Danıştay 6. Daire Başkanlığı

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2021/11211 E.  ,  2023/2925 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem: İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazda bulunan … kapı numaralı işyerinde ruhsat ve eki mimari projesine aykırı imalatlar yapıldığından bahisle, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu gereğince Beşiktaş Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen … tarihli, cilt no …, sıra no … sayılı yapı tatil tutanağı ile tutanakla tespit edilen aykırılıkların anılan Kanun'un 13. maddesi uyarınca yıkımına ilişkin Beşiktaş Belediye Encümeni'nin … tarihli, … sayılı kararı ve Beşiktaş Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün … tarihli, … sayılı bildirim işleminin iptali talep edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu taşınmazla ilgili 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesi gereğince yapı kayıt belgesi düzenlendiği, anılan Yasa maddesinde yapı kayıt belgesi verilen yapılarla ilgili yıkım kararlarının iptal edileceğinin açıkça düzenlendiği, bu durumda, uyuşmazlığa konu yapıdaki imalatların izinsiz sayılamayacağı belirtilerek, yıkım ve yıkıma ilişkin bildirim işleminin iptali, mevzuat hükümlerine uygun düzenlendiği anlaşılan yapı tatil tutanağına karşı açılan davanın ise reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Tebliğ'in "Yapı kayıt belgesi düzenlenemeyecek yapılar" başlıklı 8. maddesinin ikinci fıkrasında, yapı kayıt belgesi düzenlenemeyecek yapılar için bu belgenin düzenlendiğinin tespit edilmesi durumunda, yapı kayıt belgesinin iptal edileceği, bu belgenin sağlamış olduğu hakların geri alınacağının hükme bağlandığı, somut uyuşmazlığa bakıldığında, … parselde mevcut iskanlı binanın … no'lu bağımsız bölümünde yapı kayıt belgesi alındıktan sonra kayıt altına alınan aykırılıklara ek olarak ortak alan olan bahçeye çekme mesafesi boyunca kış bahçesi yapıldığı ve hali hazırda kullanıldığının tespit edildiği, çekme mesafesi üzerine yapıldığı sabit olan yapıların ise Geçici 16.madde ile sağlanan haklardan yararlanma imkânı bulunmadığının kabulü gerektiği, ortak alan olan bahçeye çekme mesafesi içerisindeki kış bahçesinin 31/12/2017 tarihinden önce yapılıp yapılmadığının yapı kayıt belgesinin sağladığı haklardan yararlanma yönünden herhangi bir önemi bulunmadığı, bu durumda, çekme mesafesi ihlali bulunduğu görülen ve yapı kayıt belgesi ile kayıt altına alınan yapının 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesi ile sağlanan haktan yararlanamayacağı açık olduğundan, İdare Mahkemesi tarafından yıkım ve yıkıma ilişkin bildirime dair açılan davada uyuşmazlığın esasının incelenmesi suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, işleme konu yapı için 3194 sayılı Kanunun Geçici 16. maddesi uyarınca yapı kayıt belgesi düzenlendiğinden bahisle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesinde hukuki isabet görülmediği, yine İdare Mahkemesi kararının yapı tatil tutanağına ilişkin davanın reddine dair kısmına yönelik istinaf başvurusu hakkında Dairemizce verilecek kararın 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi kapsamında temyize tabi kararlardan olduğu, buna karşılık, kararın ilk inceleme üzerine verilen davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmı hakkında 2577 sayılı Kanun’un 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmesine ilişkin Dairemizce verilen kararın kesin, diğer bir deyişle temyiz incelemesine kapalı olması nedeniyle, Mahkeme kararının davanın reddine ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesi ve karara bağlanmasına hukuken olanak bulunmadığı gerekçeleriyle, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla tarafların istinaf istemlerinin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, yeniden karar verilmek üzere dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

Bunun üzerine, ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, yapı tatil tutanağı yönünden; yasaya ve hukuka uygun düzenlendiği gerekçesiyle, yıkım ve yıkıma ilişkin bildirim işlemi yönünden ise; Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Tebliğ'in "Yapı kayıt belgesi düzenlenemeyecek yapılar" başlıklı 8. maddesinin 2. fıkrasında, yapı kayıt belgesi düzenlenemeyecek yapılar için bu belgenin düzenlendiğinin tespit edilmesi durumunda, yapı kayıt belgesinin iptal edileceği, bu belgenin sağlamış olduğu hakların geri alınacağının hükme bağlandığı, somut uyuşmazlığa bakıldığında, … parselde mevcut iskanlı binanın … nolu bağımsız bölümünde yapı kayıt belgesi alındıktan sonra kayıt altına alınan aykırılıklara ek olarak ortak alan olan bahçeye çekme mesafesi boyunca kış bahçesi yapıldığı ve hali hazırda kullanıldığının tespit edildiği, çekme mesafesi üzerine yapıldığı sabit olan yapıların ruhsatsız olduğu ve Geçici 16.madde ile sağlanan haklardan da yararlanma imkânı bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Temyize konu kararda; İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu taşınmazla ilgili 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesi gereğince yapı kayıt belgesi düzenlendiği, anılan Yasa maddesinde, yapı kayıt belgesi verilen yapılarla ilgili yıkım kararlarının iptal edileceğinin açıkça düzenlendiği, bu durumda, uyuşmazlığa konu yapıdaki imalatların izinsiz sayılamayacağı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği iddia edilmiştir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI:

Davalı tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın Dairemiz kararında belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY :

İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazda bulunan … kapı numaralı işyerinde ruhsat ve eki mimari projesine aykırı imalatlar yapıldığından bahisle, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu gereğince Beşiktaş Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen … tarihli, cilt no …, sıra no … sayılı yapı tatil tutanağı ile tutanakla tespit edilen aykırılıkların anılan Kanun'un 13. maddesi uyarınca yıkımına ilişkin Beşiktaş Belediye Encümeni'nin … tarihli, … sayılı kararı ve Beşiktaş Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün … tarihli, … sayılı bildirim işleminin tesis edilmesi üzerine, bakılmakta olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Temyize konu kararın yapı tatil tutanağı yönünden; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde; dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu hüküm altına alınmıştır. 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. maddesinde; inşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırılığı tespit edilen yapılar için, tutanak tanzimi ile birlikte inşaat mühürleneceği, yapının mühürlendiğini belirten belge ve levhalar yapının muhtelif cephelerine asılacağı, bu suretle durum mal sahibine veya müteahhide veya fenni mesule tebliğ edilmiş sayılacağı, hüküm altına alınmıştır.

Uyuşmazlıkta; dava konusu … tarihli, cilt no …, sıra no ... sayılı yapı tatil zaptının, yukarıda aktarılan mevzuat hükmüne uygun olarak 20/10/2017 tarihinde bir nüshasının yapı yerine asılmak suretiyle tebliğ edildiği, bakılmakta olan davanın ise bu tarihi izleyen altmış günlük yasal dava açma süresi dolduktan sonra 11/09/2018 tarihinde açıldığı, yasal dava açma süresi geçirildikten sonra 11/09/2018 tarihinde açılan davanın esasının inceleme olanağı bulunmadığından, davanın yapı tatil zaptına ilişkin kısmının süre aşımı yönünden reddi gerekirken, işin esasının incelenmesi suretiyle verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu kararın bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir. Temyize konu kararın Beşiktaş Belediye Encümeni'nin … tarihli, … sayılı kararı ve Beşiktaş Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nün … tarihli, … sayılı bildirim işlemi yönünden ise; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararlarda Bulunacak Hususlar" başlıklı 24. maddesinde; "Kararlarda: a) Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları yahut unvanları ve adresleri, b) Davacının ileri sürdüğü olayların ve dayandığı hukuki sebeplerin özeti istem sonucu ile davalının savunmasının özeti... e) Kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçesi ve hüküm, tazminat davalarında hükmedilen tazminatın miktarı, ...belirtilir." hükmüne yer verilmiştir.

Mahkeme kararlarında, "kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçesi"nin gösterilmesinin zorunlu tutulması ile kararların açık ve anlaşılır olması, tarafları tatmin etmesi, yargı denetiminin kolaylaştırılarak etkili kılınması amaçlanmıştır.

Dava; İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, …, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazda bulunan 12/A kapı numaralı işyerinde ruhsat ve eki mimari projesine aykırı olarak "zemin katta 10 bağımsız bölüm numaralı (mağaza) … Kafe adlı işletme tarafından kullanılan yerde apartmanın ön cephesinde apartmanın portik kısmının yaklaşık 26 m² ölçülerinde kapatılmış olduğu, ön bahçe mesafesinde yaklaşık 15 m² ölçülerinde demontabl ilave yapılmış olduğu, arka bahçede … Kafe adlı işletme tarafından kullanılan yaklaşık 45 m²'si apartmanın arka bahçe mesafesi içinde, yaklaşık 70 m²'lik kısmının kamuya ait alanda demontabl ilave yapılmış olduğu, arka bahçe zemin seviyesinden bordum katta apartmanın ortak alanında ... Kafe adlı işletme tarafından kullanılan yere inen bir merdiven yapılmış olduğu, merdivenin indiği yerde bodrum katta arka cephede kapı açıldığı, merdivenin üstünde 4,00 m x 5,40 m = 21,60 m² ölçülerinde çatı şeklinde sundurma yapıldığı" tespit edilmesi sonucu verilen yıkım kararı üzerine açılmıştır.

İdare Mahkemesi kararının gerekçe kısmının incelenmesinden ise; "somut uyuşmazlığa bakıldığında, … parselde mevcut iskanlı binanın 1 nolu bağımsız bölümünde yapı kayıt belgesi alındıktan sonra kayıt altına alınan aykırılıklara ek olarak ortak alan olan bahçeye çekme mesafesi boyunca kış bahçesi yapıldığı ve hali hazırda kullanıldığının tespit edildiği, çekme mesafesi üzerine yapıldığı sabit olan yapıların ruhsatsız olduğu ve Geçici 16.madde ile sağlanan haklardan da yararlanma imkânı bulunmadığı" ifadelerine yer verildiği, böylelikle, uyuşmazlığa konu maddi olayla ilgisi olmayan saptamalar yapılarak, gerekçe oluşturulduğu görülmüştür.

Bu durumda; İdare Mahkemesi kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun kararlarda bulunması gereken hususlara ilişkin 24. maddesine aykırı şekilde oluşturulduğu anlaşıldığından, İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında, hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkeme kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın BOZULMASINA,

3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 21/03/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.