borçlunun .... Ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, 07/10/2021 tarihinde 43.458,00.TL'nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 26/10/2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 26/10/2021 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 26/10/2022 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler bilirkişi Doç. Dr. ..., ... Kaptanı ..., bilirkişi ... ile Prof. Dr. ... tarafından tanzim edilen 19/04/2023 tarihli raporda;

Davacı tarafın yalnızca dosyaya sunulan ... no.lu ve 25.04.2021 - 24.07.2021 vade tarihli Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesi kapsamında aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, davalının akdi taşıyıcı sıfatıyla pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, ... nolu konteynerin 03.06.2021 tarihinde ...'da bulunan ... Fabrikasının deposunda tahliye için açıldığında bazı kolilerde nemlenme gorulmesi uzerine araç surucusu ...ve şirket yetkilileri arasında bir tutanak duzenlendiği ifade edilmesine karşın, bahse konu işbu tutanağa dava dosyası içerisinde rastlanılmadığı, dolayısıyla davalıya karşı hasar ihbarının zamanında yapıldığının ispat edilemediği, bu itibarla ispat yukunun yer değiştirdiği ve taşıyıcının eşyayı sözleşmeye uyğun bir şekilde teslim ettiği karinesinin ortaya çıktığı, dosyada yalnızca ... no'lu poliçe bulunduğundan bu poliçeye ilişkin sözleşmenin ğeçerli olarak kurulduğu ve ancak bu poliçe kapsamında yapılan ödemenin varlığı kabul edilebileceği, ... limanı ile Gölbaşı, ... arasındaki ğüzerğah boyunca 2.6.2021 ve 3.6.2021 ğünlerinde yağış hadisesinin gerçekleşmiş olduğu, ıslanma zararının taşıyanın sorumluluk alanı içerisinde mi yoksa dışarısında mı meydana ğeldiği hususunun ispata muhtaç olduğu ve bu itibarla davalının sorumlu olduğunun ispat edilemediği, zarardan davalının sorumlu olduğuna yönelik kanaate varılması halinde, tazmini ğereken zararın 4.996,08 USD karşılığı 41.389,02 TL olduğu ancak bu zararın tamamına ilişkin poliçelerin dosya içeriğinde yer almadığı belirtilmiştir. Tarafların rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 14/11/2023 tarihli ek raporda: kök rapordaki görüş ve tespitlerini yinelemişlerdir. Arabuluculuk tutanağı, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, hasar dosyası ,konişmento, ödeme dekontu, ibrarname, bilirkişi raporu ile dosya içerisinde bulunan tüm bilgi ve belgeler bir bütün değerlendirildiğinde ;

Taşıyan aleyhine tazminat istemi TTK'nın 1188.maddesindeki hak düşürücü süreye tabidir. Anılan yasal düzenleme uyarınca;"(1) Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. (2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. (3) Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir. Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer. (4) Bu süre, tarafların dava sebebinin doğmasından sonra yapacakları bir anlaşma ile uzatılabilir." Somut olayda alıcının emtianın 02.06.2021 tarihinde ... Limanından ...'ya sevkinin sağlandığı, 03.06.2021 tarihinde emtianın alıcının tesislerine ulaştığı ve hasarlandığının anlaşıldığı, davacının 08.10.2021 tarihinde davalı aleyhinde icra takibine giriştiği görülmekle davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar davalı vekilince mahkememizin yetkisine yönelik itirazda bulunulduğu anlaşılmış ise de mahkememizin İstanbul Mülki Hudutları dahilinde münhasıran Deniz Taşımacılığı ve Sigortalarına bakmakla yetkili ve görevli kılınan mahkeme olduğundan davalının bu yöndeki itirazının reddine karar verilmiştir.

Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Somut olayda taşımaya konu emtianın bir kısmının ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi tahtında .../0 numaralı abonman poliçesi tahtında bir kısmının .../0 abonman poliçesi tahtında, bir kısmının ise .../0 numaralı abonman poliçesi tahtında 29.04.2021 tarihinde sigortalandığı, 25.04.2021 - 24.07.2021 tarihleri arasında sigortanın koruma sağladığı, .... Noterliğinin 10.06.2021 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinden hasarın 03.06.2021 tarihinde hasarın farkedildiği anlaşıldığından hasarın sigorta koruma süresin içinde meydana geldiği anlaşılmış, buna göre geçerli bir sigorta sözleşmesi mevcut olup satış şeklinin FOB (free on board – gemide/bordada masrafsız teslim) olduğu, buna göre navlun sözleşmesi alıcı tarafından akdedilir ve satıcı satım konusu malı alıcı tarafından belirlenen gemide teslim eder; malın gemide teslimi için yapılması gereken (malın limana ve liman içinde taşınması ve yüklenmesi) işlemler ve masrafları satıcıya ait olur. Dolayısıyla FOB satımda yarar ve hasar, satım konusu mal gemiye yüklendiği (gemi küpeştesini geçtiği) anda alıcıya intikal eder. Bu nedenle alıcı hasarın kendisine intikal ettiği andan itibaren satım konusu mala ilişkin sigortalanabilir menfaate sahiptir. Dava konusu olayda da emtiayı sigorta ettiren alıcı olduğundan alıcının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu, davacının 16.06.2021 tarihinde sigortalıya 43.458,00 TL ödediği dosyaya sunulu dekonttan anlaşıldığından davacının TTK 1472 uyarınca aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır. Dosya içerisinde mevcut 03.06.2021 tarih 2462 nolu ... limanı ... arası kara navlun faturasının davalı tarafça düzenlendiği görülmekle, davalının navlun faturası uyarınca akdi taşıyan sıfatıyla TTK 850 uyarınca pasif husumet ehliyetine haiz olduğu anlaşılmıştır.

Davadışı sigortalı... A.Ş. Nin Çin'de yerleşik ..., Ltd. isimli firmadan toplam 15.229 adet çeşitli cins ve boyutta iğne ve enjeksiyon ürünü satın aldığı, emtiaların ... numaralı konişmentolar tahtında Çin /shangai limanından İzmit/evyap limanına taşınmasının ... Limited tarafından üstlenildiği, Evyap limanından alıcı firma tesislerinin bulunduğu ...'ya kadar taşımasının ise davalı tarafça üstlenildiği, emtianın 03.06.2021 tarihinde alıcı deposuna ulaştığı, 03.06.2021 tarihli sürücü ve şirket yetkililerince tutulan tutanağa göre , ... numaralı konişmento tahtında taşınan ...-6 numaralı konteynerin açıldığında bazı kolilerde nemlenme mevcut olduğu, konteynerin tavanında özellikle kapak kısmına yakın bölgede tavan buğusunun oluştuğunun belirtildiği , 12.06.2021 tarihli ekspertiz raporunda ; mühür kırılıp konteynerin açıldığı anda tavan kısmında bulunan buğulanma etkisi ile oluşmuş su damlacıklarının yetkililerce görüldüğü ve fotoğraflarının çekilerek sürücü imzalı tutanak düzenlendiği, konteynerin boşaltılan kısmından özellikle kapak kısmına yakın bölgede taşınan emtia kolilerinin bazılarının nemlenmiş halde olduğunun gözlemlendiği, kolilerin bazılarının hala nemli halde bulunduğu, bazılarının ise kurumuş halde olduğu, ancak kısımlarındaki emtianın buğunun etkisi ile nemli halde bulunduğu, Konteyner üzerinde yapılan incelemede tavan ve duvar kısımlarda herhangi bir deliğe rastlanılmadığı, kapak kısmının da sağlam olduğunun gözlemlendiği, ıslak koli kartonu üzerinde yapılan Agni (Gümüşnitrat) testi sonucu herhangi bir deniz suyunun etkisine rastlanılmadığının" belirtildiği, mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda da ; "emtianın ıslanmasının sabit olduğu , fakat emtianın ne zaman ıslandığının tam olarak bilinemediğinin" belirtildiği anlaşılmıştır.

İlgili konişmento üzerinde ..., ... kaydı yer almaktadır. Bu kayıt uyarınca taşıma konusu eşyanın ambalajlanması, konteyner içerisine yüklenmesi, istiflenmesi, sabitlenmesi, sayımı ve nihayetinde konteyner kapılarının kapatılarak mühürlenmesi işlemlerinin bizzat yükleten tarafından yapılmış olduğu, dosya içerisinde mevcut ...-6 numaralı konteynerdeki ıslanma hasarının denizyolu taşıması sırasında meydana geldiğine dair, gerek yükleme ve tahliye limanında liman yetkilileri tarafından, gerekse gemideki görevliler tarafından düzenlenmiş herhangi bir hasar tutanağına rastlanmadığı, zira, uluslararası konteyner taşımacılığında, tüm konteynerler yükleme limanında gemiye yüklenmeden önce ve tahliye limanında gemiden indirildikten sonra gerek liman ve acente görevlileri gerekse gemi görevlileri tarafından kontrol edilerek varsa gözle görülen fiziki hasarlar tespit edilip "....)" olarak tanımlanan "Konteyner El Değiştirme ve Hasar Tutanağına" işlendiği, somut olayımızda ise limanda düzenlenmiş böyle bir rapora/tutanağa dosya içeriğinde rastlanmadığı, konteynerin limandan çıkışı esnasında ve/veya kara nakliyesi için teslim alındığı esnada düzenlenmiş herhangi bir hasar tutanağına da dosyada rastlanılmadığından emtianın deniz taşıması sırasında hasarlanmadığı kabul edilmiş, 01.06.2021 tarihli Derirce Liman işletmelerinin giriş beyannamesinden giriş işlemlerinin tamamlandığı ve 03.06.2021 tarihinde ... ... iline naklinin davalı tarafça sağlandığı, alanında uzman Meteoroji mühendisinden alınan bilirkişi raporunda 02.06.2021 - 03.06.2021 tarihleri arasında ... - ... arasında yağış olduğunun belirtildiği görülmekle emtialarda meydana gelen ıslaklığın yağmur suyu kaynaklı olabileceği değerlendirilmiştir.

Kara taşımalarına ilişkin ihbar yükümlülüğünün TTK 889 maddesinde düzenlendiği, anılan maddeye göre ; (1) Eşyanın zıyaı veya hasara uğramış olduğu açıkça görülüyorsa, gönderen veya gönderilen en geç teslim anına kadar zıyaı veya hasarı bildirmezlerse, eşyanın sözleşmeye uygun olarak teslim edildiği varsayılır. Bildirimde, zararın gerekli açıklıkla belirtilmesi ve nitelendirilmesi şarttır. (2) Birinci fıkradaki karine, zıya veya hasarın açıkça görünmemesi ve eşyanın tesliminden sonra yedi gün içinde bildirilmemesi hâlinde de geçerlidir. (3) Gönderilen, taşıyıcıya, teslim süresinin aşıldığını, teslimden itibarenyirmibirgün içinde bildirmezse, gecikmeden kaynaklanan hakları sona erer. (4) Teslimden sonra yapılan bildirimin yazılı olması şarttır. Bildirim, telekomünikasyon araçları yardımıyla da yapılabilir. Bildirimde bulunanın kim olduğu herhangi bir şekilde anlaşılıyorsa, imzaya gerek yoktur. Sürenin korunması için bildirimin zamanında gönderilmiş olması yeterlidir. (5) Zıya, hasar veya gecikme teslim sırasında bildirilirse, bu bildirimin yukarıdaki hükümlere uygun olarak eşyayı teslim edene yapılması yeterlidir." ifadelerine yer verildiği, dosyaya sunulu 03.06.2021 tarihli sürücü ve şirket yetkililerince tutulan tutanak uyarınca emtianın 03.06.2021 tarihinde alıcının tesislerine vardığı ve hasarın burada farkedildiğinin sabit olduğu, alıcının .... Noterliğinin 10.06.2021 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle davalı taşıyana hasarı ihbar ettiği ,

TTK 889 uyarınca sigortalının 7 gün içinde ihbar yükümlülüğünü yerine getirdiğinden davalı taşıyanın kusursuzluğunu ispat etmesi gerektiği, emtianın ıslandığı sabit olup emtianın deniz taşıması sırasında hasarlandığına ilişkin dosyada delil bulunmadığı buna karşın davalı taşıyanın da dosyaya kusurunun bulunmadığına ilişkin delil sunamadığından dosyaya sunulu meteoroloji mühendisinin raporu da göz önünde bulundurularak emtianın kara taşınması sırasında hasarlandığı kabul edilmiş ve davalının meydana gelen zarardan sorumluluğuna kanaat getirilmiştir. Alanında uzman bilirkişi tarafından alınan raporda şırıngaların sağlık malzemesi olup ıslanma sebebiyle kullanılamaz durumda olduğundan kadrimaruf olduğu bildirilen ve ekspertiz raporunda belirtilen bedel yönünden davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.