8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında yatırım hizmeti ve faaliyetinde bulunmak üzere kurulmuş olan ve türev araçların alım satımına aracılık yetki belgesi bulunan geniş yetkili bir aracı kurum olduğunu, müvekkili şirketin, türev araçlar olarak anılan vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinin İstanbul Borsası’nda alım satımı ile ilgili yatırımcılara hizmet vermekte olduğunu, bu hizmeti verirken genel olarak Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemelerine, emir ve işlemlerin gerçekleştirilmesinde ... Anonim Şirketi vadeli işlem ve opsiyon piyasası kurallarına, piyasadaki risk ve teminat uygulamalarında da ... Anonim Şirketi kurallarına uygun hareket etmekle yükümlü olduğunu, müvekkili şirket ile davalı müşteri arasında sermaye piyasası araçları alım satıma aracılık işlemleri çerçeve sözleşmesi ve türev araçların alım satımına aracılık sözleşmesinin 04/07/2022 tarihinde imzalandığını, buna istinaden müvekkili şirket nezdinde davalıya ... numaralı yatırım hesabının açıldığını, davalının, ...-VİOP’da türev araçların alım satımı ile ilgili işlemler yapmaya başladığını, ilk işleme 17/08/2022 tarihinde başlamış iken, son işlemin 30/09/2022 tarihinde yapıldığını, bu durumun, davalının sürekli olarak VİOP’da alım satım yaptığı, işlem konusu türev ürünler, bunun teminatlandırması ve işleyişine vakıf olduğu sonucunu ortaya koymakta olduğunu, türev araçların alım satımına aracılık sözleşmesinin, müşterinin yatırım tercihine istinaden türev araçların alım satımının yapılabilmesine, yukarıda bahsedilen kurallar çerçevesinde müşterinin düşük bir miktar parayı teminat olarak ...’a yatırarak, kaldıraç etkisi ile yüksek tutarlı işlem yapabilmesine imkan veren nitelikte bir sözleşme olduğunu, bu durumun, yüksek oranda kazanç elde etme imkanının yanında, yüksek riski ve zararları da beraberinde getirebilmekte olduğunu, türev piyasaların genel işleyişinin bu şekilde olduğunu, yatırılan düşük teminat tutarları ile yüksek kazanç elde edilebileceği gibi, büyük zarara uğrama riskinin de mevcut olduğunu, hatta müşterinin anaparayı kaybedebilmesi yanı sıra dalgalanmanın yüksek olduğu zamanlarda anaparadan daha yüksek tutarlarda zarar etmesine yol açabilmekte olduğunu, davalı müşterinin yatırmış olduğu teminat tutarının tümünü kendi yatırım kararı sonucu aldığı pozisyon ile kaybedebileceği gibi, müşterinin zararının toplam teminatını dahi aşabilmekte olduğunu, bunun tam aksi durumda müşterinin düşük bir teminat ile yüksek kazanç da elde edebilmekte olduğunu, 2022 Ağustos-Eylül ayı döneminde açılmış işlemler nedeniyle müşterinin hesabına, yatırdığı teminata göre yüksek oranlı kârların aktarıldığının net biçimde görülmekte olduğunu, davalı ile sözleşmelerin imzalanması sürecinde davalıya, işlemlerin niteliği ve taşıdığı riskler konusunda sermaye piyasası mevzuatı gereği yapılması gereken tüm risk bildirimlerinin yapıldığını, ilgili bildirimlerin yapılmasının, SPK tebliğleri uyarınca zorunlu olduğunu. türev araçlar risk bildirim formunda davalıya türev piyasalardaki işlemlere ilişkin risklerin genel olarak anlatıldığını, zarar tutarının teminat tutarını aşabileceği, kaldıraç etkisinin lehe olabileceği gibi, aleyhe de çalışabileceğinin açıkça bildirildiğini, davalının uygunluk raporu sonucu ile, yüksek riskli türev işlemler, varant, yatırım kuruluş sertifikası, yatırımcı bilgi formunda risk değeri 5 ve 6 olan yatırım fonları vb. ürünler hakkında yeterince bilgisi olduğunu belirttiğini, davalının, işlemlere başlamadan önce mevzuat kapsamında hazırlanmış sözleşmeyi ve ilgili risk bildirim formlarını okuyup, anlayıp, kabul ederek imzaladığını, davalının, sözleşmeler kapsamında yapmış olduğu türev işlemlere ilişkin 29/09/2022 tarihli işlem teminat yükümlülüğünü yerine getirmediğini, kendisine yapılan teminat tamamlama çağrılarına rağmen davalının, teminat açığını nakit olarak ya da pozisyonlarını eksilterek kapatmadığından ... numaralı hesabının eksiye düştüğünü, hesabın eksiye düşmesiyle davalının mütemerrit olmak suretiyle müvekkili şirkete borçlu hale geldiğini, davalının müvekkili şirket tarafından kendisine yapılan teminat tamamlama çağrılarına uymadığını ve davalının yatırması/tamamlaması gereken teminat açığını müvekkili şirketin bahsedilen düzenlemeler gereğince 29/09/2022 ve 30/09/2022 tarihinde ...' a ödemek zorunda kaldığını, bu sebeple, ...'a müşterinin temerrüte düşmesi sebebiyle aktarılan bu tutarın, müşterinin hesabına borç kaydedildiğini, müvekkili şirket ile imzalanan sözleşme hükümleri ihlal edildiğinden, 29/09/2022 tarihi itibari ile -10.562.979,00-TL eksi bakiye, ihtarname tarihi de olan 29/09/2022 tarihi itibari itibari ile de -10.562.979,00-TL olduğundan, eksi bakiyenin kapatılmaması halinde hesapta bulunan kıymetlerin satışının borçlu tarafından yapılması gerektiği, aksi halde şirketlerince re'sen satış yapılacağının ihtar edildiğini, bu ihtarnameye rağmen kıymetlerin satışı yapıldıktan sonra kalan tutar olan eksi bakiyeyi davalı kapatmamakta ısrarcı olduğundan, davalıya .... Noterliği'nden 29/09/2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı borcun ödenmesi ihtarı ve ekinde ... numaralı hesabının hesap özeti/müşteri portföyünün gönderildiğini, talep edilen muaccel borcun ihtara rağmen ödenmemesi üzerine .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu tarafından borca itiraz edildiğini, davalı itirazının haksız olduğunu, asıl alacağa uygulanan işlemiş ve işleyecek faizin, ilgili mevzuata, MK'nın 2. maddesine, ticari teamüllere ve tarafların imzaladığı sözleşme hükümlerine uygun ve yasal olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca eksi bakiyelere, bakiye doğduğu anda temerrüt faizinin, BSMV ile birlikte talep edilebilmekte olduğunu, akabinde taraflarınca arabuluculuğa başvurulduğunu, ancak anlaşma sağlanamadığını belirterek, tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile, .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası kapsamında takibin devamına ve davalı aleyhine asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, kendisine usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.

Dava, davalı ile davacı aracı şirket arasında akdedilen sermaye piyasası araçları alım satıma aracılık işlemleri çerçeve sözleşmesi ve türev araçların alım satımına aracılık sözleşmesine dayalı olarak, yapılan borsa işlemleri neticesinde davalı kayıplarının teminatını aşması nedeniyle ... Anonim Şirketi'ne davacı şirket tarafından yapılan ödemelerin davalı tarafça geri ödenmediğinden bahisle, davacı tarafça .... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin bulunmaktadır.

Mahkememizce taraflar arasında akdedilen 04/07/2022 sermaye piyasası araçları alım satıma aracılık işlemleri çerçeve sözleşmesi ile ekleri ve türev araçların alım satımına aracılık sözleşmesi ile ekleri, risk bildirim formları, işlem örnekleri, müşteri tanıma anketi, uygunluk testi, taraflar arasında imzalanmış her türlü belge, yazışma, teminat tamamlama çağrıları, uzlaşma fiyatı tabloları, müşteri kararlılık raporu, müşteri vob toplu kâr zarar raporu, türev piyasalar hesap ekstresi, vob işlem hacmi raporu, ... Anonim Şirketi yazıları ile faiz oranları, merkezi karşı taraf işlemleri katılımcı sözleşmesi, .... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınmış, SPK uzmanı bilirkişiden rapor temin edilmiştir. .... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinden, alacaklı davacı şirket tarafından, 04/10/2022 tarihinde davalı borçlu aleyhine sermaye piyasası işlemleri sözleşmesine dayalı 2.601.050,53-TL cari hesap alacağı ve 108.930,38-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.709.980,91-TL alacağın, tahsili tarihine kadar ...-ters repo pazarları, TCMB bankalar arası para piyasası, ... para piyasasında oluşan gecelik borçlanma faiz oranlarından en yüksek olanın 3 katı kadar değişen oranlarda faizi, masraf ve vekalet ücreti ile ve ayrıca kısmi ödemelerde BK'nın 100. maddesi uygulanacağı kaydıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 11/10/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından 07/10/2022 tarihinde takibe itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır. SPK uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 16/11/2023 havale tarihli rapor ile; Taraflar arasında 04.07.2022 tarihinde sermaye piyasası araçları alım satıma aracılık işlemleri çerçeve sözleşmesi ve türev araçların alım satımına aracılık sözleşmesi ve eklerinin ... numaralı IP üzerinden elektronik ortamda imzalanarak akdedilmiş olduğu, davalı borçlu müşteri ...'ın, 29.09.2022 tarihi itibariyle dayanak varlığı İş ... A.Ş. (...) olan pozisyon maliyeti 29.494.049,00-TL tutarında toplam 16.049 adet ... tanımlı vadeli işlem sözleşmesinde açık uzun pozisyonunun bulunduğu, sözleşme fiyatlarının düştüğü ve teminat eksiğinin meydana geldiği, kaybın mevcut teminattan fazla olması nedeniyle teminatının tamamını kaybettiği, davalı müşterinin, 29.09.2022 tarihli işlemlere ilişkin teminat yükümlülüğünü yerine getirmediği, hesabına yatırması gereken fakat yatırmadığı eksik teminat tutarının, davacı şirket tarafından ... mevzuatı gereğince müşterinin ... hesabına 29.09.2022 tarihinde 1.331.000,00-TL, 30.09.2022 tarihinde 1.203.000,00-TL olmak üzere nakit teminat yatırmak zorunda kaldığı, davalı müşterinin türev araçların alım satımına aracılık sözleşmesi 36. maddesinde düzenlenmiş muacceliyet ve temerrüt hükümlere aykırı davranmış olduğu, ... VİOP düzenlemeleri uyarınca, müşterinin açık pozisyonlarından kaynaklanan teminat borcunun ödenmesi sorumluluğunun çerçeve sözleşmede de belirtildiği üzere müşteriye ait olduğu, müşteri tarafından teminat ödeme borcunun yerine getirilmediği durumda ise teminat borcunun ödenmesinden aracı kurumun sorumlu olduğu, davalı borçlu müşterinin eksik teminat borcunu ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi dolayısıyla davacı alacaklı şirket tarafından müşterinin ... nezdindeki ... numaralı nakit teminat hesabına yatırıldığı tespit edilmiştir.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; sermaye piyasasında faaliyet gösteren aracı kurum olan davacı şirket ile davalı müşterisi arasında akdedilen 04/07/2022 tarihli sermaye piyasası araçları alım satıma aracılık işlemleri çerçeve sözleşmesi ve türev araçların alım satımına aracılık sözleşmesine dayalı olarak davalı tarafın, vadeli işlem opsiyon borsasında işlem yaptığı, bu kapsamda davalının yaptığı işlemler ve aldığı yatırım pozisyonları nedeniyle zarar oluştuğu, davacı kurumun, davalı müşterisine hesabındaki pozisyonların o andaki fiyatlarına göre zarar miktarını; bu meblağın şirketlerine ödenmesi gerektiğini ve ödenmediği takdirde pozisyonların satılacağını ve buna göre oluşacak bakiyenin davalı tarafından şirketlerine ödenmesi gerekeceğinin bildirdiği anlaşılmaktadır. Davalı gibi yatırımcıların oluşan teminat eksiğini veya teminat eksiğini aşan hesap açığını kapatmaları ve bunun için teminat tamamlama çağrısı üzerine ödemek zorunda oldukları tutarı aracı kuruma ödemeleri gerekmektedir. Ancak aracı kurumun teminat eksiğini veya hesap açığını kapatma yükümlülüğü ... Anonim Şirketi'ne karşı devam etmektedir. Taraflarca akdedilen risk bildirim formunda davalıya, teminatın tümünü kaybedebileceği ve hatta kayıplarının, toplam teminatlarını dahi aşabileceğine ilişkin bilgilendirmenin yapılmış olduğu görülmektedir.

Bu kapsamda eldeki dosyada davalının 29/09/2022 tarihi itibariyle dayanak varlığı İş ... A.Ş. (...) olan pozisyon maliyeti 29.494.049,00-TL tutarında toplam 16.049 adet ... tanımlı vadeli işlem sözleşmesinde açık uzun pozisyonunun bulunduğu, sözleşme fiyatlarının düştüğü ve teminat eksiğinin meydana geldiği, kaybın mevcut teminattan fazla olması nedeniyle teminatının tamamını kaybettiği, diğer bir ifade ile davalı müşterinin, yüksek fiyattan açmış olduğu uzun pozisyonları, düşük fiyattan kapatarak/kapatılarak uyuşmazlık konusu zararın meydana gelmesine sebep olmuş, davalı müşterinin, 29/09/2022 tarihli işlemlere ilişkin teminat yükümlülüğünü yerine getirmediği, hesabına yatırması gereken fakat yatırmadığı eksik teminat tutarının, davacı şirket tarafından ... mevzuatı gereğince müşterinin ... hesabına 29.09.2022 tarihinde 1.331.000,00-TL ve 30.09.2022 tarihinde 1.203.000,00-TL olmak üzere nakit teminat yatırmak zorunda kaldığı, akabinde davalıya davacı şirket tarafından .... Noterliği'nden 29/09/2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı borcun ödenmesi ihtarı ve ekinde ... numaralı hesabının hesap özeti/müşteri portföyünün gönderildiği, borcun ödenmemesi üzerine alacaklı davacı şirket tarafından, .... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası ile 04/10/2022 tarihinde davalı borçlu aleyhine sermaye piyasası işlemleri sözleşmesine dayalı 2.601.050,53-TL cari hesap alacağı ve 108.930,38-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.709.980,91-TL'nin tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, ancak borçlu tarafından 07/10/2022 tarihinde takibe itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosyası davalısı tarafından davacı aracı kuruma herhangi bir borcu bulunmadığı belirtilerek icra takibine itiraz edilmişse de, dosya kapsamında toplanan deliller ve bilirkişi ... tarafından düzenlenen 16/11/2023 havale tarihli bilirkişi raporu ile davalının, davacı aracı kuruma raporda belirtilen miktar kadar borcunun bulunduğu anlaşılmıştır. davalı borçlu, söz konusu borcun ödendiğine ilişkin herhangi bir delili dosyaya sunmuş da değildir. Bu itibarla davalı borçlunun, icra takibine itirazında kısmen haksız olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 2004 sayılı İcra İflas Kanunu 67/2. maddesi icra inkâr tazminatını düzenlemektedir. Bu maddeye göre, borçlu itirazında haksız görülürse davacı tarafından açıkça talep edilmiş olması şartıyla icra inkâr tazminatına hükmedilecektir. Borçlunun itirazında haklı veya haksız olması ise alacağın likit(belirli) olup olmamasına bağlıdır. Eğer alacak likit(belirli) ise borçlu itirazında haksızdır; alacak likit(belirli) değilse borçlu itirazında haklıdır. Borçlunun inkâr tazminatına mahküm edilebilmesi için onun ödeme emrine kötü niyetle itiraz etmiş olması şart değildir. İtirazının haksızlığına karar verilen borçlu, iyi niyetle itiraz etmiş olsa bile, icra inkâr tazminatına mahküm edilecektir. Eldeki dosyada, davacı alacaklı şirket tarafından taraflar arasındaki yatırım sözleşmesine dayalı alacak isteminde bulunulmuş, aynı zamanda borcun ödenmesi için davalıya farklı zaman dilimlerinde bildirimlerde de bulunmuştur. Bu durumda davalı/borçlu alacağın miktarını bilmektedir, yani icra takibi başlatıldığı sırada ne kadar bir borç miktarını alacaklıya vermesi gerektiğini bilmektedir. Bu itibarla alacak likit(belirli) bulunmaktadır. Bu nedenle kabul edilen alacak miktarı üzerinden davacı tarafın icra inkâr tazminatı talebinin de kabulüne karar verilmesi gerekmiştir. Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

1.Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, davalı borçlunun .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın; 2.534.000,00-TL asıl alacak talebi bakımından İPTALİNE, takibin, 2.534.000,00-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle kaldığı yerden DEVAMINA, fazlaya ilişkin alacak talebinin REDDİNE,

2.2004 Sayılı İİK'nun 67/2. maddesi gereğince kabul edilen alacak miktarı üzerinden % 20 oranında belirlenen 506.800,00-TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3.Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 173.097,54-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 46.279,70-TL'nin mahsubu ile bakiye ‬126.817,84‬-TL harcın, davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 46.279,70-TL harcın, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,

4.Arabuluculuk görüşmelerinde arabulucu olarak atanan ...(15156)'ye 3.120,00-TL ödemenin suçüstü ödeneğinden karşılandığı anlaşıldığından 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-13'e göre davanın kabul oranına göre belirlenen 2.917,39-TL'sinin davalıdan; red oranına göre belirlenen 202,61‬-TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

5.Davacı tarafından yapılan 179,90-TL başvurma harcı, 3.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 399,5‬0-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 3.579,4‬0-TL yargılama giderinin, davanın kabul-red oranına göre hesap edilen 3.346,96-TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine; kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

6.Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince davanın kabul edilen kısmı üzerinden belirlenen 264.700,00-TL vekâlet ücretinin, davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,

7.Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince davanın reddedilen kısmı üzerinden belirlenen 28.156,95-TL vekâlet ücretinin, davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,

8.6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince, davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/12/2023 Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır