1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; temel borç ilişkisi mevcut olmamasına rağmen, mal mukabili hatır ödemesinin teminatı olarak davacı şirket tarafından Garanti Bankası Mavişehir Şubesi 31.12.2023 vade tarihli, 8500185 seri numaralı 400.000,00 USD bedeli çek keşide edilerek davalıya teslim edildiğini, davalı şirketin, davacının söz konusu borcu olmadığını verilen çekin teminat olduğunu bilmekte olduğunu, Ancak davalı 31.05.2023 tarihli fesih bildirimiyle; "(a) 17/04/2019 tarihli Biyokütle Yakıt Tedarik Sözleşmesi (b) 23/03/2020 tarihli Tahsis hakları Devir Sözleşmesi, (c) 13/07/2020 tarihli İlave Açık Depo Çatısız Kira Sözleşmesini sözleşme ile kabul edilen biyokütle yakıt tedarik birim fiyatlarını, üretim maliyetlerine ve mevcut piyasa koşullarına göre yüksek kaldığı gerekçesiyle, (a) bendinde belirtilen sözleşmenin 23/03/2024 tarihinde sona ereceğini, ilgi (b) sözleşmesi ve yine her ne kadar süresi 13/07/2023 tarihinde sona ereceğini, ilgi (c) sözleşmesinin sürelerinin ayrı ayrı uzatılmayacağını, 17/04/2024 tarihine kadar sözleşme gereği müvekkil şirketin yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiği beyan ederek, anılan sözleşmeyi ileriye yönelik feshettiğini " bildirdiğini, Davalının cevabi ihtarnamesinde aleyhe hususları hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla fire bedelleri nedeniyle Garanti Bankası Mavişehir Şubesi 31.12.2023 vade tarihli, 8500185 seri numaralı 400.000,00 USD bedeli çek ile 90.766,63 USD cari alacağı olduğu ifade edilmiştir.

Başka bir deyişle davalı haksız fire bedeli talepli alacağının tahsili için hem müvekkilin vermiş olduğu çeki hem de faturaları davacıya karşı kullanmaktadır. davacı şirketin davalıya ne çekten dolayı ne de 490.766,63 USD+KDV faturadan dolayı borcu bulunmadığını ileri sürerek menfi tespit isteminde bulunmuştur.

Davalı vekili beyan dilekçesinde; davanın reddini talep etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe : Eldeki dava menfi tespit istemine ilişkin olup mahkememizin 2023/1368 esas sayılı dosyasında davalı ... yönünden tefrik kararı verilerek eldeki esasa kaydedilmiştir. Davacı mahkememizin 2023/1368 esas sayılı dava dosyasını açarken davalı ... Enerji A.Ş. yönünden arabuluculuğa başvurmuşsa da davalı ... yönünden arabuluculuğa başvurmadığı anlaşılmıştır. Menfi tespit davalarında arabuluculuk dava şartı olup,

TTK'nun 5/A maddesinde düzenlenmiştir.

TTK'nun 5/A maddesinde "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." hükmü bulunmaktadır.

Arabuluculuk dava şartı 03/01/2019 tarihinde yasal düzenleme olarak yürürlüğe girmiştir. yürürlüğe girdikten sonra 28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle menfi tespit davaları da arabuluculuğa tabi kılınmış olup yürürlük tarihi 01/09/2023 olup eldeki bu dava değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra davaya uygulanması zorunludur.

O halde yukarıdaki yasal düzenlemeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde, davacı tarafından dava açılmadan önce dava şartı olan arabulucuya başvuru zorunludur. Dolayısıyla dava dilekçesi ve cevap dilekçesi kapsamında arabulucuya başvurulmadığı sabit olduğundan davanın arabulucuya başvuru dava şartı noksanlığı sebebiyle HMK' nın 115/2. Maddesi gereğince usulden reddine karar vermek gerekmiştir. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,

1.Davanın arabulucuya başvuru dava şartı noksanlığı sebebiyle 6100 sayılı HMK'nın 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİNE,

2.Harçlar yasası gereği alınması gereken 427,60 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3.Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kararın niteliği gereği davacı üzerinde bırakılmasına,

4.Davalı kendisini vekaletnameli vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ye göre hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5.Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların davacı tarafa iadesine, Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. ve 345. maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.. 09/02/2024 Başkan .....