10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı -----tarafından ----- numaralı Kobi Paket Poliçesi ile 31.12.2016 / 31.12.2017 vade tarihleri arasında sigortalandığı, teminata konu işyerinin bulunduğu binada faaliyet gösteren davalılardan------ adlı işyerinde 07.07.2017 tarihinde başlayıp yayılan yangının sigortalı işyerine sirayet etmesi sonucu işyerinde muhtelif emtia ve demirbaş ile dekorasyon kıymetlerinin erimesi şeklinde hasarların meydana geldiği, sigortalıya ait iş yerinde stoklanan emtia ile sigortalı firmanın kardeş kuruluşu olan aynı kişiye ait dava dışı -----ait emtianın ısı ve iş nedeniyle hasar oluştuğunu; bu hasarın yapılan ihbar uyarınca davacı şirket nezdinde ------ numaralı hasar dosyası açılmış olup yapılan araştırmalar neticesinde sigortalıya toplam 466.921,00 TL hasar tazminatı ödemesi yapılmış olduğunu, bu ödemenin 171.014 TL lik kısmının sigortalı şirket talebi ve poliçede yer alan not üzerine aynı kişiye ait kardeş kuruluşu olan dava dışı ----- yapıldığını; davalıların söz konusu yangının meydana gelmesinden sorumlu olduğu, - ve - numaralı davalının yangının başladığı yerin maliki -numaralı davalının ise kiracı olduğunu, ayrıca dava dışı sigortalılar tarafından davalılara karşı açılmış bulunan davacı şirketin ihbar olunan -----Asliye Hukuk Mahkemesinin ---- esas sayılı süren davanın olduğu, toplam 466.920,83 TL nin ödeme tarihi olan 04.10.2017 tarihinde itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, davalıya ait menkul ve gayrimenkul üzerine 3.kişilere devir ve temlik önlenmesi açısından teminatsız olarak HMK m 389 ve 392 uyarınca ihtiyati tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin ---- 01.07.2019 tarihli karar ile tür değiştirdiği ve limited şirket olan ünvanı Anonim Şirket olduğu, tam unvanının ise ------. olduğunu; somut durum ve meydana geldiği iddia edilen maddi zararın, davalı şirketin kusuru veya ihmali davranışı nedeniyle gerçekleşmediği, soyut ve yersiz iddia ve beyanlarla açılan söz konusu davanın reddine karar verilmesini; dava dilekçesine ekli delillerin taraflarına tebliğ edilmediğini, bu nedenle davaların saymış olduğu bütün hukuki delillere ek delil ve karşı delil sunma haklarına karşı beyanda bulunmak haklarının saklı tuttuklarını ve aleyhlerinde hiçbir delili kabul etmediklerini; davacının yangın nedeniyle rücu talep ettiği işbu davada davalı şirketin herhangi bir kusurunun bulunmadığı,------iş hanında meydana gelen yangın mesai saatleri dışında gerçekleştiği, davalı şirketin herhangi bir kusuru bulunmadığının sabit olduğunu, ------ kusurlu/ihmali davranışı neticesinde meydana geldiği bu durumun yangın raporunda da açıklandığı ve olayın çıkış sebebinin birçok tanığına da sorularak “Bodrum kat işyerindeki elektrik tesisatında meydana gelen arıza sonucu yangın olayının meydana geldiği kanaatine varılmıştır." şeklinde olduğunu; aynı gün akşam mesai bitimi sonrası ve sabah-----Mahallesinde elektriklerin gittiği birçok komşu tarafından da ifade edildiği, bu durumun gerekirse tanıklarla ispat edileceği, yangının elektrik kontağından çıktığı bu vesileyle de sabit olduğu, müvekkili şirketin herhangi bir kusuru bulunmadığından davanın pasif husumet nedeniyle reddi ile zarardan elektrik şirketinin sorumlu olduğunu belirttiğini; müvekkili şirkete husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığı davanın pasif husumet nedeniyle reddini talep ettiklerini; pasif husumet iddialarına baki kalmak kaydıyla mahkeme nezdinde açılan işbu davada müvekkili şirketin işyeri sigortasını yaptırdığı -----şirketinin de sorumluluğunun bulunduğu ve davacıların taleplerinin zamanaşımına uğradığını bu nedenlerle davanın reddini talep ettiklerini; 08.07.2017 tarihinde sabah 06.30-07.00 sularında müvekkili şirketin işyerinde elektrik kontağından çıkan arıza sonucu tüm işyerini kaplayan yangın meydana geldiği, müvekkili şirketin Cumartesi 08.30 da mesaiye başladıkları, söz konusu yangının mesai saatleri içerisinde gerçekleştiği, bu durumun sabit olduğunu, müvekkili şirketin olayda herhangi bir kusurunun bulunmadığı, yangının çıktığı fark edildikten ve mesai başlandıktan sonra çevredekilerinin yardımıyla itfaiye çağrıldığı, yangının söndürüldüğü, akabinde tutanak tutulması amacıyla -----.Noterliğinin mahale çağrıldığı ve ----- yevmiye numarasıyla yangın ve meydana gelen zararların tutanak altına alındığını, daha sonra müvekkili şirket ve dava dışı şirketlerin poliçe kapsamında sigorta şirketine başvurulduğu ve komşuluk poliçesi kapsamında davacıların zararları muvafakat ile ödendiği, işbu durumun davacıların zarar görmemesi adına yapıldığı, zararın tümünün kabulü anlamına gelmediğini, davacının dava dilekçesinde de görüleceği üzere sigortalı ----- sigortalı olup, poliçenin dava dışı bu şirket adına düzenlendiği, dava dışı -----hasarlarının karşılandığından bahisle dava açılmasının mümkün olmadığını, dava dışı şirket zarar kalemlerinin açık ve net bir şekilde açıklanmadığı delillendirilmeden açılan rücu davanın reddi gerektiğini, iş bu davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan davanın reddini, davacı yanca sunulacak delillere karşı ek delil ve karşı delil sunma hakları ile fazlaya dair her türlü hakları saklı kalma kaydıyla davacı yana delillerini taraflarına tebliğ ettirilmesi için kesin süre verilmesini, aksi halde delil sunmaktan vazgeçmiş sayılmasının kabul edilmesini, esasa ilişkin tüm itirazları saklı kalmak kaydıyla davacı yanın zamanaşımına uğrayan taleplerinin ve haksız faiz taleplerinin reddini, haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacılar tarafından ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ------. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu edilen olayın meydana gelmesinde müvekkili şirkete yüklenebilecek herhangi bir kusur ve sorumluluk bulunmadığı halde davanın muhatabı olarak yer almasını kabul etmediklerini, dava dilekçesinde, eklerinde ve dosyada bu durumun aksine hiç bir bilgi-belge olmamasına rağmen davada muhatap olarak yer almış olmalarının haksız ve hukuksuz olduğunu, davanın kendileri yönünden husumet yokluğundan reddini talep ettiklerini, dava ile talep edilen tazminatın, olayla uzaktan yakından bir ilgisi bulunmayan müvekkili şirketçe ödenmesini gerektirecek yasal bir delil ve dayanak bulunmadığı, dava dilekçesinin ---- nolu kısmında; "Teminata konu iş yerinin bulunduğu binada faaliyet gösteren davalılardan ------ adlı iş yerinde 07.07.2017 tarihinde başlayıp yayılan yangının sigortalı iş yerine sirayet etmesi sonucu iş yerindeki muhtelif emtia ve demirbaş ile dekorasyon kıymetlerinin erimesi-islenmesi vb. şeklinde hasar meydana gelmiştir..." denilerek olayın meydana geldiği yerin ----- ait yer olduğu bildirildiğini, dava dilekçesi ekinde bulunan, hasar kuruluna hitaben düzenlenmiş 22.09.2017 tarihli rücu yazısında; "...------ adlı iş yerinde başlayan-yayılan yangın sebebiyle sigortalı iş yerindeki emtia ve dekorasyon kıymetlerinin hasarlanmış olduğu tespit edilmiştir" denilmekte ve "olayda hasara sebebiyet veren ----- firmasına rücu durumu söz konusudur" denilerek muhatabın açıkça bildirildiği, tüm dosya ve delillerin incelenmesinde bu davalıdan başka birilerine atfedilen bir kusurdan bahsedilmediği, olay ve meydana gelen hasarlarla diğer davalılar arasında nasıl illiyet bağı kurulduğunun anlaşılamadığı, olayın müvekkili şirketin kusurundan kaynaklandığı iddia ediliyorsa; bu kusurun, olay ve zarar arasındaki illiyet bağının davacı tarafından ispat edilmesinin zorunlu olduğunu; dava konusu olayın meydana gelmesinde müvekkili şirketin bir kusuru ve hukuken sorumluluğu olsaydı, bu durumun yangına müdahale eden itfaiye ekibince düzenlenen raporda, sigorta exper raporunda, müvekkili şirket arıza ihbar hattına yapılan bildirimlerde de yer alacağını, bu olay ve meydana gelen hasarlarla ilgili ne davacı sigortalıları ne de diğer davalılar (özellikle yangın olayının meydan geldiği iş yeri sahibi ------ firması tarafından) müvekkili şirkete yapılan bir bildirim bulunmadığı, aradan iki yıl geçmiş olmasına rağmen bu sürede bu konu da herhangi bir talepte de bulunulmadığı, ilgili birimlerine de yapılan araştırmada bu olaya dair hiç bir kayda rastlanmadığını; dava dilekçesinin 4. kısmında; "Davalılar söz konusu yangının meydana gelmesinden sorumludur. ---ve---- numaralı davalı yangının başladığı yerin maliki,--- numaralı davalı ise kiracıdır" denildiği ---- numaralı müvekkili şirketin bu davadaki sıfatı ve yeri hakkında beyanda ve müvekkili şirketin zarara sebebiyet veren yangın olayı ve oluşan zarar konusunda hiç bir yerde muhataplığı ve sorumluluğu bulunmadığı, davacı tarafın kendi ifadeleriyle bu durumun açıkça ortada olduğunu, davacının, yangın olayının meydana gelmesinde müvekkili şirketin bir kusuru ve sorumluluğu olduğu iddiası varsa bu hususta açıklamada bulunması ve iddiasını ispat etmesi gerektiğini; müvekkili şirket yönünden davanın husumet yokluğu sebebiyle usulden reddini, yargılama ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ----- ve ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın işyeri sigorta poliçesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkin olduğu, BK’nun 69. maddesi uyarınca bina sahibi bir şeyin fena yapılmasından yahut muhafazasındaki kusurundan dolayı sorumlu olup sorumluluğu yasadan kaynaklanan kusursuz bir sorumluluk olduğunu, ancak bina sahibinin sorumluluğuna gidilebilmesi için zararın maddede açıklanan hususlardan ileri gelmesi gerektiği, şayet zarar maddede gösterilen hususlardan ileri gelmemişse bina sahibinin sorumluluğundan söz edilemeyeceği, bu nedenle zararın malik dışında taşınmazı kullanan başka bir kişinin kusur yada ihmalinden meydana gelmiş ise bina malikinin sorumluluğunun ortan kalkacağı, (Yargıtay görüşü de bu yöndedir.) Yangın hadisesinin 08/07/2017 tarihinde müvekkillerinin mülkiyetinde olan fakat davalılardan ------ işlettiği iş yerinde meydana geldiği, yine yangın diğer davalının iş yerinde bulunan yanıcı maddelerin alev alması nedeni ile genişlediği ve bu yanıcı maddeler hasarın büyümesine neden olduğu, işleten -----. ticari faaliyet konusu da dikkate alındığında iş yerindeki iş güvenliği tedbirlerini almadığı ve bu nedenle yangın hadisesinin meydana geldiği, bu durumda yangın olayının taşınmazın kiracı tarafından kullanılması anında kiracının hüküm ve tasarrufu altındaki yerde meydana geldiği, belirtilen nedenlerle meydana gelen zararlardan müvekkillerinin sorumlu tutulamayacağını, sigortalının somut zararlarının delillendirilemeyeceğini, sigortalının müvekkili aleyhine -----. Asliye Hukuk Mahkemesinin----- sayılı dosyasında sigortalı tarafından sunulan sevk irsaliyelerinde ----- iade edilen ürünlerin " kalite problemli ürünler" olduğu belirtildiği, kalite problemi olduğu belirtilen bu ürünlerin yangın sebebi ile mi yoksa başka bir nedenle mi sorunlu olduklarına dair herhangi bir açıklama yapılmadığı, bu durumda bu ürünlerin yangından kaynaklanmayan başka bir sebepler de bozulmuş olma ihtimallerinin de bulunduğunu, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini; sigortalının zararlarının ----- tarafından giderilip giderilmediğinin araştırılması gerektiğini; sigortalının-----. Asliye Hukuk Mahkemesinin -----. Sayılı dosyasında hasar gören ürünlerin ------ iade edildiğini beyan ettiği, bu kapsamda ürünlerin davacı tarafça -----teslim edilmesi anında mülkiyetlerinin de ----- geçmiş olacağını, iş bu halde ------ iade edilen ürünler nedeni ile sigortalının ----- olan borcundan indirim yapılıp yapılmadığı yada ---- tarafından sigortalıya her hangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı konusunda her iki şirketin------ ve sigortalıların ) ticari defter belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması ve iadenin nedeninin ----- sorulmasının ---- Asliye Hukuk Mahkemesinin------. Sayılı dosyası kapsamında talep edildiğini, mahkemenin bu konudaki incelemesinin devam ettiğini, sigortalının zarara uğramaması yada uğramış olduğu zararın ------ tarafından giderilmiş olması ihtimalinde davacı taraf sigortalısına ödediği tazminatı müvekkillerinden talep edemeyeceğini, bu nedenle sigortalı zararlarının -----tarafından giderilip giderilmediği hususunun iş bu dava konusu talepleri de etkileyeceğinden dolayı ----. Asliye Hukuk Mahkemesinin---- Sayılı dosyasının sonucunun beklenmesine karar verilmesini; -----yapılan ödemenin müvekkillerinden talep edilemeyeceğini;---- Asliye Hukuk Mahkemesinin ----- Sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını, davanın reddini, yargılama gider ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısının iş yerinin bulunduğu binada meydana gelen yangın sebebiyle oluşan hasarla ilgili ödemiş olduğu hasar bedelini, sigortalısının halefiyeti yoluyla davalılardan talep edip edemeyeceği, davalıların kusurlarının olup olmadığı, davalıların pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, davacının alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarına ilişkindir. 6102 Sayılı TTK'nın 1401. Maddesi gereği Sigorta sözleşmesi , sigortacının bir prim karşılığında kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin , rizikonun meydana gelmesi halinde bunu tazmin etmeyi üstlendiği sözleşmedir.

TTK'nın 1409. Maddesi gereği sigortacı sözleşmede ön görülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur.

TTK'nın 1420. Maddesi gereği sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak 2 yıl ve 1482. Madde hükmü saklı kalmak kaydı ile sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her halde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren 6 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

TTK'nın 1459. Maddesi gereği sigortacı sigortalının uğradığı zararı tazmin eder.

TTK'nın 1472. Maddesi gereği sigortacı sigorta tazminatını ödediği taktirde hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak tazmin edilen bedel kadar sigortacıya geçer. 6098 sayılı TBK'nın 61. Maddesi birden çok kişi bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları taktirde haklarında müteselsil sorumluluğa dair hükümler uygulanır. Borçlar kanununun 62. Maddesi de sorumlular arasında iç ilişkiyi düzenlemiştir. 6098 sayılı kanunun 73. Maddesi ise rucu isteminde zamanaşımını düzenlemiş olup buna göre rucu istemi tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde tazminatın tamamımın ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesi ile zamanaşımına uğrar.

Sigorta rucu davaları , gerçek zararın giderilmesi amacına yönelik olup zenginleşmeye bir vesile sayılmamalıdır. Davacı sigorta şirketi ödediği tutarın tamamını değil ancak zarar görenin gerçek zararını , zarar sorumlusu bulunanlardan isteyebilir.( Bu ilke uyarınca bilirkişi görevlendirmesi yapılmış bilirkişilere görev tanımları ve onlardan istenen hususlar detaylı zabıtlarda yazılmıştır. ( Bkz. Yargıtay ----- HD. ----- , aynı dairenin ------Sayılı kararı. ) Halefiyet kuralı gereği temlik belgesi olmasa bile aktif dava ehliyeti sigortacıya geçer( Bkz. Yargıtay----- HD.-----. Sayılı ilamı )Sigorta hukukunda hasar sigorta hukukunun temel kural ve sorunlarından biridir. Riziko sonucu hasarsız yada hasarlı kısımlar yönünden de tespit yapılması gerekmektedir. Sovtaj uygulaması ile hasarsız yada daha az hasarlı malların varsa ekonomik değeri dikkate alınmalı ve bu değer sigorta tazminatından indirilmelidir. ( Bkz. Yargıtay -----.HD. ----- ),( Somut olayda hasarlanan ürünler gıda ürünleri olup sovtaj değerleri yoktur. Nitekim imha edilmişlerdir.) )Sigortacının dava hakkına halef olabilmesi için sigorta kapsamına giren rizikonun gerçekleşmesinden ileri gelmiş olması icap eder. Yapılan ödemenin de poliçe kapsamında bir ödeme mi olduğu yoksa lütuf ödemesi mi olduğunun belirlenmesi gerekir. ( Bkz. Yargıtay----HD. -----)

Somut olayda yangın 07.07.2017 tarihinde meydana gelmiş olup davacı yanca sigortalıya 04.10.2017 tarihinde ödeme yapılmıştır. Davacı yanca 14.06.2019 tarihinde arabulucuya başvurulmuş olup,dava da 28.09.2019 tarihinde açılmıştır.Davanın zamanaşımına uğramadığı sabit olmakla bu itiraza itibar edilmemiştir.

Her ne kadar davalılarca zararın bir kısımın başka bir şirkete ait olduğu bu nedenle yapılan ödemenin fazla olduğu ileri sürülmüş ise de davacı yanca sunulan kobi sigorta poliçe eki 5. Sayfada kullanıcı özel şartları kısmında " aynı depoda ----şirketinin -----kedi köpek mamaları bulunmaktadır" notu olduğu görülmüştür. Eklenen kloz olarak poliçeye derç edilmiş olup bu itirazın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Söz konusu zeyilname dosyada mübrezdir. Kaldı ki bu ödemeye yargılama sırasında itiraz eden davalılardan bina sahiplerinin dava öncesi bu ödemeye muvafakat ettikleri de görülmüştür.

Davalılar sigortalının zararının ------ firması tarafından giderilip giderilmediğinin araştırılmasını talep etmişlerdir. Mahkememizce bu firmaya bu hususta müzekkere yazılmış olup davacının sigortalısına herhangi bir ödeme yapılmadığı,şirkete zararını giderici bedelsiz bir ürün verilmediği, yangından zarar gören ürünlerin iade alınarak imha edildiği bilgisi verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce -----... Ve davacının sigortalısı firmanın ticaret sicil kayıtları celp edilmiş her iki firmanın da aynı kişiye ait olduğu görülmüştür.

Mahkememizce taraf delilleri toplanmış hasarlanan ve imha edilen mallara dair deliller celp edilmiş,tanıklar dinlenmiş, tüm deliller toplanarak alanında uzman 1 makine mühendisi 1 yangın uzmanı ve 1 elektrik mühendisi bilirkişiden rapor alınmıştır.

Bilirkişi heyeti 16.07.2021 tarihli kök raporunda özetle; "1-Davalı Bina Sahibi ----- ve ------ Kusur Durumu: -Binada yangının başladığı işyeri yarım bodrum niteliğinde ve bir taraftan düz giriştir. Binanın bu kısmına girişinde içeri açılır iki kanatlı yüksek demir kapı bulunmakta, olay tarihinde ana pano buranın girişine konulmuş, kofradan gelen enerji bu panoda içerde ki muhtemel 380 Volt olarak makinalara kablolar ile iletilmekte, takiribi 1000 m2 alanda en son kısım kör nokta olup, girişe göre solda üst katlara çıkan acil çıkışa benzer kapılarda bulunmaktadır. Bu tür bina alanlarının yangın, patlama riski nedeniyle(Alüminyum vb. metaller yanma ile patlayabilir) dışarı açılır girişi kapıları haricinde karşılıklı ikinci bir dışarı açılır kapıda bulunmalı, yangın vs durumunda içeri açılır kapıların açılması; yanma ile oluşan artı basınç nedeniyle açılması zor olduğundan; yangına müdahale sürecini uzatmakta,ayrıca içeride çalışanların bulunması durumunda onların kurtulmasını zorlaştırabileceğinden, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı bakımından böyle karşılıklı dışarı açılır kapıların olması zorunludur.Bina sahipleri olan davalılar; kiraya verecekleri bu yerin, yangın güvenliği ile iş güvenliği bakımından uygun olmasını binanın yapılışında projelendirme de dikkate alıp, yangın tehlikesi koruma düzeyi yeterli halde kiraya vermiş olmalı idi. -Binanın bu yerinde metal yangını riski malzemeler işlenmekte ve 380 Volt ile çalışan makinaların enerji tüketimi söz konusudur. Olay sırasında mevcut olan elektrik iç tesisatı (ana pano, tali panolar ve buralara kadar gelen ara kablolar...) uygun kesit ve kapasite de olması proje aşamasında bina sahibi tarafından dikkate alınıp, yeterli kesitte elektrik kablosunu monte ettirmiş olmalıdır (yangın olayının başlama ve gelişinden elektrik tesisatının mevcut işyeri enerji tüketimine uygun olmadığını göstermetedir), aşırı enerji yüklenmesi durumunda panodan enerjiyi hemen kesen yangın koruma kaçak akım rölesi(300 mA) panoya monte edilmiş olması, böylece bu durumda şebekeden alternatif akımlı enerjinin kesilmesi, enerjinin tekrar gelmesi vs. nedeniyle bir anda enerji yüklemesi olduğunda meydana gelebilecek her türlü kötü etkileri karşılayacak kapasite olması ve yangın çıktığında bitişik nizam ve üst katlara yangının ısı etkisini azaltacak duvar kaplamalar ile kaplanmış olması bina sahibinin sorumluluğundadır. -İşyerinde böyle yangınlar ilk başladığı noktada yangını bastırıp söndürecek teknolojik gelişmelere uygun yangın söndürme tesisatı olmalıdır. İşyerinin özelliğine uygun kılıcı yangın sitemini oluşturmak binayı kiraya verenlerinin sorumluluğundadır.

Kalıcı yangın söndürme sistemin ya bina sahibi kendisi yapmalı, kiracının üzerinde olacak ise veya yapılan işe göre ilave yangın söndürme sistemi kurulacak ise bunu kira sözleşmesine yazarak kiracıya yaptırılabilir, ancak sadece sözleşmeye yazıp yapılmadan kiracının kullanmasına da izin verilmemesi gerekirdi Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı davalı bina sahipleri, Borçlar Kanunu madde 49,71 ve 6331 sayılı Kanun ve Yönetmelikler ve Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine riayet etmediklerinden, olayda belli oranda kusurludurlar.

2.Davalı ------Kusur Durumu;

Davalı firma, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu(3/f) (----.-) gereğince; alçak gerilim seviyesinden bağlı tüketicilerin yapı bina giriş noktalarına kadar, bina giriş ve sayaç arası haric, elektrik dağıtımı için tezhiz edilmiş tesis ve teçhizat ile dağtıım şirketince teçhiz edilen ya da devralınan araçlardan sorumlu olup, binanın elektrik iç tesisatından sorumlu değildir

Olay günü ve saatte bölgede elektrik tesisatlarında arıza giderme, bakım vs. yapıldığı ve buna bağlı olarak enerjnin sık kesilmiş ve tekrar yüksek voltajda besleme gibi bir duruma ilişkin tespit yok, bina içindeki elektrik tesisatından ve bu tesisatın kısa devre ile yangına sebep olmayacak şekilde olmasını sağlamaktan bina sahibi ile olay yeri alanı işyeri olarak kullanan firma(-------) sorumludur.

Elektrik dağıtım hizmeti veren firma, elektrik dağıtım faaliyetinde, elektriğin iletimden son kullanıcıya nakli için ihtiyaç duyulan dağıtım sisteminin planlanması, işletilmesi, bakım ve onarımı ile ihtiyaç duyulan yatırımların yapılmak zorunda, elektrik enerjisinin 36 KV ve altındaki hatlardan, nihai tüketiciye kesintisiz, sürekli ve kaliteli şekilde ulaştırılmasını sağlamak zorundadır. Bina bağlantı noktasına kadar sorumlu, buradan sonrası olan tesislerin tüketicinin mülkiyetinde bulunmakta, binada bulunan kofradan sonraki tüm elektrik tesis ve elemanları tüketicinin sorumluluğunda ve mülkiyetinde olup, yarım bodrum kattaki yangına sebep bina iç elektrik tesisatından kaynaklanmış olması bina sahibi ile burayı kullanan firmayı ilgilendirmekte, şebekeden gelen elektriğin alternatif akımlı olduğu durumu dikkate alıp, mevcut iç elektrik tesisatını bu duruma göre tesis edip, bakım ve kontrollerini yapacak davalı firma olmadığından, iç elektrik tesisatı kaynaklı başlayan yangın nedeniyle davalı ----- kusuru yoktur.

3.Dava Dışı ------ Kusur Durumu:

Dava dışı firma işyerinde ve yapılan işlerde yukarıda belirtlen 6331 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik hükümlerine riayet etmesi gerekirdi. -İşyerini seçerken yangın güvenli ile iş güvenliği bakımından mevzuata uygun olmasınını tercih etmeli, bunun için mevcut binanın yapacağı işin tehlike ve risklerine uygun olup olmadığı, yangın durumunu, taşınmadan önce, gerekirse dışardan destek alarak, risk analizi ve değerlendirmesi ile değerlendirmiş olmalı, yangın çıkma ve çıkınca zarar görmeden en kısa sürede otomatik yangın söndürme sistemleri ile donatılmış olması gerektiğini tespit edip,, bu şartlar sağlanmış olması durumunda, işyeri olarak kiralaması, değilse burayı kullanmamış olmalıdır. -İşyerinin girişinde elektrik panosundan sonraki tesisattan içeri koyacağı makina ve teçhizatların çekeceği enerji miktarını belirleyip, kapasite üzerinde enerji alan makina vs bağlamamalı, ana panodan ve de makinalara giden kablolardan çekilecek toplam elektrik enerji miktarına uygun olarak elektrik kablosunu ve her bir bağlantı noktasını seçmeli, elektrik tesisatını zorlayacak makina ve teçhizatı monte etmemiş olmalı idi. -Elektrik tesisatının bakım ve konrolleri yapıldığı beyan edilmiş ise de, yukarıda mevzuat hükümlerinde yazıldığı gibi yapılmamış olduğu olayın meydana gelişinden ortaya çıkmaktadır. Bütün elektrik tesisatının bakım,onarım, kontrolleri periyodik olarak ve planlı bir şekilde bütün detayları ile yapılması gerektiği gibi, en geç yılda bir defada bütünüyle kontrol ve test edilerek en iyi durumda sağlama görevi burayı işyeri olarak kullanan ve enerjiyi tüketen makinaların sahibi firmanın görevidir. Şayet,elektrik tesisatı periyodik bakım ve kontrol ve testleri ve ölçümleri detaylı yaptırmış ve her zaman en iyi durumda olduğu halde olması sağlanmış olsaydı, böyle bir yangında önlenmiş olabilirdi.

Periyodik kontrol ve ölçümlerde elektrik tesisatının enerji kapasitesi, bağlantılarındaki bozukluklar fark edilir, düzeltilmiş olur, böylelikle bu türde bir yangına izin verilmemiş olabilirdi, zaten periyodik bakım, kontrol ve ölçümlerin yapılması, böyle yangınların oluşmasını önlemek için, mevzuat gereği zorunludur. -İşyerinde böyle yangınlar ilk başladığı noktada yangını bastırıp söndürecek teknolojik gelişmelere uygun yangın söndürme tesisatı olmalıdır. Mevcut işyerinde yapılan incelemede halen yangın söndürme tesisatı olmadığı görülmüş, muhtemel olay günü da bu durumda olmalı...Yangın lokal olarak bir noktada başladığında açığa çıkan duman veya ısı etkisine duyarlı dedektör sistemi bu işyerinde olması, devamında çıkabilecek veya çağalacak yangın cinsine uygun yangın söndürme sistemi otomatik olarak devreye girmiş olması, işyerinde o sırada kimse olmasa da yangın çıktığı noktada söndürülebilmiş olması, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili Yönetmelikler gereğince, zorunludur. Olayın geliş ve devamından ve mevcut halde de tarif edilen şekilde yangın söndürme sistemi bu işyerinde yoktur.Yangın söndürme sistemi; yere veya duvara asılı belli sayıda yangın söndürme tüpleri koymaktan ibaret değildir.

Yangın alarmları, bir merkezinden takip edilmeli, yangın sensörlerinden gelen uyarılar işyerinde acil durum ekiplerine bilgi olarak geçmeli, devamında en yakın İtfaiye rapor haber verilmeli, işyerinin özelliği gereğince yangın çıktığı noktada olması gereken otomatik yangın söndürme sistemi en başta devreye sokularak yangın bastırılmış ve büyümeden söndürülmüş olmalıydı Bütün bu görev ve yükümlüklerini tam olarak yerine getirmemiş dava dışı firma yangın olayında birinci derecede kusurludur. E-SONUÇ VE KANAAT Raporda belirtilen nedenlerden dolayı yangın olayında; A-Davalı bina sahipleri ------ ve ----, %40-Y.Kırk oranında kusurlu olduğu (her biri %20 kusurlu olduğu), B-Davalı ----- kusur atfedilemediği, C-Davalı -----.,%60-Y.Altmış oranında kusurlu olduğu" bildirilmiştir.

Davalılarca bilirkişi raporuna karşı teknik itirazlar ileri sürülmüş, ve başka bir mahkemeden aynı olayla ilgili alınmış kusur raporu sunulmuştur. Başka bir mahkemenin yaptırmış olduğu bilirkişi raporu mahkememizi bağlayıcı olmamakla birlikte aynı olaya ilişkin olması nedeni ile kayda değer bulunmuş bu raporun da değerlendirilmesi ve davalı vekillerinin bilirkişi raporuna karşı yapmış oldukları itirazların da karşılanması, -----Asliye Hukuk mahkemesinin ------Sayılı dosyasında alınmış olan kusur raporu birlikte değerlendirilmek sureti ile bilirkişi heyetinden 29.09.2021 tarihli duruşmada ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi heyeti 15.12.2021 tarihli ek raporunda; "....

Bilirkişi heyetimiz tarafından yangının meydana geldiği -----yangının çıktığı binadan taşındığı, yerine farklı bir firma olan Otomotiv Yedek Parça satışı yapan bir firmanın halen ----- boşalan işyerinde faaliyette bulunduğu görülmüştür. Ancak dosyaya sunulu flash bellek içinde bulunan görüntüler incelendiğinde, 1 nolu fotoğrafta da görüleceği üzere; bodrum katta yer alan -----. Unvanlı işyerinde ağır bir yanma olayı olduğu, yangının gelişerek büyüdüğü, itfaiyenin müdahalesinden önce veya sırasında ----- firması'na da sirayetiyle birlikte adı geçen işyeri deposunda da yanma, kavrulma, islenme ve ıslanma şeklinde hasara/zarara sebebiyet verdiği açıkça gözlenmektedir.Zira ------deposunda bulunan gıda ürünlerinin üzerine sirayet eden duman partikülleri ağır derecede is kokusu yaymış olduğundan bahse konu gıda ürünlerinin son kullanıcıya satılmasının ve sovtajının da yapılmasının hayatın olağan akışı ile örtüşmeyeceği değerlendirilmektedir.

Bilirkişi heyetimizce dosya kapsamında bulunan belge ve bilgiler irdelenmiş ve bu belgeler istikametinde rapor kaleme alınmış ve kusur oranları ve gerekçeleripaylaştırılmıştır. Kusur durumu ve kusur oranlarının takdiri tamamen sayın mahkemenizin takdirindedir...Davalı---- ve ------ kira kontratına göre mülk sahibi olup -sorumlulukları mevcuttur. Davalılar işyerini kiraya vermeden önce inşaat, mekanik ve elektriksel tüm altyapıları kusursuz olarak hazırlayarak teslim etmesi gerekmektedir. Ancak binanın giriş kapısı dışında, dışarı açılır çıkış kapısının da olması gerektiği, yangının yayılmasını önleyen bölme kapılar gibi inşaat alt yapı eksikleri olduğu, havalandırma sistemleri dışında yangın söndürme gibi mekanik altyapıların da eksik olduğu görülmüştür. Ayrıca işyeri kiracısının elektriksel ihtiyaçları da göz önüne alınarak, ana panoda kaçak akım koruma rölesi ile uygun seçilmiş sigorta ve kablo kesiti ile elektriksel açıdan da eksikleri mevcuttur. Yangın Raporunda da, "Bodrum kat işyerindeki elektrik tesisatında meydana gelen arıza sonucu yangın olayının meydana geldiği kanaatine varılmıştır". Bu bakımdan yangının meydana geldiği işyerinde fiziki şartlar tamamen değiştiğinden tesisatı ve panolarında yenil den olay yerinde incelenebilecek her hangi bir delil veya bulgu bulunmamış olsa da, yangın raporu ve resim ve kamera kayıtlarına göre yangının başlangıcı ve yayılması kanaatimiz isabetli olup, kanaatimiz değişmemiştir.Kök raporda Türk Borçlar Kanunu hükümleri dışında 6331 sayılı Kanun ve Yönetmeliklerin yazılmasının sebebi, Yargıtay kararlarında da yer aldığı üzere, TBK da yangın olayı ile doğrudan ilgili gerekliliklerin olmaması sebebiyle diğer bir Kanun hükmünde açıkça yer almasındandır. Türk Borçlar Kanunu

MADDE 69. Bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür.İntifa ve oturma hakkı sahipleri de, binanın bakımındaki eksikliklerden doğan zararlardan, malikle birlikte müteselsilen sorumludurlar. Sorumluların, bu sebeplerle kendilerine karşı sorumlu olan diğer kişilere tücu hakkı saklıdır. Olay günü elektrik enerjisinin birkaç defa kesilmesi ile ----- da kusur atfedilmiştir, zira olay yeri dışında başka bir bina ya da işyerinde benzer bir durum meydana gelmemiş, yangının bu enerji kesilmesine bağlı olduğu açık değildir, böyle olsa bile bina sahipleri fabrikaya kiraya verecek ise elektrik tesisatını ona göre hazırlamış — olmalı öyle fabrikaya kiraya vermeli veya uygun olmadığından vermemesi gerekir, enerjinin kesilmesi veya kesilip tekrar tekrar gelip gitmesine uygun elektrik tesisatı baştan itibaren döşenmiş olmalı idi.Binayı kiralayan dava dışı firma da binanın böyle risklere uygun olmasını önceden analiz edip değerlendirerek, 380 Volt enerji ile ve çok sayıda makina ile enerji tüketen işyerinin elektrik tesisatının buna uygun olmasını baştan hesap edip dikkate almalı, enerjinin en kritik durumunda da tesisat kaynaklı yangına sebebiyet vermeyecek şekilde olmasını sağlamış olmalı idi. Bu durumda dava dışı ----- kusur durumu açıktır. Dava dışı işyerinde gerekli bakımlar yaptırılmış olabilir, ancak yapılacak bakımların teknolojik gelişmelere göre detaylı olmamasından ve böyle bir yangının çıkmasını önleyecek şekilde yaptırılmamış omasından dava dışı firma sorumludur.

Yukarıda açıklandığı üzere olay yerinde incelenebilecek herhangi bir delil ya da bulgu bulunmamakla birlikte, resimlerden anlaşıldığı üzere yangının panodan uzakta kiracıya ait jeneratör ya da -----profil kesme makinaları civarında başladığı görülmüştür. Bu durumda işyerinde tadilat yapılırken kablo kesitinin yanlış seçilmesi, kablonun çalışma sorasında zedelenmesi, aşırı ısınması ve kısa devre oluşturması sonucu yangının başladığı anlaşılmıştır. İşyeri Alüminyum doğrama üzerine faaliyet göstermekte olup, alüminyum D sınıfı yangın riskine sahip yanıcı bir metaldir. Türk borçlar kanununa göre "oturma hakkı sahipleri de, binanın bakımındaki eksikliklerden doğan zararlardan, malikle birlikte müteselsilen sorumlu" olup, işyerinin yangından korunması için ek tedbirler alması gereklidir. Bu sebeplerle------ yangının başlamasında ve Yayılmasında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.... Raporda belirtilen nedenlerden dolayı yangın olayında; A-Davalı bina sahipleri -----ve-------- %40 oranında kusurlu olduğu (her biri %20 kusurlu olduğu), B-Davalı-----, kusur atfedilemediği,

C-Dava dışı (------ %60 oranında kusurlu olduğu..." belirtilmiştir.

Bilirkişi raporu denetime uygun olup davalıların itirazları da karşılar mahiyettedir. Davalılara neden kusur izafe edildiği gerekçeleri ile izah edilmiş olup başka bir mahkemenin yaptırmış olduğu inceleme mahkememizi bağlayıcı mahiyette değildir.

Bilirkişi heyetinin kök ve ek rapordaki tespitleri yerinde olup rapora itibarla davalı bina sahiplerinin somut olayda % 40, ------.. Şirketinin %60 oranında kusurlu olduğu, ------ ise kusursuz olduğu sonucuna varılmıştır.

Halefiyete dayalı sigorta rucu davalarında sigortacının ödediği miktarın değil sigortalının gerçek zarar miktarının araştırılması gerektiğinden ve ancak gerçek zarar miktarı kadar sigortacının alacak hakkı bulunacağından raporda imhası gerçekleştirilen ürünlerin fatura bedellerinin o dönemki piyasa rayiçleri ile uyumlu olup olmadığının tespiti , yapılan ödemenin hak tutarında olup olmadığının tespiti ( sigortalının uğradığı gerçek zarar miktarının ne olduğu tespit edilmesi) hususunda ---- Celse-----nolu ara karar ile sigortacı bilirkişi ile gıda mühendisi bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.Bilirkişi heyeti 10.05.2023 tarihli ek raporunda özetle; ".... davacı sigorta şirketi (Sigortacı), dava dışı sigortalısı-----adına,-----Poliçe No. ve 31.12.2016/2017 Vade ile, Riziko Adresi:----- kain, Faaliyet Konusu: Gıda Maddeleri Deposu işyeri için; dava konumuz olaya ilişkin teminat bakımından; Yangın / Emtea Teminat: 1.000.000 TL (ve Enf. Korunma Oranı: 96 10) | İs Durması Teminat: 25.000 TL Limit üzerinden ve gerektiğinde tanıtılabilecek/atıf yapılabilecek olan, sigorta poliçenin bazı ( Eksik sigorta / İş Durması teminatı gibi ) Özel Şart / Kloz hükümlerine ve sigorta Makine/Elektronik Cihazlar gibi geniş kapsamlı teminatlara havi olmak üzere “Kobi Paket Sigorta Poliçesi” adı altında sigorta himayesi sağlanmış olup; 02.01.2017 düzenlenme tarihli -----No-lu (poliçenin ayrılmaz cüz'ü) Zeyilname ile Emtea Teminat Limiti: 1.500.000 TL (vd teminat kalemleri artışları ile) belirlenmiş ve tanıtılan zeyilnamede; “Aynı depoda ----- şirketinin ----- kedi, köpek mamaları da bulunmaktadır” şeklinde bir Kullanıcıya Ait Özel Şart da derç edilmiştir. Diğer taraftan; davada konu yapılmış olan ve yine davacı tarafından düzenlenen sigorta poliçenin İşbu davaya etkisi bulunmamakla birlikte, davacı sigortacı, davalılardan, sigortalısı -----. adına, -----. Olan, ------ Poliçe No. ve 24.02.2017/2018 Vade ile; ---- adresinde kain, Faaliyet Konusu: Madeni Eşya Atölyesi için, dava konumuzda zikredilen teminat bakımından, Komşuluk Mesuliyeti: 270.375.00 TL Limit üzerinden “İşyeri Sigorta Poliçesi” adı altında tanıtılan poliçede ek sigorta himayesi verilmiştir.

2.YANGIN // HASAR VE TAZMİNAT TEDİYESİ/LERİ

Teminata konu işyerinde 08.07.2017 tarihinde vaki yangın sonucu ortaya çıkan hasar tespitine ilişkin sigortalı ihbarı üzerine davacı sigortacı Ekspertiz çalışması başlatmış ve düzenlenen 11.09.2017 tarihli Raporda; “ ...işyerinin bulunduğu binada faaliyet gösteren -------. işyerinde (muhtemelen elektrik tesisatında meydana gelen kışı devre vb sebeple) başlayıp yayılan yangının sigortalı işyerine sirayet etmesi sonucu işyerindeki muhtelif emtia ve demirbaş ile dekorasyon kıymetlerinin erimesi-islenmesi vb şeklinde hasarın meydana geldiği...” yönünde kanaat bildirilmiş ve; “...yapılan incelemede...binanın zemin ve I. katında -----markalı insan gıdası ve kardeş kuruluşu olan ----- Adıyla evcil hayvan maması satışı alalında faaliyet gösteren işyerinin altı katında bulunan ------ adlı işyerinde başlayan-yayılan yangın sebebiyle sigortalı işyerindeki emtia ve dekorasyon hasarlanmış olduğu...” tespit edilerek, ayrıntısı işbu rapor icmal bendinde açıklanmak / değerlendirilmek üzere, nihai olarak toplamda 466.920.83 TL hasar tazminatı belirlenmiştir.Belirlenen tazminat tutarı ile ilgili olarak; davacı sigortacı, sigortalısı ------adına, 04.10.2017 işlem tarihli 25.000 TL +270.906 TL ve poliçe eki zeyilnamede belirtilen firma------. adına yine belirtilen tarihli 171.014 TL olmak üzere banka havaleleri ile toplamda 466.920 TL hasar tazminatı ödenmiş ve bunun üzerine; davacı sigortacı, yangın sonucu oluşan hasarda zarar sorumlusu olarak belirlediği, -----mo.lu davalı ------. gönderdiği ( tebellüğ tarihi bilinmeyen ) 02.02.2018 tarihli İhtar yazısında; “...şirketimizce ödenen 466.920 TL hasar ödeme tarihinden itibaren işleyen 0.09 yasal faizi ve TL ile birlikte 466.920.83 TL işbu yazının tebliğ tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde şirketimize ödenmesi...” yönünde bildirimi ile tediye için anılan davalı şirkete atıfet mehli verilmiştir.

3.TÜZEL KİŞİ EK HİMAYE /EKSİK SİGORTA TANIM

Davacı sigortacının, dava dışı sigortalısı------Adına düzenlediği sigorta sözleşmesinin eki olan yukarıda tanıtılan poliçenin ayrılmaz cüz'ü zeyilnamesi ile riziko konusu yerde bulunan bir kısım emteanın ilgilisinin------ Olduğuna ilişkin ve dolayısıyla malın poliçe teminat kapsamında bulunduğuna dair konulan şerh sigortanın kurallarına uygundur ve anılan firma sigortalı sıfatında sigorta örtüsü altında kabul edilmektedir ne var ki hasar sonrası tazminat(lar)ın tediyesinin yerindeliği ilgili bentte değerlendirilecektir.Sigortanın Genel Prensiplerinden biri olan “ Tazmin Prensibi ” sigortacı tarafından sigortalı malın hasardan önceki değerinin sigortalıya ödenmesidir. Diğer ifadeyle, zarar görenin mal varlığında (zararı oranındaki) eksilmenin hasardan önceki duruma getirilmesidir. Sigorta tazminatı sebepsiz zenginleşme vasıtası olmamalıdır ve bunun istisnası; Meblağ Sigortaları: ferdi kaza -... Gibi şahıs varlığı değerlerine ait sigortalardır. Bu prensiple bağlantılı olarak tazminatın ödenmesinde Eksik Sigorta olup olmadığına bakılmalıdır ve nitekim kural olarak TTK m. 1462-(1) Hükmünde; "Sigorta bedeli, sigorta değerinden az olduğu takdirde, sigorta edilmiş menfaatin bir kısmının zarara uğraması halinde sigortacı, aksine sözleşme yoksa, sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranına göre tazminat öder. “ düzenlemesine yer verilmiş olup; Yanıgın Sigortası Genel Şartları A.5 Hükmü de tanıtılan kuralla aynı yöndedir ve nitekim dava konumuz yangın sonucu davacı sigortacının poliçe kapsamında ------ödenen tazminatta da Eksik Sigorta* kuralı uygulanmıştır.

Öğretide; “Sigortalının/Sigorta Ettirenin, sözleşmenin kurulması sırasında, bilerek veya bilmeyerek sigorta bedelini sigorta değerinden düşük gösterilmesi veya poliçe dönemi içerisinde değer artış zeyilnamesi düzenlenmemiş olması hainde hasar-zararın orantılı tazmini kuralıdır. Hesaplamada poliçelere derç edilen enflasyon klozu dikkate alınır. Sigorta Terminolojisinde: Latince “ proportio ” dan // Proporsiyon ( Proportion ) - Orantılı Değer / ifade edilir.

4.SİGORTACININ HASAR TAZMİNATTA RÜCU HAKKI :

Sigorta teminatına konu işyerinde 08.07.2017 tarihinde ortaya çıkan ve yayılan yangın sonucu; sigortalı ----- marka) çikolata-krema-kahve ürünlerin stoklanan alanın sürekli sıcaklığının 20-22 derecede sabitlendiği ancak aynı gün yapılan ekspertiz çalışması raporunda da atıf yapıldığı üzere, mahal sıcaklığının 50-60 dereceye ulaştığı dolayısıyla gıda ürünlerin ( eşya /dekorasyon ) kullanılamaz olduğu tespit edilmiş ve nitekim bu hasarlı ürünleri gösterir fotolar dava dosyasına sunulmuştur. Diğer taraftan, aynı mahalde bulunan, sigortalının kardeş kuruluşu olduğu ifade edilen ve sigortanın da teminat kapsamında bulunan diğer firma-----kedi — köpek mamaları da kullanılamaz durumda olduğundan, her iki firmanın hasarlı laboratuvar analizi için üretici firmaya gönderilmiş ve buradan gelen olumsuz rapor üzerine, satılması ve/veya tüketilmesi mümkün olmayan, sovtaj (Hurda) değeri bulunmayan ürünlerin, varsa iskonto düşülerek ve birim fiyatları da esas alınarak ortaya çıkan hasar/zararın, yangının meydana gelmesinde sorumluluğu olan(larlın, zarar görenlere ödenen tazminatın rücuen davacı sigortacıya ödemekle yükümlü olması/olmaları gerekeceği sonucuna varılmakta ise de; ekpertiz raporunda ekte olduğu belirtilen, ürünlerin imha belgelerine rastlanamamıştır ve bu nedenle; rücuen tazminatın tediyesinde duraksama yaşanmaması ve dolayısıyla zararın oransal maddi gerçekliğin belirlenmesinde imha (tüm) belgelerin dava dosyasına tevdii gerekecektir.Diğer taraftan, hasarlı gıda ürünlerin üreticisi olan ve ürünlerin analiz/imhası için gönderilen firma----- Şirketine Mahkemenizce gönderilen 18.03.2020 tarihli Müzekkereye; anılan şirket vekilince, Mahkemeye sunulan 25.03.2020 tarihli yanıt yazısında; “...-----tarafından zarar giderici herhangi bir bedels yangından zarar gören ürünlerin iade alınarak ----imha işlemi için gönderildiği...” yönünde beyanda bulunulmuştur.

Ayrıca, yine, Mahkemenizin diğer bir ara kararında (hasara isnat belgelere ilişkin) istenilenler gereği; davacı tarafından 16.06.2021 tarihli yazı ekinde tevdi edilen Ekspertiz/CD izlenmiş olup, bilirkişice----No olarak kodlanan CD'de dava dışı sigortalı firmaların mizanları ve hasarlı ürünler listesi yer almış, icmalde ise; sigortalılar-----ait hasarlı/imha ürünler toplamı KDV dahil 1.042.603.98 TL ve----- ürünleri; Gönderilen (36.229 Adet) 56.147.49/Ton-56.500.00/Ton İmha Edilen - 352.71 KglFark olarak kayıtlandırıldığı, ------ ürünleri: 36.229 Adet/ 32.174.70 Kg olarak kayıtlandırıldığı görülmüş, -----no.lu CD suret olduğu anlaşılmıştır ve hemen bu noktada önemle belirtilmelidir ki; imha edilmeyen fark kg'ın tazminata etkisi yoktur.

5.HASAR / ZARAR TAZMİNAT İCMALİ :

Öncelikle, her ne kadar işbu dava İle ilişkili değil ise de, davada konu yapılmış olmasından değinilmelidir ki; davacı sigortacının aynı zamanda sigortalısı ve işbu davanın da ----- no-lu davalısı------. adına düzenlenmiş olduğu ve işbu rapor 1. Bent, 2. Prğf.ta tanıtılan poliçenin “ Komşuluk Mesuliyeti “ Ek Teminatından davacı; yangından zarar görenler,-----134.287 TL ve ------- 84.765 TL tazminat ödemesinde bulunulmuştur. Hasar tazminat icmali ile poliçeye isnat eden teminat kalemlerinin yerindeliğine bakıldığında;Öncelikle, ekspertizce, dava dışı sigortalıların mali kayıtları ile mevcut emtea bedel karşılaştırma yapılmış ve eksik sigorta tespit edilmiştir.

Buna göre ve tazminattan tenzil edilmek üzere; Sigorta Bedeli 1.500.000.00 TL / 2.822.846.40 TL Mevcut Emtea = 0.4686 / Eksik Sigorta Baz Oran; Emtea Hasar Tespit 831.649.74 TL — 389.728.91 TL Proporsiyon ...=441.920.83 TL / tazminatİş Durması* 44 192.083 TL // Sigorta Poliçede Teminat Limiti....= 25.000.00 TL / tazminat

466.920.83 TL / tazminat(*) poliçe özel şartında, hasar tarihinden itibaren 3 günden fazla iş durması halinde hasar bedelinin %10'u ile sınırlı olup, eksik sigorta tenzil nedeniyle belirlenen tazminat 441.920.83 TL'nin %10'u

44.192.083 TL tazminat ise de; poliçede sigorta bedeli 25.000 TL limit ile sınırlandırılmış olmasından. (*) her ne kadar işbu davanın konusu değil ise de; sigorta eksperi, dava dışı sigortalıların tazminat hesaplamasında, poliçede belirlenen enflasyon (ay/oran) farkını emtea tazminatına yansıtmamıştır ve bu hal; rücuda işbu davalıların lehine, davacının dava dışı sigortalıları aleyhine bir durum oluşturmuştur.

6.KUSUR ORANLARI İLİŞKİN KANAATLER :

1.Bilirkişi Heyeti :----no.lu davalılar (20+20) % 40 —- no.lu davalı %60

2.Bilirkişi Heyeti :-----no.lu davalılar (20+20) % 40 —- no.lu davalı %60 (1.Heyete atıfla)

7.KUSUR ORANLARINA GÖRE TAZMİNAT İCMALİ : -no.lu davalı : Tazminat 466.921TL x % 20 Kusur =93.384.20 TL - no.lu davalı : Tazminat 466.921TL x % 20 Kusur =93.384.20 TL -no.lu davalı : Tazminat 466.921TL x % 60 Kusur =280.152.60 TL ...

1.Davalı ------yönünden davanın reddine,

2.Diğer davalılar yönünden davanın kabulü ile; 466.920,00 TL tazminatın ödeme tarihi 04.10.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan ( ----- dışındaki davalılar) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

3.492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 31.895,36 TL nispi harçtan, peşin alınan 7.973,85 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 23.921,46 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,( ------ haricindeki davalılardan)

4.Davacı tarafından 44,40 TL başvurma harcı, 7.973,85 TL peşin harç olmak üzere toplam 8.018,25 TL yargılama gideri mahiyetindeki harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,( -----haricindeki davalılardan)

5.Davacı yanca yapılan 14.750,00 TL bilirkişi ücreti, 571,75 TL tebligat, posta gideri ve diğer yargılama giderleri toplamı 15.321,75 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, ( --- haricindeki davalılardan)

6.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Av. Asg. Ücr. Trf.'ne göre, 71.368,80 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine,----- haricindeki davalılardan)

7.6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince var ise kalan gider/delil avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

8.Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, ( ----- haricindeki davalılardan)

9.Davalı ------vekille temsil edildiğinden yürürlükte olan Avukatlık asgari ücret tarifesinin 13/4. Madde ve fıkrası gereği 17.900 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile bu davalıya ödenmesine,Dair karar, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, -----Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere, davacı vekili ile davalılar vekillerinin yüzüne karşı diğer davalıların yokluğunda, oy birliği ile açıkça okunup usulen anlatıldı.